بشرا ګوهر د خواجه اصف څرګندونو ته: «اسامه بن لادن چا راوست او پناه یې ورکړه؟»

اپوزېسيون له حکومته پوښتي: «د پهلګام پېښه څنګه رامنځته شوه؟استخبارات څنګه پاتې راغلل؟ بريدګر څنګه له پولو واوښت؟ د ۲۶کسانو د وژنې مسؤول څوک دی؟ ایا د کورنيو چارو وزير امت شاه به استعفا ورکوي او لومړی وزير نريندرا مودي به د پېښې مسؤوليت پر غاړه واخلي؟

تر دې وړاندې، د چهارشنبې په ورځ د نوي ډهلي په پلازمېنه کې د دفاع وزير راج ناته سينګ په مشرۍ غونډه وکړه، چې پکې د هند حکومت پهلګام پېښه کې خپله استخباراتي او امنيتي ناکامي ومنله.

د هند دفاع وزير ومنله چې د پېښې اصلي لامل د امنيت او استخباراتو ناکامي وه.

د کورنيو چارو وزير امت شاه هم مجبور شو چې ومني: پهلګام کې شوې پېښه د امنيتي او استخباراتي ناکامۍ پايله ده.

کانګرس د دې امنيتي ناکامۍ اصلي مسوول د نريندرا مودي حکومت بللی. د کانګرس مشر راهول ګاندي وويل: ولې په پهلګام کې امنيتي تدابير نه وو؟

د سې شنبې په ورځ، جمو و کشمير په سيلاني سيمه پهلګام کې د ناڅرګندو وسله‌والو په ډزو کې ۲۶سيلانيان ووژل شول او ۱۲نور ټپیان شول.

د هندي چارواکو په وینا، د وژل شويو کسانو په منځ کې دوه بهرني سيلانيان او د هند د بحري ځواکونو يو افسر هم شامل دي. ويل شوي چې بهرنيان د ایټالیا او اسراییل اتباع وو.

ډیلي په دې بريد کې د پاکستاني ډلو لاس ګڼي او د غچ اخیستلو خبرداری ورکوي؛ خو د پاکستان سنا وايي، که هند د پاکستان په وړاندې هر ډول تېروتنه یا اقدام وکړي، پاکستان به ورته، پیاوړی او پرېکند ځواب ورکړي.

دواړو هېوادونو يو پر بل بندیزونه هم لګولي.

هند او پاکستان له خپلو هېوادونو یو د بل ډېپلوماټانو، اتشو او یو شمېر سلاکارانو ته هم خبردارۍ ورکړی او ټاکلې نېټه يې ورښودلې، چې ووزي او خپلو هېوادونو ته لاړ شي.

نوموړي د جمعې په ورځ (اپرېل ۲۵مه) د اېکس‌پاڼې له لارې په یوه بیان کې د هند او پاکستان په تړاو د خپلو څرګندونو په دوام زیاته کړې، که چېرې پاکستان په دغه برید کې ښکېل وي، دا «غېرانساني او بې‌پروا» اقدام دی.

خلیلزاد د پاکستان پر وړاندې د هند قوي غبرګون احتمال ته په اشارې لیکلي: «په هند کې اوسنۍ سیاسي او ټولنیزې فضا ته په پام، د پاکستان پر وړاندې د پوځي اقدام امکان خورا لوړ دی.»
نوموړي د خپلو څرګندونو په دوام ټینګار کړی: «که چیرې دا څرګنده شي چې پاکستان په رېښتیا هم په دغه برید کې ښکېل دی، نو دا به یو غېرانساني او بې پروا اقدام وي چې د سیمې ثبات لپاره به جدي پایلې ولري.»

د افغانستان په چارو کې د امریکا متحده‌ایالاتو پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد له دې مخکې د طالبانو له‌خوا د هندي کشمیر په پهلګام کې پر سیلانونو د برید غندل یو هڅوونکی پرمختګ بللی دی.

