ملا هبت الله کندهار کې د اختر د لمانځه امامت کړی

د طالبانو دغه لوړپوړي غړي ویلي، دوی د خپلې واکمنۍ د بیا پیل راهیسې نړۍ ته ثابته کړې چې اوس په افغانستان کې امنیت ټینګ شوی دی او د اقتصاد محوره تګلارو تر څنګ د مقابل درناوي په اډانه کې هر ډول مناسبو تعاملاتو او اړیکو ته چمتو دي.

د طالبانو د ریاست الوزار د اقتصادي مرستیال دغه غوښتنې داسې وخت کې کېږي، چې طالبانو تازه له امریکا سره هم د اړیکو نوې دروازې پرانېستې دي او تازه یې تېره ورځ یوه امریکایۍ هم له زندانه خوشې کړې ده.

که څه هم طالبان له ځینو هېوادونو سره ډېپلوماټيکې اړیکې لري؛ خو دغه ډله لا تر اوسه هېڅ چا هم په رسمیت نه ده پېژندلې. ان ګاونډی پاکستان بیا لا له دې ډلې سره په سختو ناندریو او وسله‌والو جګړو کې هم ښکېل شوی دی.

د ملا برادر په وینا، افغانان باید دا فکر له خپلو مغزو وباسي چې بهرنیان به د افغانستان د ودانۍ لپاره هلې ځلې کوي او یا به هم خوشحالۍ له ځانه سره راوړي.

هغه جلا وطنه افغانانو ته په اشارې سره وايي، په بهرنیو هېوادونو کې د هېڅ ډول مالکیت احساس نه لري او نه هم پکې خوشحالي موندلای شي.

د نوموړي په خبره،‌ د تاریخ په اوږدو کې ثابته شوې چې هېڅوک یې غم په اوږو نه اخلي او نه یې هم څوک په پرمختګونو خوشحالېږي.

ملا برادر له افغانانو غواړی،‌ څو د خپل هېواد د ټیکاو او پرمختګ لپاره سره یو موټی شي او هر ډول مخالفتونو ته شا کړي.

طالبانو بیا د دغو څرګندونو برعکس په هېواد کې خلکو سره چلند کړی دی. پخواني افغان سیاست‌وال یې له فعالیتونو منعه کړي او ان سیاسي ګوندونه یې هم بند کړي دي.

پر دغه ډلې نیوکه ده، چې دولتي ادارو کې یې یوازې د خپلې ډلې کسان ګومارلي او ان د ډېرو باتجربه کسانو پر ځای یې خپل دودیز ملایان په دندو ګومارلي چې د مسلکي کسانو تېښتې ته یې هم لاره برابره کړې ده.

په دغه اختریزه وینا کې نوموړي دا هم ویلي، چې افغانان اوس د طالبانو په واکمنۍ کې هر کال اختر د امن او خوشحالۍ په فضا کې نمانځي.

د طالبانو مشر ملا هبت الله چې لا تر اوسه هم په عام محضر کې نه دی راڅرګند شوی، په تېر اختر کې هغه ته داسې منسوب غږیز پېغامونه خپاره شول چې ګوندې په کندهار کې یې د اختر لمانځه په مراسمو کې ګډون کړی او خلکو ته یې وینا هم کړې ده.

د ننني کمکي اختر تر دا مهاله د طالبانو مشر د راښکاره کېدو یا په عام محضر کې کومه وینا نه ده خپره شوې.

د پخواني‌ نسکور شوي جمهوري نظام یو شمېر چارواکو او سیاست‌والو په خپلو اختریزو پېغامونو کې نیوکې کړې، چې طالبانو پر افغانانو د ژوند کړۍ خورا تنګه کړې ده.

په دغو اختریزو پېغامونو کې د طالبانو پر بندیزونو او محدودیتونو سختې نیوکې شوې دي.

د طالبانو یاد وزارت له خطیبانو غوښتي، چې د لمانځه په مراسمو کې یوازې شل دقیقې د اختر پر فضایلو او مسایلو خلکو ته معلومات وړاندې کړي.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې تر دې شل دقیقو وروسته دې خلکو ته په سمه توګه د ملاهبت الله اختریز پېغام واوروي او توضېحات دې هم ورکړي.

دغه وزارت د اختر د لمانځه ادا کولو وخت په ټول هېواد کې اوه بجې او پنځه څلوېښت دقیقې ښودلی دی.

ملا هبت الله په خپل اوږد اختریز پېغام کې یو ځای ویلي، ټول محکمې باید د حنفي فقهې په چوکاټ کې «شرعي پرېکړې» وکړي.

په یاد پېغام کې دغه غوښتنه هم شوې، چې خلک باید د امربالمعروف محتسبانو سره د منکراتو او فساد په مخنېوی کې لازمې همکارۍ وکړي.

