د حزب اسلامي ګوند مشر ګلبدین حکمتیار په خپله تازه لیکنه کې ویلي چې افغانان يوه نوي سياسي او اجتماعي نظام ته ضرورت لري. حکمتیار وايي، په اوسني نظام کې تركيب، جوړښت، قوانين، لوایح او مقرارات همغه پخواني دي او تغييرات ډېر محدود او سطحي دي.
د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار د کوچني اختر په مناسبت د «افغانان څه وکړي چې هېواد له بحرانونو او ملت له لانجو او کړاوونو وژغورل شي؟» تر سرلیک لاندې یوه اوږده لیکنه د خپل ګوند رسمي خپرونه «شهادت» کې خپور کړی دی.
حکمتیار وایي، د طالبانو اوسنۍ واکمنۍ کې چې تغییرات راغلي مهم او د پام وړ یې یوازې د پارلمان انحلال او د اساسي قانون تعطيل دی، چي بديلونه یې هم نه دي وړاندې شوي او په عامو غونډو كې د كامرو پر وړاندې د مجرمينو مجازات دي.
حکمتیار په دې لیکنه کې ویلي چې پر دې بحث نه كوي چي دا حكومت څنگه جوړ شوى، تر كله به دوام كوي، د (سرپرستۍ) له حالت به كله وځي او بديل به یې څه وي؟ نوموړی وايي، «مهمه دا ده چي موږ بايد هغه سيئة سنت او زوړ دود بدل كړو چې دا څو پېړۍ مو حكومتونه په بهر كې جوړ شوي او واكمنان او اتلان مو بهرنيانو راته غوره كړي».
حکمتیار وايي، له دې وړاندې حکومتونه په لندن، ډیلي، پېښور، بن، واشنگټڼ او د مذاكراتو او د تصاميمو په نورو مراكزو كې جوړ شوي، له شرق، غرب، شمال او جنوب رالېږل شوي او د نورو په الوتکو او ټانكونو كې راوړل شوي او په ارگ كي ديسانت شوي.
حکمتیار په دې باور دی چې اوس بايد حكومتونه په كابل كې جوړ شي او واكمنان او اتلان د ولس له لوري غوره شي او د نظام څرنگوالى پخپله او د خپلو ديني او ملي ارزښتونو په رڼا كي وټاكل شي.
د حزب اسلامي مشر وايي چې افغانستان يوه نوي اسلامي اساسي قانون ته ضرورت لري او دا قانون يوازې د ملت ممثله شورا جوړولى شي چې اساسي قانون په حقيقت كې د ملي ميثاق حيثيت لري.
حکمتیار لیکلي:« تسويد او تصويب یې له ټول ملت سره (مشوره) او د هغوى (موافقه او رضايت) ايجابوي، په دې اساسي قانون كي به د ټولو هغو قضاياوو په اړه څرگندې مادې راوړل كېږي چې په ټول ملت پورې اړه لري.»
نوموړي د نوي قانون له مخې د امیر د ټاکلو، صلاحیتونو، مسوولیتونو او د ټاکلو د مرجع او نورو ملي، سیاسي او اقتصادي مسایلو په اړه هم په دې لیکنه کې یادونې کړې دي.
حکمتیار وايي، هيڅوك نه شي كولى او دا حق نه لري چي په اړه یې له شورا او د اساسي قانون له مراعات پرته تصميم ونيسي.
حکمتیار لویې جرګې ته له اشارې پرته، د شورا په اړه وايي چې د ملت واقعي ممثله شورا واوسي او په دې شورا كې بايد د ټول ملت واقعي او منتخب استازي حضور ولري، هيڅ انتصابي او غير منتخب غړى بايد په دې شورا كي نه وي.
د حکمتیار دا لیکنه داسې مهال ده، چې د طالبانو مشر ملاهبت الله هم په اختریزه وینا کې وویل ، چې د پخواني اساسي قانون یوه ماده هم نه مني او طالبان باید خپل نوی قانون جوړ کړي.
هبت الله اخوندزاده په خپله اختریزه وینا کې ویلي، چې د دغې ډلې عدلیې وزارت او سترې محکمې پخواني قوانین په لږ اصلاح ورته وړاندې کړي خو نوموړي رد کړي او ورته د منلو نه دي.