هغه د جمعې په ورځ پر خپله اېکس‌پاڼه لیکلي:« په یوه هڅوونکي پرمختګ کې طالبانو په کشمیر کې له سیلانیانو سره د ملاتړ څرګندونه او د دغه ترهګریز برید غندنه کړې ده.»

خلیلزاد دا څرګندونې داسې مهال کوي چې د پاکستان او هند ترمنځ اړیکې وروسته تر هغې کړکېچن وضعیت ته ورسېدې، چې دوه ورځې مخکې د وسله‌والو یوې ډلې په هندي کشمیر کې ۲۵ هنديان او یو نیپالی وګړي وژلي او ۲۰ نور یې ټپیان کړي دي.

همداراز، یو شمېر هندي رسنیو راپور ورکړی چې د هند او پاکستاني ځواکونو د کشمیر په کنټرول کرښه کې پر یو بل ډزې کړي دي.په دواړو هېوادونو کې ځواکونه د تیارسۍ په حالت کې دي او وېره شته چې ګوندې هند یو ځل بیا د پاکستان ځینې ښارونه په نښه کړي.

اېمل د جمعې په ورځ (اپرېل ۲۵مه) له پاکستانۍ ډان ورځپاڼې رسنۍ سره په مرکه کې په سیمه کې د ټولنیزو او سیاسي لومړیتوبونو د بدلون غوښتنه کړې او د تاوتریخوالي او جګړې پر مخنیوي ټینګار کړی دی.
نوموړي زیاته کړې: «موږ د هغوی لپاره دعا کولای شو، روحیه ورکولای شو، خو نه‌شو کولای وسلې راپورته کړو. ولس دومره مه احساساتي کوئ چې بیا یې کنټرول نه شئ کړای.» دا څرګندونې داسې مهال کېږي چې په دې وروستیو کې د هند او پاکستان اړیکې یو وار بیا ترینګلې شوې دي.
د عوامي نېشنل ګوند مشر ټینګار کړی چې اصلي تمرکز باید د کاري فرصتونو پر رامنځته‌کولو، پر سوداګریزې پراختیا او صنعت وشي. هغه وویل :«لومړیتوبونه بدل کړئ، د توپ پر ځای سړک او د ټانک پر ځای ښوونځي ته ترجیح ورکړئ.»
اېمل ولي خان د پاکستان او هند سوله‌ییزې فضا رامنځته‌کېدو ته په اشارې وویل: «که دواړه خواوې خپل لومړیتوبونه بدل کړي، نو د سولې او مینې فضا رامنځته کېدای شي.

د عوامي نېشنل ګوند مشر اېمل ولي خان دا څرګندونې داسې مهال کوي چې د پاکستان او هند ترمنځ اړیکې وروسته تر هغې کړکېچن وضعیت ته ورسېدې، چې دوه ورځې مخکې د وسله‌والو یوې ډلې په هندي کشمیر کې ۲۵هنديان او یو نیپالی وګړي وژلي او ۲۰ نور یې ټپیان کړي دي.

همداراز، یو شمېر هندي رسنیو راپور ورکړی چې د هند او پاکستاني ځواکونو د کشمیر په کنټرول کرښه کې پر یو بل ډزې کړي دي.په دواړو هېوادونو کې ځواکونه د تیارسۍ په حالت کې دي او وېره شته چې ګوندې هند یو ځل بیا د پاکستان ځینې ښارونه په نښه کړي.

په اسلام اباد کې د روسیې سفارت د جمعې په ورځ په یوې خبرتيا کې له خپلو اتباعو غوښتي، چې پاکستان ته دي سفر نه کوي.

سفارت د دواړو هېوادونو د اړیکو د ترينګلتیا او د یو شمېر چارواکو له جګړیزو څرګندونو وروسته دغه اقدام کوي.

په هندي کشمېر کې پر سیلانیانو تر برید وروسته چې ۲۶ تنه په کې ووژل شول د دواړو هېوادونو اړیکې بیا ځلي ورانې شوې.

