سراج الدین حقاني له شاوخوا درې میاشتې ځنډ وروسته نن خپلې دندې ته ور ګرځیدلی

د طالبانو د اقتصاد وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د دغې ډلې د اقتصاد وزیر دین محمد حنیف د کورنیو او بهرنیو «غیر امارتي» موسسو له استازو سره په ناسته کې د راستنېدونکو کډوالو د ملاتړ لپاره د همکارۍ غوښتنه کړې.

طالب وزیر له موسساتو غوښتي، چې « په ښارګوټو کې د کډوالو د دایمي استوګنې لپاره د کورونو جوړولو، د اوبو رسونې سیسټم په جوړولو، د څښاک اوبو څاګانو کېندلو، ښوونځيو، مدرسو، جوماتونو، کلینیکونو په جوړولو او نورو ټولنیزو خدماتو کې فعاله ونډه واخلي».

د اقتصاد وزارت ویلي، چې دمګړی په کندهار، کندوز، روزګان، فاریاب، جوزجان او پکتیا ولایتونو کې د شپږ ښارګوټو چارې بشپړې شوې او راستنو شویو کډوالو ته یې د ځمکو وېش پیل شوی دی.

همدارنګه دغه وزارت ویلي، چې د راستنو شویو کډوالو لپاره د ښارګوټو جوړولو چارې په ۱۱ نورو ولایتونو کې هم دوام لري او ډیر ژر به د ځمکو د وېش لړۍ پیل کړي.

طالبانو په داسې حال کې له مرستندویه موسسو څخه د راستنېدونکو کډوالو لپاره د دایمي استوګنې جوړولو لپاره د مرستې غوښتنه کړې، چې په روان اپریل میاشت کې پاکستان له ۸۰ زره څخه ډیر افغان کډوال بېرته افغانستان ته ستانه کړي او ډیری کډوال په افغانستان کې د سرپناه نه لرلو او کاري فرصتونو د نشتوالي له اړخه اندیښمن دي.

نوموړي د اروپا ـ ترکیې ـ ایران ـ افغانستان د اورګاډي ترانزیټ په اړه ددغه هېواد ایلنا اژانس ته وویل چې ختیځ ـ لویدیځ دهلیز ډېر مهم دی او دا همغه پروژه ده چې ددوی مشرتابه هم ورته اشاره کړې ده.

هغه زیاته کړه: «له سرخس نه تر چشم ثریا پورې اورګاډي کرښه باید پوره شي او دا مهال تر خاوران پورې کرښه جوړه شوې، خو له خاوران نه تر تبریز فعلي تم‌ځای او له مرند نه تر چشم ثریا لا پاتې ده. د چشم ثریا د اورګاډي کرښه به موږ د ترکیې له لارې له اروپايي ستندرد پټلۍ سره وصل کړي».

ذاکري وویل چې له ترکیې سره پرېکړه شوې چې دواړه هېوادونه دا موضوع جدي وڅېړي.

له دې وړاندې د افغانستان د رېل پټلۍ پراختیا کنسرسیوم مسوول مصطفی رضایي ویلي و، چې تېر کال له خواف ـ هرات رېل لارې افغانستان ته ۶۰ زره ټنه صادراتي او ترانزیتي توکي انتقال شوي.

رضایي وویل چې په ۱۴۰۲ لمریز کال کې له ایران څخه د شمتیغ سرحدي او رېلي بندر له لارې، چې د خراسان رضوي ولایت په خواف ولسوالۍ پورې اړه لري، ۶۰ زره ټنه صادراتي او ترانزیتي توکي افغانستان ته انتقال شوي دي.

د ۱۴۰۲ کال په لومړیو کې یوازې ۱۱زره او ۵۰۰ ټنه مال انتقال شوی و، چې اکثره یې د افغانستان د رېل پټلۍ د جوړولو توکي وو.

