ازبکستان په دې هڅه کې دی چې د افغانستان له لارې د سوېلي اسیا بازارونو ته ځان رسوي

ټرمپ د چهارشنبې په ورځ (د غويي ۳۱مه) د ناستې په یوې برخه کې وویل: « خلک د خپل ژوند لپاره له سوېلي افریقا څخه تښتي. د دوی ځمکې غصبېږي او په ډېرو برخو کې دوی وژل کېږي.»

هغه دا څرګندونې د ویډیوګانو او چاپ شویو مقالو د ښودلو پرمهال وکړې، چې د هغه په ​​وینا په سوېلي افریقا کې د سپین پوستو د ځورونې او وژنې شواهد دي.

په غونډه کې د اېلان ماسک شتون له پیل څخه د تاوتریخوالي احتمال لوړ کړی و.

د یادولو ده، چې ماسک په سوېلي افریقا کې زېږېدلی دی.

د امریکا حکومت په دې وروستیو ورځو کې ۵۹ سپین پوستي سوېلي افریقایان د کډوالو په توګه منلي دي.

دې پرېکړې د سوېلي افریقا د پلازمېنې پرتوریا د حکومت او په واشنګټن کې د امریکا د کانګرس د دېموکراتو استازو منفي غبرګونونه راپارولي دي.

ټرمپ د غويي په ۲۲مه په بې‌سارې څرګندونو کې د سوېلي افریقا د سپین پوستو پناه غوښتونکو هرکلی وکړ او ویې ویل؛ دغه ډله چې ډېری یې د «افریکانر» قوم پورې تړاو لري او د هالنډي کډوالو اولادونه دي، «د نژادي تبعیض قربانیان» دي او په خپل هېواد کې له «نسل‌وژنې» سره مخامخ دي.

رامافوسا د چهارشنبې په ورځ د امریکا له ولسمشر سره د لیدنې په پیل کې ویلي و، چې موخه یې د سوداګرۍ او مهمو معدني موادو په اړه خبرې دي، چې په یوه دوستانه فضا کې ناستې ته ننوت.

د ټرمپ سره د هغه لومړنۍ خبرې د ګالف په اړه وې او د سوېلي افریقا دوه مشهور ګالف لوبغاړې هم د هغه په پلاوي کې شامل وه؛ خو د ناستې لوری ژر بدل شو.

ټرمپ یوه ویډیو خپره کړه، چې سپین صلیبونه پکې ښکارېدل، کوم چې د هغه په ​​وینا د زرګونو وژل شویو سپین پوستو د قبرونو نښې وې.

د مخالفو مشرانو د توندو ویناوو صحنې هم خپرې شوې او ټرمپ وویل، چې یو له دوی څخه باید ونیول شي.

رامافوسا د ویډیو د ښودلو پرمهال تر ډېره پرته له کوم غبرګون څخه ناست و، کله ناکله یې د ښه لید لپاره به یې غاړه وګرځوله.

هغه وویل، دا ویډیو یې مخکې هېڅکله نه ده لیدلې او غوښتل یې پوه شي چې چېرته دا ویډيو ثبت شوې ده.

ټرمپ وروسته چاپ شوې مقالې وښودې، چې پکې د سوېلي افریقا د سپین پوستو د وژنې یادونه شوې وه او کله چې یې پاڼې اړولې، وویل: «مرګ... مرګ.»

رامافوسا ټینګار وکړ، چې په سوېلي افریقا کې جرمونه شته؛ خو زیاتره قربانیان یې تور پوستان دي.

خو ټرمپ د هغه خبره پرې کړه او ویې ویل: «خو بزګران تور پوستان نه دي.»

ټرمپ همداراز د سوېلي افریقا له خوا د اسراییل د «نسل وژنې» په تور د عدالت په نړۍواله محکمه کې د شکایت یادونه هم وکړه او ویې ویل، چې هغه له قضیې څخه د کومې پایلې تمه نه لري.

رامافوسا مخکې په عاج ساحل کې په یوه کنفرانس کې ویلي و، چې سپین پوستي افریقایان «په ظاهره له هېواده وتلي دي، ځکه چې دوی د هغو پالیسیو مخالفت کاوه، چې د سپین پوستو د واکمنۍ له پای ته رسېدو وروسته د نژادي نابرابرۍ د له منځه وړلو لپاره عملي کېږي.»

100%

د امریکا د کډوالو په پالیسیو کې تضادونه

له هغه وخته چې ټرمپ د تېرې جنورۍ په میاشت کې سپینې ماڼۍ ته ستون شو، هغه د سوېلي افریقا سره ټولې مالي مرستې بندې کړې او له دې هېواد سره یې اړیکې محدودې کړې دي، ځکه چې د اسراییل پروړاندې یې د نسل وژنې پر ضد د عدالت په نړۍواله محکمه کې دعوه کړې ده.

