ایراني چارواکی: د سعودي عربستان عزت او وقار له ټرمپ سره په تړون کې له منځه لاړ

دا پرېکړه په هغو شرایطو کې عملي کېدای شي چې که خالصه کډوالي، له پولې تېرېدونکي مزدوران، بیکاري یا د ټولنیزو خدماتو اخېستنه له ټاکلي حد زیات شي.

دا پرېکړه داسې مهال ده، چې سویس د ۲۰۲۴ کال په ډسمبر کې له اروپايي اتحادیې سره د اقتصادي همکاریو یوه نوې هوکړه لاسلیک کړه، چې اوس هم د تصویب اوږده بهیر ته اړتیا لري.

د کډوالۍ د محدودولو لپاره دا نوې لاره د «حفاظتي مادې» تر عنوان لاندې وړاندې شوې، چې سویس ته دا صلاحیت ورکوي څو د اړتیا په صورت کې، د اروپايي کډوالو جریان تنظیم کړي.

د سویس د کډوالو وزیر بیټ یانس وویل، « حفاظتي ماده پر دېوال د اور وژنې د وسيلې په څېر ده، چې کله اور ولګېږي، خوشاله یې یې چې شته او ژر یې کارولی شې».

د رویټرز د رپوټ له مخې، په پلان کې دا هم راغلي چې که سویس دا ماده فعاله کړي، موضوع به د سویس او اروپايي اتحادیې یوې ګډې کمیټې ته ولاړه شي. که توافق ونه شي، نو دا به محکمې ته وړاندې شي.

سویس، چې د اروپايي ټولنې شتمن هېواد بلل کېږي، په تېرو دوو لسیزو کې د نفوس په چټک زیاتوالي کې د کډوالۍ رول تجربه کړی. همدغې چټکې ودې د ښي اړخو ګوندونو له خوا د کډوالۍ پر ضد د سختو مقرراتو غوښتنه زیاته کړې.

د سویس د کډوالۍ د ریاست سکرتر وینچنزو ماسکیولي وویل، د حکومت د پلان له مخې، له ۲۰۰۲ کال راهیسې باید دغه حفاظتي ماده لږ تر لږه ۸ ځله فعاله شوې وای.

انند، چې نوی ماموریت یې د سې شنبې په ورځ پیل کړ، وویل، « موږ نه شو کولای چې خواړه د سیاسي فشار د وسیلې په توګه ومنو، تر ۵۰ زرو زیات فلسطینیان وژل شوي دي. دا ډول چلند د منلو نه دی».

هغې زیاته کړه چې کاناډا د دوه‌دولتي حل ملاتړ کوي او دغه دریځ ته دوام ورکوي.

اسراییل له مارچ میاشتې راهیسې غزه تړلې ده او د اوربند له ناکامېدو وروسته یې خپل نظامي عملیات بیا پیل کړي.

د فلسطیني چارواکو په وینا، تر اوسه له ۵۲،۹۰۰ زیات کسان وژل شوي او مرسته رسوونکې ادارې وایي، غزه د قحطۍ له ګواښ سره مخ ده.

اسراییل بیا دغه ادعاوې ردوي او وایي حماس مرستې غلا کوي او خلکو ته یې نه رسوي.

دا څرګندونې ټرمپ د سعودي-امريکا د پانګونې فورم پر مهال وکړې، چې د سې شنبې په ورځ په رياض کې ترسره شو.
د اسراییلي رسنيو د راپور له مخې، نتنېاهو تېره مياشت واشنګټن ته د خپل سفر پر مهال له ټرمپ څخه غوښتي و چې د سوریې پر وړاندې دې امریکایي بندیزونه، نه لرې کوي.

یوه اسراییلي چارواکي ویلي چې دا غوښتنه د امنيتي اندېښنو له امله شوې وه.

د نتنېاهو دفتر تر اوسه په دې اړه تبصره نه ده کړې.

