طالبان له اماراتو سره د سوداګرۍ او ټرانزېټ وروستۍ هوکړې ژر عملي کېدل غواړي

په بادغیس ولایت کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور رییس مطیع الله متقي د جمعې په ورځ د دغې ډلې تر واک لاندې باختر اژانس ته ویلي، چې لویدیځ، جنوب للویدیځ او شمالي ولایتونو شاوخوا ۵۰ زره اوسیدونکي بادغیس ته په چکر ورغلي.

نوموړي ویلي، چې تر ډیره دغو سیلانیانو د بادغیس ولایت د پستې او ارچي ځنګلونو لیدنه کړې.

د سویلي ولایتونو ګڼ شمېر ځوانان هم بادغیس ته د تفریح په موخه تللي، خو ځینې یې وايي، چې بادغیس ته پر لاره او په بادغیس کې ځايي طالبانو د دوی موټرونه تلاشي کول او د لوبو سامان په ځانګړي ډول (لډو او ورقي) یې ترې اخیستلې.

د جمهوري نظام پر مهال دغه ډول تفریحي سیمي د طالبانو تر ولکي لاندې وې او عامو خلکو د تګ راتګ اجازه نه لرله، خو د تېرو دریو کالو راهیسي خلک دغو طبیعي ښکلو سیمو ته ورځي.

د چهار شنبې په ورځ په پنجشیر کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور رییس نصرالله ملکزاده د دغې ډلې تر ولاک لاندې ملي ټلویزیون ته ویلي و، چې د اختر په ورځو کې دغه ولایت ته د هېواد له نورو ولایتونو شاوخوا ۲۵ زره سیلانیان ورغلي وو.

په دې ورستیو کې په افغانستان کې ګڼ کسان د هېواد بېلابېلو ولایتونو ته د تفریح په موخه ځي، خو ښځې په تفریح ځایونو کې نه ترسترګو کیږي.

د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت ویاند همایون افغان وايي، د لویو کانونو د استخراج په قراردادونو کې د مالګې، سمنټو، مرمر ډبرو او ورته نور کانونه شامل دي.

هغه زياته کړه، چې په دې موده کې د يو ميليارد ډالرو په ارزښت د فارياب د طوطي ميدان سيمې د ګازو د استخراج تړون له يوه ازبک شرکت سره لاسليک شوی دی.

د همایون افغان په خبره، د کورنیو شرکتونو تر څنګ یو شمېر بهرنیو شرکتونو هم د افغانستان د کانونو په برخه کې پانګونې ته لېوالتیا ښودلې ده.

د طالبانو د کانونو او پټروليم وزارت وايي، سږ کال غواړي شاوخوا ۴۰ کانونه د داوطلبي له لارې قراردادي شرکتونو ته ورکړي

د طالبانو منتقدین د دې ډلې اداره غیرقانوني بولي او وايي چې دا ډله په «غیر قانوني او نامسلکي ډول» د افغانستان کاني زیرمې استخراجوي او د خپلې واکمنۍ د ټینګولو لپاره یې عایدات کاروي.

فرانس خبري اژانس مخکې راپور ورکړی و، چې طالبانو په تیرو دریو کلونو کې د میلیاردونو ډالرو په ارزښت شاوخوا ۲۰۰ قراردادونه له محلي شرکتونو سره لاسلیک کړي.

د ټرافیکو عمومي ریاست په خبرپاڼه کې ویل شوي، چې په مړه شویو کسانو کې ۱۹ نارینه، ۲ ښځې او ۹ ماشومان شامل دي او ۱۱۷ نارینه، ۸ ښځې او ۳۰ ماشومان ټپیان شوي دي.

په خبرپاڼه کې ویل شوي، د تېرکال په پرتله دې اختر کې د ټرافیکي پېښو کچه ټېټه وه.

تېرکال د اختر په شپو او ورځو کې ۹۸ ترافیکي پیښې شوې وې، چې له امله یې ۵۰ تنه مړه او ۱۸۵ ټپیان شوي وو.

د ټرافیکو عمومي ریاست وايي، د کلکو امنیتي تدابیرو او خلکو ته د عامه پوهاوي ورکړه د دې لامل شوې، چې سږکال د اختر په شپو ورځو کې ټرافیکي پېښي کمې وي.

پر همدغه مهال د هېواد له یو شمېر ولایتونو په ځانګړې توګه له جنوبي ولایتونو پر ټولنیزو رسنیو ځینې ویډیوګانې خپرې شوې، چې پکې ډیری ځوانان د موټر او موټرسایکل چلولو پرمهال له بې احتیاطۍ کار اخلي او عامه خلکو ته ازار او اذیت ورکوي.

