د اردوغان د مخالف ګوند مشر په ترکیه کې له وخت وړاندې د ټاکنو غوښتنه وکړه

دغه سندونه چې د یکشنبې په ورځ د اسراییل د دفاع وزیر له لوري افشا شوي، اسراییلي سرتیرو پر غزې د برید پر مهال نیولي او د دغه هېواد استخباراتو ته یې سپارلي وو.

د اسراییل د دفاع وزیر یسراییل کاتز ادعا کوي او وايي، دغه سندونه ښيي چې حماس له ایران څخه پنځه سوه میلیونه ډالرو غوښتي وو، څو د اسراییل د له منځه وړو لپاره یې ولګوي.

نوموړی وايي، د حماس له لوري دا غوښتنه د اکټوبر د ۷مې له برید څخه مخکې یا د برید پرمهال شوې وه.

د اسراییل د دفاع وزیر وایي، چې د ایران د سپاه پاسداران او قدس ځواک د فلسطین د چارو مسوول چې «ایزدي» نومیږي د حماس د پخوانیو مشرانو یحیی سنوار او محمد ضیف له خوا شوې غوښتنه منلې وه.

کاتز وايي:«ایزدي د حماس غوښتنه پر ایران د اقتصادي فشارونو او بندیزونو سربیره تایید کړې وه، ځکه تهران ته د اسراییل او امریکا په ضد جګړې ډیر ازرښت لري.»

د اسراییل د دفاع وزیر وايي، نړۍ باید په دې وپوهیږي، چې ایران د « مار سر» دی او د حماس، حزب الله، حوثیانو، د سوریې او عراق د ترهګرو ډلو فعالیتونه رهبري کوي.

سره له دې چې اسراییل د حماس او ایران ترمنځ د اړېکو سندونه افشا کړي، خو د دغه هېواد استخباراتو ویلي، چې ایران د اکټوبر د ۷مې برید په اړه معلومات نه لرل، خو دا ناشونې ده، چې حماس دې د ایران د قدس ځواک له روزنې، وسلو او مالي ملاتړ پرته دا برید ترسره کړی وي.

د لاریونونو تنظیموونکو رویترز ته ویلي، چې نږدې ۱۵۰ ډلو په دغو مظاهرو کې د ګډون لپاره نوم لیکنه کړې وه او یادې مظاهرې د امریکا د ټولو ایالتونو تر څنګ په کاناډا او مکسیکو کې هم پلان شوې وې.

د ټیري کلاین په نوم یوه متقاعده ساینس پوه چې د امریکا د نیو جرسي څخه راغلی او په واشنګټن کې یې د ټرمپ ضد لاریون کې برخه اخیستې، رویټرز ته ویلي، په دغه لاریون کې یې د ټرمپ د سیاستونو پر ضد ګډون کړی:«زه دلته له کډوالۍ څخه نیولې د ایلان ماسک ادارې پورې، د زده کړو او تعرفو هرڅه. زما هدف دادی، چې د دې هر څه له امله زموږ ټول هېواد او بنسټونه تر برید لاندې دي.»

په دغو لاریونونو کې یو شمېر لاریونوالو د اوکراین بیرغونه او د فلسطین د زادۍ شعارونه هم له ځان سره لیږدول.

پر همدغه مهال د امریکا د استازو جرګې ډیموکراټو غړو هم د ټرمپ پر پالیسیو سختې نیوکې کړې دي.

د واین هافمن په نوم یو ۷۳ کلن تقاعد شوی مالي مشاور وايي، چې د ټرمپ اقتصادي پالیسیو او تعرفو ته اندیښمن دی، « دا به په ځینو ایالتونو کې کروند ګرو ته زیان ورسوي، خلک به خپلې دندې له لاسه ورکړي.»

ټرمپ چې په دې اونۍ کې یې د سوداګریزو تعرفو په لوړولو سره مالي بازارونه ولړزول او د نړۍ ګڼ هېوادونه یې خپه کړل، تېره ورځ د همدې لاریونونو پرمهال په فلوریډا کې و.

یو بل لاریون کوونکی ۸۴ کلن سو ان فریډمین وايي:«ما فکر کاوه چې زما د لاریون کولو ورځې نورې پای ته رسیدلې دي، خو اوس بیا د ټرمپ او ماسک په څیر کسانو سره مخ یو.»

دغه لاریونونه په داسې حال کې کیږي، چې د ټرمپ په ملاتړ د ماسک له لوري د حکومت د موثریت ادارې له ۲۰۰زره ډیر دولتي کارکوونکي له دندو ګوښه کړي.

د دغو لاریونو په ترڅ کې سلګونه کسان بالټیمور ته نږدې د ټولنیز امنیت ادارې مرکزي دفتر مخ ته هم راټول شوي وو، چې د دغې ادارې د کارکوونکو د کمښت پرضد اعتراض وکړي.

یوه لاریون کوونکې چې دوه میاشتې وروسته به ۶۵ کلنه شي وايي:« زه له ۱۶ کلنۍ څخه مالیه ورکوم. زه ویریږم، غوسه یم، حیرانه یم چې دا څنګه ممکنه ده. زه امریکا سره مینه لرم، خو زړه مې مات دی. زه خپلې پیسې غواړم، خپل حق غواړم.»