د طالبانو د مشر په اختریز پېغام کې «نوروز د جاهلیت دورې اختر» بلل شوی او له خلکو یې غوښتي چې له لمانځلو یې ډډه وکړي.

د طالبانو حج او اوقافو وزارت داسې مهال خطیبانو ته د ملاهبت الله پېغام د اورولو او وضاحتونو د ورکړې سپارښتنه کوي چې دې ډلې پخوا هم ورته لارښوونې کړې وې.

تر دې وړاندې هم له خطیبانو غوښتل شوي وو، چې د جمعې ورځې په تقریرو کې دې خلک د ملا هبت الله ملاتړ او درناوي ته راوبولي.

د طالبانو مشر چې لا هم په عام محضر کې خلکو ته نه دی راښکاره شوی پرې نیوکه ده، چې دین یې هم په خپل انحصار کې نیولی او د هېواد دیني عالمان یې مکلف کړي؛ څو خطبو کې د هغه د نوم ذکر هم وکړي.

طالبان د مذهب له مخې د حنفي فقهې باور لرونکي دي او دغه ډله خورا په سختدریځه توګه د نورو مذهبونو پر وړاندې بې باکه چلند هم کوي.

نوموړي په خپل اختریز پېغام کې هم د خپل طبیعت د طالبانو ضد دریځ له مخې یو ځل بیا پر افغانستان د دغه واکمنې ډلې په تړاو توندې څرګندونې کړې دي.

هغه پر اېکس پاڼه لیکلي، چې د طالبانو تر ظلمونو او د جهالت سیورې لاندې افغانانو ته اختر چندان د خوشالۍ اصلي بڼه نه لري.

هغه یو ځل بیا زیاته کړې، چې د طالبانو واکمني هېڅ ډول قانوني مشروعیت او د خلکو ملاتړ نه لري؛ بلکې د افغانستان ثبات یې هم زیانمن کړی دی.

هغه د طالب ضد او غیر طالب کسانو څخه غوښتي، چې د دغه ډلې تر واکمنۍ وروسته باید یوازې «تر طالب وروسته افغانستان» باندې باور ولري او د دغه ډلې تر واکمنۍ وروسته باید د هېواد پر مدیریت فکر وکړي.

د هغه په وینا؛ د طالبانو خلاف یووالی د بریا، پرمختګ او یو با وقاره افغانستان ضمانت کوي. هغه پر ټولو لوریو غږ کړی، چې د طالب خلاف مبارزه کې باید سره لاسونه یو کړي، د یو بل منلو روحیه پیاوړې کړي او د افغانستان د عزت د بیا راګرځولو لپاره هڅې وکړي.

امرالله صالح په دې باور دی، چې طالبانو له تاریخي او ملي ورځو سره له دوښمنۍ ډک چلند کوي. هغه د «نوروز» خلاف د طالبانو دریځ ته هم اشاره کړې ده.

د پخواني ولسمشر حامد کرزي په ګډون بېلابېلو پخوانیو چارواکو او سیاست‌والو په خپلو اختریزو پېغامونو کې له طالبانو غوښتي، چې په هېواد کې د نجونو پرمخ د زده‌کړو دروازې بېرته پرانېزي.

په اختریزو پېغامونو نیوکې شوې، چې طالبانو پر افغانستان د خپلې واکمنۍ له امله تیارې خپرې کړې او بندیزونو یې عامو افغانانو ته سرخوږی جوړ کړی دی.

هغه زیاته کړې، چې هند د طالبانو له لارې ټي‌ټي‌پي او بلوڅ بېلتون غوښتونکو ته مالي مرستې ورکوي.

اصف دراني پرون شنبه پاکستانۍ ورځپاڼې ډان ته په یوه مقاله کې د طالبانو او د افغانستان د خلکو په وړاندې د پاکستان د حکومت پر سیاستونو نیوکه وکړه.

په دغې مقاله کې له طالبانو سره د سیاسي اړیکو، له افغان کډوالو سره د چلند او سوداګریزو اړیکو په برخه کې د پاکستان پر سیاستونو نیوکې شوې دي.

د افغانستان په چارو کې د پاکستان پخواني استازي لیکلي، چې د طالبانو په وړاندې د پاکستان سخت دریځ پر دغې ډلې د هند د نفوذ ساحه پراخوي.

هغه د افغانانو د اېستلو پر مهالوېش نیوکه وکړه او ویې ویل، چې پر کډوالو فشار به په افغانستان کې د پاکستان پر ضد د خلکو کرکه لا پسې زیاته کړي.

نوموړی طالبان د دغه هېواد وسله‌والو مخالفینو ته د پناه ځایونو او تجهیزاتو په برابرولو تورن کړي.

خو دا هغه ادعاوې دي، چې د افغان طالبانو له‌خوا په پرله پسې ډول رد شوې دي.

