یوراسیانت: د طالبانو او تاجکستان ترمنځ اړیکې ورو ورو ښه کېږي

نوموړي ټینګار کړی، چې نړۍواله ټولنه باید د سوریې د ثبات ملاتړ او د دغه هېواد د بیا پرځېدو مخنیوي وکړي.

د قطر د لومړي وزیر په وینا، د سوریې ثبات نه یوازې د دې هیواد د خلکو؛ بلکې د ټولې سیمې د امنیت او سوکالۍ لپاره حیاتي ارزښت لري.

د یادونې ده، چې قطر د هغو هېوادونو له ډلې څخه دی چې په وروستیو کلونو کې یې تل د سوریې د خلکو لپاره پر سیاسي حل‌لارو او ملاتړ ټینګار کړی دی.

دغه بنسټ چې د اسلام‌پاله وسله‌والو ډلو انلاین فعالیتونه څاري، ویلي چې د القاعده اړوند «جماعت نصرت»وسله‌والې ډلې د دوشنبې او سې شنبې په ورځو کې په خپرو کړو بیانونو کې د افریقا په بورکینافاسو او مالي هېوادونو کې د څلورو بریدونو مسوولیت منلی دی.

د «سایټ اطلاعاتي بنسټ»پرته له دې چې څرګنده کړي چې د اسلام‌پاله جماعت نصرت له‌خوا بریدونه په کومه ورځ ترسره شوي، ویلي چې تر ټولو ستر برید د بورکینافاسو په سول ښار کې شوی دی.

د یادې ډلې جنګیالیو د سرتېرو پر یوه مرکز برید کړی دی.

همداراز، یاد بنسټ زیاته کړې چې د دغه هېواد د ختیځې برخې په یوه بل برید کې لږترلږه ۱۰ حکومت پلوه وسله‌وال ځواکونه وژل شوي دي.

د یادونې ده، چې درې هېوادونه، بورکینا فاسو، مالي او نایجر د پوځي مشرانو له‌خوا اداره کېږي. په دغو درې واړو هېوادونو کې د داعش او القاعده په ګډون څو وسله‌والې ترهګرې ډلې فعالیت لري.

مستغفر ګربز زیاته کړې، دا کان د طبیعي زېرمو له مهمو ډولونو څخه شمېرل کېږي او د لومړي ځل لپاره په دغه سیمه کې تثبیت شوی دی.

په بیان کې راغلي: «کوارس د الماني ژبې له Quaetz کلیمې نه اخیستل شوی چې یو سخت او قوي منرال دی. دا ډبره بېلابېل رنګونه لري او په بازار کې یې خلک د کرسټال، بلور یا یخک په نومونو هم پېژني.»

د یادونې ده، چې ډېری وخت پر طالبانو نیوکې کېږي چې دغه کانونه په نامسلکي توګه راباسي او تر ډېره د کانونو اصلي زېرمو ته زیان اړوي.

همداراز، پر دې ډلې تور دی چې د افغانستان د کاني زېرمو په اېستلو کې پراخ فساد کوي.

ټرمپ زیاته کړه، چې دوحه له امریکا سره په ګډه کار کوي ترڅو له ایران سره د توافق په ترلاسه کولو کې همکاري وکړي.

ټرمپ ټینګار وکړ، چې د حکومت چلند يې له تهران سره د کړکېچونو د سوله ییز حل پر بنسټ ولاړ دی او زیاته یې کړه، چې هغه د ایران «د پرمختګ او بریا» غوښتونکی دی.

ټرمپ د سیمې ځواکونه په دوو ډلو «ملګري او غیر ملګري» وېشلو سره ایران د «دوستۍ لپاره د وړتیا لرونکي ځواک» په توګه تشریح کړ او زياته يې کړه: «موږ نه غواړو د تاوتریخوالي پر لاره ولاړ شو. هغوی باید اقدام وکړي.»

هغه د اوسني وضعیت حساسیت ته په اشارې سره وویل: «وضعیت ډېر خراب دی او موږ غواړو سم کار وکړو؛ یو داسې څه چې د مېلیونونو خلکو ژوند وژغورل شي.»