ډیلي په دې بريد کې د پاکستاني ډلو لاس ګڼي او د غچ اخیستلو خبردارۍ ورکوي؛ خو د پاکستان سنا وايي، که هند د پاکستان په وړاندې هر ډول تېروتنه یا اقدام وکړي، پاکستان به ورته، پیاوړی او پرېکند ځواب ورکړي.

دواړو هېوادونو يو پر بل بندیزونه هم لګولي.

هند او پاکستان له خپلو هېوادونو یو د بل ډېپلوماټانو، اتشو او یو شمېر سلاکارانو ته هم خبردارۍ ورکړی او ټاکلې نېټه يې ورښودلې، چې ووزي او خپلو هېوادونو ته لاړ شي.

په دواړو هېوادونو کې ځواکونه د چمتووالي په حالت کې دي.

هند په کشمېر کې پر سېلانیانو برید، چې ۲۶ کسان په کې ووژل شول د پاکستاني ډلو لاس وباله؛ خو پاکستان په دې بريد کې لاس لرل رد کړي.

دواړو اټومي هېوادونو یو د بل په وړاندې اقدامات پيل کړي.

هند له پاکستان سره د ابو یو مهم تړون ځنډولی او پاکستان خپل هوایي حریم پر هندي هوایي شرکتونو تړلی دی.

د رويټرز اژانس د خبر له مخې، چې نړیوال هوايي شرکتونه له دغه بندیز اغیزمن شوي نه دي.

رویټرز اژانس د پلایټ ټریډر ۲۴ ویب پاڼې د معلوماتو له مخې ویلي، چې هندي هوایي شرکتونه د پنجشنبې په ورځ تر هغه وروسته اغېزمن شول، چې ایر انديا او انډيګو شرکتونو نیویارک، اذربایجان او دوبۍ ته الوتنې پر بل مسير پيل کړې.

دغه الوتنې معمولا د پاکستان له هوايي حریم تیريږي.

د نوي ډيلي هوايي ډګر تر ټولو له بوختو هوايي ډګرونو څخه دی، چې تر ټولو زيات اغېزمن شوی، چې لوېديځ او منځني ختيځ ته الوتنې يې د پاکستان له فضا تيريږي.

د سيریم اسينډ د مالوماتو له مخې، ایرانديا او انډياګو په اپريل مياشت کې له نوي ډيلي اروپا، منځني ختيځ او شمالي امریکا ته شاوخوا ۱۲۰۰ الوتنې پلان کړې دي.

د هند د هوايي چلند یو چارواکي د نوم نه ښودلو په شرط رويټرز ته ویلي، چې له نوي ډيلي منځني ختيځ ته د ایرانډيا الوتنې به اوس یو ساعت اضافي وخت اخلي.

انډيګو د جمعې په ورځ وویل، چې یوازې څو الوتنې به یې له دې بنديز اغېزمنې شي او ایرانډيا بیا زياته کړې، چې شمالي امریکا، بريتانیا او منځني ختيځ ته یې د تګ راتګ لپاره بل مسير غوره کړی دی.

یو هندي پيلوټ ویلي، چې د پاکستان دا بندیز د پروازونو مهالوېش ګډوډ کړی او د الوتنو د ساعتونو محاسبه یې پیل کړې ترڅو د پیلوټانو کاري ساعتونو لیست بیا تنظیم کړي.

یو بل هندي هوايي شرکت چارواکي هم ویلي، چې د پنجشنبې تر شپې ناوخته یې کار کاوه ترڅو د دې بندیز اغېز وارزوي.

پاکستان ویلي، چې دا بندیز به د مۍ تر ۲۳ دوام وکړي.

په ۲۰۱۹ کال کې د ډيلي او اسلام اباد ترمنځ د ترینګلتیاو او د پاکستان د هوایي حریم د پنځو میاشتو بندېدو وروسته هند ویلي و، چې ایرانډيا، انډیګو او نورو هوايي شرکتونو شاوخوا ۶۴ میلیونه ډالره مالي زیان ولید.