د پاکستان د روغتیا وزیر مصطفی کمال په کراچۍ کې د روغتیایي څیړنې مشورتي بورډ په شپږم نړیوال طبي څیړنیز کنفرانس کې د وینا پرمهال ویلي، چې افغانستان د پولیو د له منځه وړو په هڅو کې له پاکستان څخه مخکښ دی. نوموړی وايي، سره له دې چې د پاکستان روغتیايي خدمات له افغانستان څخه غوره دي خو هیله یې ښودلې، چې دواړه هېوادونه به په یو وخت پولیو له منځه یوسي.

نوموړي دغه څرګندونې په داسې حال کې کړې، چې په ۲۰۲۴ کال کې په دغه هېواد کې د پولیو ۷۴ پېښې او په روان کال کې شپږ پېښې ثبت شوې دي.

پاکستان داسې مهال افغانستان د پولیو د له منځه وړلو په هڅو کې مخکښ ګڼي، چې سبا دوشنبه د افغانستان په بېلابېلو سیمو کې د ګوزڼ ضد واکسین کمپاین پیلیږي.

که څه هم طالبانو نه دي ویلي، چې د ګوزڼ ضد واکسین دغه دوره کمپاین کې به په څومره شمېر کې ماشومانو ته واکسین ورکړي، خو په هرات کې د طالبانو د والي رسنیز دفتر د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، چې په دغه دغه ولایت کې به له ۷۵۸ زرو څخه ډیرو ماشومانو ته واکسین ورکول شي.

تر دې وړاندې سرچینو افغانستان انټرننشنل ته ویلي و، چې د طالبانو مشر کور په کور واکسین ورکولو باندې بندیز لګولی او د واکسین اعلان به هم د جومات په لاوډسپیکر کې کېږي او له دې لارې به خلکو ته د واکسین خبر ورکوي.

دغه کمپاین داسې مهال پیلېږي، چې د امریکا اين پي ار رسنۍ راپور ورکړی چې په افغانستان او پاکستان کې د پولیو وایرس د پراخېدو په حال کې دی.

په دغه راپور کې ویل شوي،چې روان زېږدیز کال په افغانستان کې د ګوزڼ یوه مثبته پېښه ثبت شوې ده، خو تېرکال بیا په افغانستان کې د پولیو ۲۴ مثبتې پېښې ثبت شوې وې.

د ملا هبت الله له خوا ترتیب شوې د تنقیص طرحې په سریرزه کې لیکل شوي چې له زیاتو بحثونو وروسته یو لړ مهمو مصلحتونو ته په کتو ددې ډلې مشر ملا هبت الله د نظامي ارګانونو له سقف څخه د ۲۰ سلنه تشکیل د تنقیص حکم ورکړ.

د نابشپړ تشکیل په برخه کې درېیمه درجه کې هغه کسان ښودل شوي چې په غیر مسلکي بستونو کې مقرر دي.

په څلورمه درجه کې بیا د هغو ساحو د جزوتامونو بستونه شامل دي چې هلته امنیتي ستونزې نشته.

په طرح کې په پنځمه برخه کې بیا مشاورین، مرستیالان او کارپوهان ښودل شوي دي.

په دې طرح کې لیکل شوي چې د اکمال شوي تشکیل په برخه کې «بعدالفتح، همکاران، د شهیدانو وراثین، له یوې کورنۍ څخه زیات وروڼه، زیات عمر لرونکي، معذوران، ډېر بې سودان او غیر حاضران شامل دي».

په دې طرح کې د ورته وظیفوي استقاماتو لرونکو تشکیلاتو د ادغام او ترې د اضافي تشکیل د تنقیص لارښوونه شوې ده.

په حمایوي برخه کې ویل شوي، چې د مدیریتونو معاونیتونه باید تنقیص او د امرینونو څخه یو امر د معاونیت دنده هم پرمخ بوځي.