پر همدغه مهال د سپینې ماڼې ویاند مرستیال هوسټن رویټرز ته ویلي:«ټرمپ به هیڅکله د ټولنیز خوندیتوب ملاتړ پر قانوني مستحقینو بند نه کړي. خو ډیموکراټان غواړي دا امتیازات غیر قانوني کډوالو ته ورکړي، چې دا به د دې پروګرامونو د خرابیدو سبب شي.»

په امریکا کې له لاریونونو وړاندې په اروپا کې مېشتو امریکایانو هم د ډونالډ ټرمپ د کورنيو او بهرنيو پالیسیو غندلو په موخه په برلین، فرانکفورټ، پاریس او لندن کې لاریونونه وکړل.

رویټرز د یوه لوړپوړي ایراني چارواکي له قوله خبر ورکړی، چې ایران د خپل اټومي پروګرام په اړه له امریکا سره د مستقیمو خبرو اترو مخالفت کړی او غواړي د عمان له لارې له واشنګټن سره غیر مستقمي خبرې وکړي.

یاد چارواکي ویلي:«غیر مستقیمي خبرې دا امکان برابروي، چې د سیاسي حل لپاره د واشنګټن جدیت و ارزول شي.»

پر همدغه مهال ایراني چارواکو عراق، کویټ، متحده عربي امارات، قطر، ترکیې او بحرین ته رسما خبرداری ورکړی، چې که د امریکا له برید سره مرسته وکړي سختي پایلې به ولري.

دغه ایرانی چارواکی زیاتوي:« علي خامنه يي د ایران وسله والو ځواکونو ته د بشپړ تیارسي حالت امر کړی.»

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ایران ته دوه میاشتې وخت ورکړی، چې د اټومي پروګرام په اړه یوې هوکړې ته ورسیږي او د نه رسیدو په صورت کې یې د نظامي اقدام خبرداری ورکړی.

ټاکل شوې، چې د ایران او امریکا ترمنځ خبرې د عمان په پلازمېنه دمشق کې د عمان په منځګړیتوب ترسره شي.

خامنه يي په دې خبرو کې د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي یا د هغه مرستیال مجید تخت روانچې ته د ګډون اجازه ورکړې ده.

ایران له اوږدې مودې راهیسې د اټومي وسلو جوړول ردوي، خو د ملګرو ملتونو د اټومي څار ادارې خبرداری ورکړی، چې ایران په ډراماټیک ډول د یورانیمو غني کولو کچه ډیره کړې او اټومي وسلو جوړولو ته نږدې شوی.

د روغتیایي ادارو د شمېرو له مخې، د ۲۰۲۳ کال د اکټوبر له ۷مې راهیسې په فلسطین کې د وژل شویو کسانو شمېره له ۵۰زرو اوښتې ده.

په تېرو ۱۲ ساعتونو کې تر ټولو ډېر بریدونه په خان یونس کې شوي دي، چې د ښځو او ماشومانو په ګډون پکې لږ تر لږه ۱۹ فلسطینیان وژل شوي دي.
د فلسطین د ملکي دفاع ادارې په وینا، خلک اوس هم د خاورو لاندې پاتې دي او دوی هڅه کوي چې مړي پیدا کړي او هغه کسان وژغوری چې ښایي لا ژوندي وي.

دغه اداره وایي، چې ښایي د وژل شویو کسانو شمېر تر دې هم لوړ شي.
له بل پلوه الجزیرې په یوه بل راپور کې ویلي، چې د اسراییل لومړی وزیر بنیامین نتنیاهو به په نږدې ورځو کې امریکا ته سفر وکړي او د دغه سفر په ترڅ کې به د ټرمپ سره هم د منځني ختیځ او ایران په اړه خبرې اترې وکړي.

د اسراییل لومړي وزیر د دفتر په وینا، د دواړو هېوادونو مشران به په غزه کې د جګړې د دوام او د یرغمل شویو بندیانو د خوشې کولو، پر اسراییلي توکو د نویو تعرفو او د ایران د اټومي پروګرام په اړه سره خبرې کوي.

اسراییل او امریکا په پام کې لري، چې د اټومي پروګرام په اړه د خبرو د نه پیل پیلېدو په صورت کې د دواړو هېوادونو پر ګډې تګلارې خبرې وکړي.

اکسوس وېبپاڼې د اسراییلي سرچینو په حواله ویلي، نتنیاهو په دې نظر دی چې د ایران د اټومي پروګرام په اړه د امریکا او اسراییل ترمنځ د یوې هوکړې احتمال لږ دی.

له همدې کبله به د خبرو اصلي موضوع د ایران پر اټومي تاسیساتو د پوځي برید په اړه وي.

په تېرو څو اوونیو کې ټرمپ او نورو امریکايي سیاست‌والو په وار وار ویلي، چې اسلامي جمهوریت یوازې دوه اختیارونه لري؛ یا به مذاکرات ومني او د اټومي پروګرام په اړه به هوکړه وکړي او یا پوځي برید.

د ځینو رسنیو د راپورونو له مخې، ایران د مستقیمو خبرو اترو مسله منلې؛ خو د ټرمپ لیک ته د ایران رسمي ځواب لاهم له امریکا سره غیر مستقیم مذاکرات دي.