ټرمپ زیاته کړه: «موږ غواړو چې ایران پرمختګ وکړي، بریالی شي، سوکاله شي او خلک یې خوشحاله وي.. زه په نیویارک او واشنګټن ډي سي کې ډېر ایرانیان پېژنم؛ دوی ډېر ښه خلک دي. او موږ غواړو چې دا په سوله ییزه توګه پای ته ورسېږي، نه په ناوړه ډول.»

نوموړي دا هم وویل: «زه یوازې هیله لرم چې ایران پوه شي چې دلته څومره ښه ملګري لري او په یو ډول زه فکر کوم چې زه هم یو ښه ملګری یم، ځکه چې ډېری به غوره ګڼي چې زه ډېر ګړندی لاره غوره کوم؛ خو زه پوهېږم که موږ له دې لارې ډډه وکړو، نو دا به یوه لویه لاسته راوړنه وي.»

ټرمپ د دې مېلمستيا په پای کې د قطر د امیر او ددې هېواد د چارواکو څخه د کړکېچونو د کمولو په هڅو کې د دوی د رول قدرداني وکړه او زياته يې کړه: «موږ به ستاسو لپاره داسې کارونه وکړو چې تاسو به ډېر خوشحاله شئ.»

دغو سرچینو چې خپله یې هم دندې له لاسه ورکړي، وايي چې د افغانستان له ټولو پوهنتونونو نه استادان ګوښه شوي دي.

ظاهراً، طالبانو د هغوی بستونه تنقیص کړي او پروفیسورانو او کارمندانو ته یې د پوهنتونونو او لوړو زده کړو په نورو برخو کې د کار کولو فرصت نه دی ورکړی.
سرچینې زیاتوي، چې دوی د واټس‌اپ په یوه ګروپ کې د ګوښه شویو کسانو نوملړ لیدلی، چې په‌کې د کابل پوهنتون ۲۶۴ استادان او اداري کارکوونکي شاملېږي.

د سرچینو په خبره، په ګوښه شویو کسانو کې ۱۷۰ تنه یې استادان دي او په دوی کې شاوخوا ۷۰ کسان یې ښځې دي.په دغه نوملړ کې د کابل پوهنتون یو مشهور استاد احمدضیا رفعت هم شامل دی.
طالبانو تر اوسه د پوهنتون د ګوښه‌شویو کارکوونکو او استادانو کره شمېر نه دی اعلان کړی، چې له امله یې په خپلواکه توګه د دې شمېرو تایید ستونزمن شوی دی.

د دې ترڅنګ سرچینو افغانستان انټرنشنل ته خبر ورکړی، چې طالبانو د هلمند پوهنتون ۴۰ استادان له دندو ګوښه کړي دي.

د سرچینو په وینا، د هلمند پوهنتون یو شمېر استادانو ته د پوهنتون د ادارې له‌خوا خبر ورکړل شوی چې نور یې په پوهنتون کې دنده پای ته رسېدلې ده.

طالبانو په تېرو څو ورځو کې د کابل ننګرهار، خوست، پکتیا، بدخشان او بامیان له پوهنتونونو نه سلګونه استادان او اداري کارکوونکي د «تنقیص» په نوم له دندو ګوښه کړي دي.

پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته په علمي او تخصصي مرکزونو کې د اکاډمیکو کسانو ګوښه‌کېدل په سېستماتیک شکل روان دی او یاده ډله هڅه کوي، چې په دې ځایونو کې له خپلې ایډيالوژۍ سره جوړ او د مدرسو ملایان وګوماري..

د طالبانو له‌خوا پر مدرسې د پوهنتون د بدلېدو روان بهیر د افغان اکاډمیکو شخصیتونو، محصلانو او استادانو ترمنځ پراخې اندېښنې راپاورلي دي.

په افغانستان کې د پوهنتونونو د متخصصو او تجربه‌لرونکو استادانو د ګوښه‌کېدو بهیر داسې مهال روان دی، چې هېواد تر بل هر وخت ډېر علمي او مسلکي پرمختګ ته اړتیا لري..