په دې وروستیو میاشتو کې د ټرمپ ادارې په امریکا کې د کډوالو د منلو ټولې پروسې ودرولې او د افغانستان، کانګو او نورو هېوادونو څخه د زرګونو کډوالو مخه یې ونیوله، چې د جګړې او شخړو څخه تښتیدلي او د امنیتي او مالي اندېښنو له امله د تایید پروسې څخه وروسته د شړلو لپاره چمتو وو.

د کډوالو نړۍوال سازمان چې د ملګرو ملتونو یوه اداره ده او له بې ځایه شویو خلکو سره مرسته کوي، تر دې وړاندې یې د امریکا د حکومت غوښتنه رد کړې وه، چې د افریقایانو د بیا مېشتېدنې سره مرسته وکړي.

سرچینو د چهارشنبې په ورځ (د غويي ۳۱مه) زیاته کړې، مولوي قانت اوس د طالب استخباراتو په ۴۰م ریاست کې بندي دی او نن یې وکولای شول چې له خپلې کورنۍ سره د ټلیفون له لارې خبرې وکړي.

د طالبانو د دغه منتقد ملا د نیول‌کېدو د دلیل په تړاو تر اوسه نور معلومات نه دي خپاره شوي او نه هم طالبانو تر اوسه په دې تړاو څه ویلي دي.

د نوموړي دیني عالم د نیول‌کېدو یوه ویډیو هم افغانستان انټرنشنل ته رسېدلې، چې د طالبانو غړي په یوه ملکي موټر کې هغې کوڅې ته ننوځي چې د قانت کور په‌کې موقعیت لري.

په ویدیو کې ښکاري، چې یو موټر د یاد دیني عالم د کور مخې ته ودرېږي او یو شمېر کسان چې ملکي جامې یې پر تن دي، هغه له خپل کوره راباسي او موټر ته یې خېژوي.

د هغه د نیول‌کېدوپرمهال د سیمې یو شمېر اوسېدونکي هم د کور مخې ته لیدل کېږي، خو هغوی د دې پېښې چې انسان‌تښتونې ته ورته ده، پر وړاندې هېڅ غبرګون نه ښکاره کوي.

تر دې مخکې د امرالله صالح په مشرۍ زرغون غورځنګ پر خپلې اېکس‌‌ ټولنیزې پاڼې لیکلي و چې مولوي قانت «په کابل کې له خپل کوره تښتول شوی دی.»

د یادونې ده، چې طالبانو یو وار مخکې هم عبدالقادر قانت د دغې ډلې پر واک انحصار د توندې نیوکې له امله نیولی او بندی کړی و.

له افغان شخصیتونو سره د اړیکو د کمېسیون ویاند احمدالله وثیق د چهارشنبې په ورځ (د غويي ۳۱مه) د دغه ډلې تر واک لاندې ملي ټلویزیون سره په مرکه کې ویلي: «د وزيرانو، د پارلمان د غړو، والیانو، امنیه قومندانانو او یو شمېر نورو چارواکو په ګډون ۱۰۸۰ تنه هېواد ته ستانه شوي.»

نوموړي ویلي، چې ستانه شویو کسانو ته یې د خوندیتوب کارتونه ورکړي او له کومې وېرې پرته له خپلو کورنیو سره ژوند کوي.

د وثیق په خبره، په ستانه شويو کسانو کې انجنیران، ډاکټران او نور ماهر کسان هم شامل دي، چې مخکې د اوسېدو له ګواښ سره مخ و.

هغه زياتوي، چې کمېسیون یې قضايي برخه هم لري او د ستانه شوي کسانو یو شمېر شخصي او حقوقي دوسیې یې هم حل کړي دي.

هغه زياته کړې: «د اړیکو کمېسیون په طرزالعمل کي ټول مسایل شته، حقوقي، شخصي مسایل او هغه کسان چې يو پر بل دعوه لري زموږ خاص بورډ يې قضيې خلاصوي، که سخته وه بیا یې قضايي ارګانونو ته سپارو.»

ددا په داسې حال کې ده، چې طالبانو په ۱۴۰۲ کال کې له افغان شخصیتونو سره د تماس د کمېسیون له‌خوا په ولسي جرګه کې د خلکو د استازو، جنرالانو او د هېواد د علمي شخصیتونو په ګډون د تېر حکومت یو شمېر چارواکو او پوځیانو ته د خوندیتوب د کارټونو د وېش خبر ورکړ.

پر افغانستان د طالبانو له بیا واکمنېدو راهیسې که څه هم عمومي عفوه هم اعلان شوې ده؛ خو بیا هم د دغې ډلې جنګیالیو د تېر حکومت یو شمېر سیاسي شخصیتونه او پوځي قومندانان نیولي، ځورولي او ان وژلي یې دي.

دا پلان په داسې مهال وړاندې کېږي، چې د ټرمپ په مشرۍ امریکايي دولت پر مسکو د نویو بندیزونو له لګېدو نه ډډه کړې ده.