طالبانو دوه ورځې مخکې په کندهار کې د موټرسایکل چلوونکو ځوانانو ۲۲ کسیزه ډله د عامو خلکو د ازار او اذیت په تور ونیوله.

طالبانو ویلي، دغو ځوانانو په ښار او ولسوالیو کې ښاري نظم ګډوډ کړی او په تېز سرعت د موټرسایکل چلولو ترڅنګ یې خلکو ته سپک الفاظ هم کارول.

افغاني سرې میاشتې د (وري ۱۵مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې په جرمني کې د دغو افغان ماشومانو د درملنې بهیر بشپړ شوی او بېرته له خپلو کورنیو سره یو ځای شول.

په خبرپاڼه کې راغلي چې دغه ماشومان د جرمني هېواد د یوې مرستندویه بنسټ د «سولې کلي» له لوري د یوه تړون له مخې جرمني ته درملنې لپاره وړل شوي وو.

د دغو ماشومانو عمرونه له یوه کال څخه تر ۱۱ کلونو پورې ښودل شوي دي، خو خبرپاڼه کې دا نه دي‌ ویل شوي چې د جرمني په کوم ښار او روغتون کې د دغو ماشومانو درملنه شوې ده.

افغاني سرې میاشتې تر دې دمخه یو شمېر نورو هېوادونو ته هم د درملنې په موخه د زړه سوري په ګډون په بېلابېلو ناروغیو اخته ماشومان بهرنیو هېوادونو ته د درملنې په موخه لېږلي دي.

په افغانستان کې د روغتیایي امکاناتو نه شتون د ناروغانو د درملنې په موخه یوه جدي ستونزه ده.

په کور دننه نیوکې دا دي چې لا تر اوسه د ځینو وړو وړو ناروغیو د درملنو لپاره هغه ډول چې په کار ده کوټلي ګامونه نه دي پورته شوي او یوازې د شعار تر کچې په روغتیايي برخه کې د پرمختګونو یادونه شوې ده.

همدا راز د طالبانو په واکمنۍ کې د غربت او لوږې له کبله افغان ماشومان هم سخت اغېزمن شوي دي.

دا څرګندونې وروسته له هغې شوې، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د برېټانیا پر وارداتي توکو ۱۰ سلنه تعرفه لګولې او دا یې د «اقتصادي خپلواکۍ اعلان» یوه برخه بللې ده.

دا تعرفه یوازې پر برېټانیا نه بلکې پر یو شمېر نورو هېوادونو هم لګول شوې چې ټول په ورته توګه ۱۰ سلنه نرخ لري.

د برېټانیا حکومت مخکې هیله لرله، چې له امریکا سره په خبرو اترو کې به د دغو تعرفو څخه خلاص شي.

سره له دې چې د برېټانیا پر توکو امریکا لس سلنه تعرفه لګولې،‌ خو د اروپایي هېوادونو په توکو د لګولو شوي تعرفو په پرتله دا کچه بیا تر نیمایي هم کمه ده.

ده نشنل په نوم له سکاټلنډه خپریدونکې مجلې دا جالبه ګڼلې، چې د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان پر توکو هم ټرمپ لس سلنه تعرفه لګولې ده.

یوې سرچینې سکاټلنډ ملي ګوند څخه د The National ورځپاڼې ته ویلي: «طالبانو رښتیا هم تر سټارمر ښه معامله تر لاسه کړې ده.»

بل لور ته د برېټانیا لومړي وزیر کېیر سټارمر د پنجشنبې په ورځ له سوداګرو سره په یوه ناسته کې وویل: «ښکاره ده چې دا تعرفې به اقتصادي اغېزې ولري.»

هغه ټینګار وکړ چې د برېټانیا حکومت به په خورا «سړه سینه او ارامه مغزو» ځواب ورکړي.

سټارمر په ډاونېنګ سټریټ کې خپلو خبرو کې زیاته کړه: «د امریکا ولسمشر د خپل هېواد لپاره پرېکړه وکړه، دا د هغه دنده ده. زه نن د برېټانیا د ګټو لپاره اقدام کوم.»

هغه دا هم وویل چې هېواد یې پوره چمتووالی لري او د برېټانیا یو قوت دا دی چې د ناورین په حالاتو کې خپله حوصله ساتلی شي.

د برېټانیا د سوداګرۍ وزیر هم دا تعرفې ناهیلې کوونکې او جدي ننګونې وبللې، خو ویې ویل چې دوی د ځینو نورو هېوادونو په پرتله لا هم په ښه وضعیت کې دي.

هغه زیاته کړه چې د تعرفو د راکمولو لپاره د اقتصادي هوکړې د ترلاسه کولو وخت او نېټه «تر ډېره د امریکا په لاس کې ده.»