د فاکس نیوز راپور له مخې، د امريکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له سوريې غوښتنه کړې چې د بنديزونو د لرې کېدو په بدل کې دې له اسراییل سره خپلې اړيکې عادي کړي.

ټرمپ دا څرګندونې د چهارشنبې په ورځ د سوريې له نوي ولسمشر احمد الشرع سره د يوې تاریخي ناستې پر مهال وکړې.

د سپينې ماڼۍ د خبرپاڼې له مخې، ټرمپ پر الشرع غږ وکړ چې له اسراییل سره اړیکې عادي، بهرني وسله‌وال له سوريې وباسي، د داعش د بیا راپاڅیدو مخه ونيسي او په شمال ختيځ کې د داعش بنديانو ساتنه پر غاړه واخلي.

په شمال ختيزه سوريه کې نژدې ۱۰ زره داعش وسله وال بنديان دي، چې د امريکا له ملاتړه برخمن کردي ځواکونو (SDF) يې ساتنه کوي. دا مهال نژدې ۱۴۰۰ امريکايي سرتېري هم په سوريه کې د داعش پر ضد ځای پر ځای دي.

هغه د سعودي عربستان له سفر وروسته چې تازه یې بشپړ کړی ، دوحې ته تللی.

ټرمپ به په دوحه کې د قطر امیر شیخ تمیم بن حمد ال ثاني او نورو لوړپوړو چارواکو سره رسمي لیدنې ترسره کړي.

ترمپ په ریاض کې د محمد بن سلمان په ګډون د سوریې له لنډمهالي ولسمشر احمد الشرع سره وکتل او وبې ویل، چې د یوه نوي پیل لپاره پر دمشق بندیزونه لرې کوي.

د طالبانو له‌خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې دغه ډالۍ د طالبانو د رییس الوزرا د دفتر عمومي رییس عبدالواسع له‌خوا د افغانستان لپاره د ازبکستان د ځانګړي استازي عصمت الله ارګاشیف او د سورخندریا والي اوګلوبیک قاسموف په شتون کې د ازبکستان لوري ته په ګډ بازار کې سپارل شوې.

خبرپاڼه زیاتوي، چې د افغانستان لپاره د ازبکستان ځانګړي استازي د دغه هېواد د مرمر ډبرو د ترلاسه کولو پر مهال وویل چې «د دواړو خواوو ترمنځ اړیکې په کلتوري، ټولنیزو، سیاسي او اقتصادي برخو کې پراخې شوې دي، او په سیمه ییزه کچه، دا یو لوی بدلون دی.»

طالبان وايي، چې عصمت الله ارګاشیف وویل: «ازبکستان هڅه کوي، چې له افغانستان سره خپلې ښې اړیکې نورې هم پیاوړې کړي، د ستونزو لپاره چټک حل لارې ومومي، او په پوله کې سوداګري، اقتصاد، ټرانزیټ او نور پرمختګونه زیات کړي؛ ځکه چې دا د دواړو هیوادونو په ګټه دي.»

د طالبانو د ادارې په خبرپاڼه کې راغلي، چې دا مرمر د هرات ولایت د چشت ولسوالۍ له یوې کان څخه دي او د امام بخاري زیارت د بیارغونې لپاره دې هیواد ته ډالۍ شوی دي.

د طالبانو دغه پلاوې په داسې حال کې ازبکستان ته سفر کوي، چې د پلاوي مشر عبدالواسع د ملګرو ملتونه د بندیزونو له لېست کې شامل دی.

د یادونې وړ ده، چې په دې وروستیو ورځو کې سیمه ییزو او ګاونډیو هیوادونو ته د طالبانو د چارواکو سفرونه زیات شوي دي او په ورته وخت کې د طالبانو د انرژۍ او اوبو وزیر عبداللطیف منصور هم په ازبکستان کې دی او د «ازبکستان د انرژۍ اوونۍ په نړیوال فورم» کې یې ګډون کړی دی.