په یوه ۴۰ مخییز وړاندیز کې چې ډېر ژر به اروپايي ټولنې ته وسپارل شي، اوکراین تر بندیزونو لاندې د روسي اشخاصو شتمنۍ د ضبط‌ېدو او اوکراین ته د هغې د لېږدولو غوښتنه کړې ده.

په دغه پلان کې د چین او هند په ګډون د هغو هېوادونو پر وړاندې د بندیزونو غوښتنه شوې، چې د روسیې تېل پېري.

اوکراین اندېښمن دی، چې که امریکا بندیزونه کم کړي نو په دې برخه کې به د اروپا یووالي ته هم زیان ورسوي.

له دې سره، ځینو اروپایي هېوادونو په ځانګړي ډول برېټانیا او د اروپایي اتحادیې غړو، د سې شنبه په ورځ پر روسیې نوي بندیزونه ولګول او ټینګار یې وکړ، چې ان د امریکا له همکارۍ پرته به هم پر مسکو فشار ته دوام ورکړي.

اوکراین په دغه پلان کې له اروپایي ټولنې غواړي، چې د بندیزونو په تړاو د پرېکړې کولو لپاره د اکثریت د رایو ورکولو له لارې کار واخلي، څو یو هېواد ونه‌شي کولای ټول بهیر ودروي.

اوکرایني چارواکي وايي، چې د امریکا له‌خوا د بندیزونو کمېدل به د لوېدیځو هېوادونو پر یووالي لوی ګوزار وي، خو باید پر روسیې د اروپا فشار کم نه‌کړي.

که څه هم د بندیزونو په برخه کې د امریکا اقتصادي رول د ډالر د نړۍوال ځواک له امله ډېر مهم دی، خو کارپوهان وايي چې که اروپا متحده پاتې شي، بیا هم کولای شي د روسیې د سیاستونو په کنټرول کې اغېزمن رول ولوبوي.

د امریکا د سیاستونو بدلون، په ځانګړي ډول د ولسمشر ډونالډ ټرمپ له‌خوا د نویو بندیزونو نه‌لګول، د اوکراین او اروپايي هېوادونو اندېښنې زیاتې کړي.

هغوی وېره لري، چې که واشنګټن له بندیزونو شاته شي، دا به د لوېدیځو هېوادونو ګډ دریځ او فشار اغېزمنتیا کمزورې کړي.

نوموړي د چهارشنبې په ورځ (د غويي ۳۱مه) د خپلې اېکس‌پاڼې له لارې په یوه بیان کې زیاته کړې، که چېرې د جمهوري نظام پرمهال د شخصي مصلحتونو او سیاسي حسابونو پر ځای د حقیقت غږ پورته شوی وای، ښایي د راتلونکې فاجعې پر وړاندې یو ملي او ولسي موقف رامنځته شوی وای.

نبیل لیکلي دي: «په هغه ورځو کې چې د دوحې د معاملې خبرې په پټه او د تړلو دروازو تر شا روانې وې او طالبانو ته د واک سپارلو بهیر ورو ورو پلي کېده، ډېری سیاست‌وال او د حکومت مشران چوپ پاتې وو؛ داسې ښکارېده لکه هر یوه یې دا فکر کاوه چې شاید په راتلونکي طالباني حکومت کې ځان ته ځای پیدا کړي.»

نوموړي ویلي، چې د ریښتیا ویلو جرئت په هغه وخت کې یوه نه بخښل کېدونکې تېروتنه ګڼل کېده او دا د افغانستان د جمهوري نظام د پای ته رسېدو اصلي فضا وه.

نیبل د افغانستان په چارو کې د امريکا ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد او د هغه د مېرمنې وروستیو څرګندونو ته په غبرګون کې ویلي: «‏نن ورځ د ډاکټر خلیلزاد، د هغه د مېرمنې او د دوی د پټو او پېچلو لوبو مخالفت، نه کوم لوی ویاړ دی او نه هم د خلکو د درد او رنځ دوا. »

نبیل زیاته کړې: «نن چې ځینې کسان د مخالفت توره له تیکې راوباسي، دا یوازې د ناوخته ویښ شوي وجدان نښه ده، نه د حال د بدلون وسیله.»

د هغه په وینا، لږ شمېر هغه کسان چې د توطیې پر وړاندې یې غږ پورته کړ، نه یوازې دا چې ملاتړ یې ونه شو، بلکې د دوی غږونه خاموش کړای شو.

د افغانستان د ملي امنیت پخوانی رییس دا څرګندونې تر هغې وروسته کوي، چې تېره ورځ د زلمي خلیلزاد مېرمن شیریل بېنارډ په یوې مقاله کې د طالبانو تر کنټرول لاندې افغانستان ته د ستنېدو په تړاو د افغان کډوالو او د هغوی د ملاتړکوونکو بنسټونو اندېښنې «بې‌بنسټه» بللي او وايي، چې افغانستان ته دې له ستنېدو نه‌وېرېږي.

بینارډ ویلي، چې کابل ته د سفر پرمهال طالبانو د هغې هرکلی کړی دی.