په طرح کې راغلي، چې کله پورتني موارد هم مطلوپ نتقیص پوره نه کړي نو بیا دې د هغو ساحو تشکیلاتو څخه چی امنیت هلته ښه دی او ډېر ضرورت نشته، «معینه فیصدي تشکیل هم کم شي».

په طرح کې همدراز ویل شوي چې له دې تشکیل څخه څوک تنقصیږي او کورونو ته رخصتیږي ، که «مجاهد وي، که همکار وي یا د شهید له ورثه وو څخه وي یا بعدالفتح وي، دوی ټولو ته باید له بدیل امتیاز څخه ۵ زره افغانۍ په کور ورکړل شي».

ددې طرحې له مخې که چېرې بیا په کومو برخو کې تشکیل اضافه کېږي نو بیا تنقیص شوي کسانو ته اولویت ورکړل شي.

په دې وروستیو کې په ټولنیزو رسنیو کې د طالبانو اړوند وسله والو غږونه لاس په لاس کېږي چې د تنقیص په دغه بهیر کې له دندو ایستل شوي، ډېر ناراضه دي او نیوکه یې همداده چې قرباني هم ساتونکي ورکوي او بېرته له دندو هم ساتونکي زیات تنقیص کېږي.

د طالبانو مشر ملا هبت الله په داسې حال کې دا پرېکړه کوي، چې له افغانستان سره د امریکا مرستې درول شوې دي او وخت ناوخته دولتي کارکوونکي د معاشونو د ځنډ او خنډ په اړه شکایتونه کوي.

حبیب الله بدر وايي، د ولسي جرګې پخواني غړي الله ګل مجاهد باندې د قتل تور دی او د نورو بندیانو په څير په څرخي پله زندان کې د بند ټاکلې موده تیروي خو د مجاهد د اعدام په تړاو یې څه ونه ویل.

حبیب الله بدر کابل کې له یوه خصوصي ټلویزیون سره په مرکه کې ویلي:«د پخوانی وکیل الله ګل قضیه شخصي قضیه ده، د قتل موضوع ده، چا چې ادعا پرې کړې ده، قضا فیصله چې کوي دوی ته یا حکم د قید ورکوي یا اعدام ورکوي، هغه په قضا پورې تعلق لري، زموږ سره په زندان کې شته.»

د طالبانو د زندانو چارو د سمون ادارې نظامي مرستیال د الله ګل مجاهد په اړه دا هم روښانه نه کړه چې په څرخي پله زندان کې به د څومره وخت لپاره بندي وي.

خو افغانستان انټرنشنل تېر کال په سلواغې میاشت کې داسې اسناد ترلاسه کړي وو، چې په کابل کې د طالبانو یوې لومړنۍ محکمې د طالبانو د استخباراتو ریاست د یوه کارکوونکي قاري سعیدالله د «قصدي وژنې» په تور ، الله ګل مجاهد په ۱۷ کاله او زوی یې په یوه کال بند محکوم کړي.

بدر وايي، الله ګل مجاهد ته د نورو بندیانو په څیر د کورنۍ له غړو سره د لیدلو اجازه هم ورکول کیږي.

په ورته وخت کې دغه طالب چارواکی وايي، چې د دوی په زندانونو کې له ۱۰۰ تر ۱۳۰ بهرني وګړي د بېلابېلو جرمونو په تور بندیان دي. نوموړي د کوم هېواد د نوم له یادولو پرته وویل، چې یاد بهرني وګړي ډیری د ګاونډیو هېوادونو اوسیدونکي دي.

حبیب الله بدر وايي، دمګړۍ د طالبانو په زندانونو کې د ۱۴۰۰ ښځو او ۳۰۰ طالبانو په ګډون ۱۲۰۰۰ کسان بندیان دي.

سره له دې چې دغه طالب چارواکی په زندانونو کې د ربړونو او شکنجو راپورونه ردوي، خو پر دې ډله تور دی چې له بشري حقونو سرغړونه کوي او زندیان ربړوي.