په دې مقاله کې اصف دراني پاکستاني سیاست‌والو ته سپارښتنه کړې، چې له طالبانو او د افغانستان له خلکو سره د اړیکو په اړه خپل لیدلوری پراخ کړي.

ښاغلي دراني زیاته کړه، پاکستاني چارواکي منځنۍ اسیا ته د لاسرسي لپاره د افغانستان پر ستراتیژیک جغرافیوي اهمیت ټینګار کوي؛ خو د دغو اړیکو په ټینګولو کې د افغانانو رول هېروي. هغه لیکلي:« راځئ چې په دې کې شک ونه کړو، چې منځنۍ اسیا ته د پاکستان لاس رسی د افغانستان له رضایت پرته ناشونی دی.»

له پاکستانه د افغانانو د شړلو پر مهالوېش نیوکه:

اصف دراني د افغان کډوالو پر وړاندې د پاکستان حکومت پر سیاستونو نیوکه کړې او لیکلي یې دي:« په پاکستان کې یوه عامه پوښتنه دا ده، چې افغانان ولې له موږ څخه کرکه لري؟»

هغه زیاته کړه، چې د پاکستان حکومت په ندرت سره د دغې مهمې پوښتنې په ځواب فکر کړی دی. د اصف دراني په وینا، په پاکستان کې د افغان کډوالو پر چلند بیا کتنه په کار ده.

د دغه پاکستاني ديپلومات په وينا، د قانون پلي کوونکو له‌خوا سخت چلند، په لارو کوڅو کې تبعيض او پر ډیورنډ کرښه له افغانانو سره ستونزې؛ د افغانانو تر منځ د پاکستان پر وړاندې د دښمنۍ د رامنځته کېدو لامل ګرځېدلی دی.

په مقاله کې راغلي، چې د پاکستان د حکومت هغه پلان چې له مخې بې اسناده افغان کډوال شړي «په دې نه دي توانیدلي، چې پر طالبانو فشار راوړي.»

مقاله زیاتوي، چې د طالبانو نظر «د ډیپلوماسۍ پرتله قربانۍ» ته لومړیتوب ورکوي چې د پاکستان د حکومت دغه ډول ستراتیژیانې بې اغېزې کوي.

پاکستان په دې وروستیو کې افغان کډوالو ته د مارچ میاشتې تر پایه له دغه هېواده د وتلو ضرب الاجل ټاکلی دی.

پاکستاني چارواکو خبرداری ورکړی، چې له ټاکلي مهالوېش وروسته به د افغانانو ډله‌ییز ستنول پیل کړي.

مقاله خبرداری ورکوي، چې د افغانانو ډله‌ییزه اېستنه به د افغانانو په ټولنیزه حافظه دوامداره منفي اغېزه وکړي.

دراني د پاکستان له حکومته وغوښتل، چې د افغانانو د شړلو پر ځای دې په یوه لیدلوري او اوږدمهاله پالیسۍ فکر وکړي او د افغانانو رضایت دې ترلاسه کړي.

د دغه جبهې مشر زیاته کړې:« دغه مبارزه یو اخلاقي مسوولیت دی چې د انساني ژمنتیا تر څنګ د وجدان د بېدارۍ تر ټولو لوړه بڼه هم ده.‌»

هغه هیله څرګنده کړې، چې دا کوچنی اختر به د افغانانو ترمنځ د یووالي، عدالت او ازادۍ په لاره کې یو نوی پیل وي.

د ملي مقاومت جبهه د طالبانو پر ضد وسله‌وال فعالیتونه لري، چې تر ډېره د هېواد په شمالي ولایتونو کې یې وسله‌وال ځای پر ځای شوي او پر یادې ډلې ان بمي چاودنې هم کوي.

د دغه جبهې مشر احمد مسعود په اروپايي هېوادونو کې څو، څو ځله په نړۍوالو غونډو کې هم برخه اخیستې او غوښتنه یې کړې، چې نړۍواله ټولنه باید ورسره د طالبانو خلاف جګړه کې ودرېږي.

د طالبانو ضد یوې بلې ډلې د ازادۍ جبهې د روژې میاشتې له کبله په مشروط ډول خپل وسله‌وال فعالیتونه درولي وو؛ خو تازه یې خبر ورکړی چې تر اختر وروسته به یو ځل بیا پر افغانستان د اوسنیو واکمنو خلاف فعالیتونه پیل کړي.

د اختر په مناسبت بېلابېلو افغان سیاست‌والو او د پخواني جمهوري نظام لوړپوړو چارواکو خپل نظرونه څرګند کړي.

دوی په دغو پېغامونو کې تر ډېره د طالبانو له سختدریځه بندیزونو یادونه کړې او نیوکې یې کړې، چې دغې ډلې د خپلو افراطي افکارو له مخې لا تر اوسه خپلو ناسمو کړنو ته دوام ورکړی.