الجزیرې د غزې د ملکي ژغورنې ادارې له قوله راپور ورکړی، چې د غزې په صبره سیمه کې د اسراییل په تازه هوايي بریدونکو کې لږ تر لږه ۱۵ فلسطینیان وژل شوي او ۵۰ نور ټپیان دي. په راپور کې ویل شوي، چې په وژل شویو کې اته تنه هغه کسان هم شامل دي، چې د مرستو وېش ته په انتظار ولاړ وو.
د غزې د روغتیا وزرات د معلوماتو له مخې پر غزې د اسراییلو په بریدونو کې تر اوسه ۵۴۷۷۲ فلسطینیان وژل شوي او ۱۲۵۸۳۴ نور ټپیان شوي دي.
د ټسلا او سپېس اېکس شرکتونو اجرایوي مشرا اېلان ماسک اعلان کړی،چې د «امریکا» په نوم یې په متحده ایالتونو کې د یو نوي سیاسي ګوند د جوړولو اراده کړې.
د سي بي اېس نیوز د راپور له مخې، د اېلان ماسک دا اقدام د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره د هغه د سختو اختلافاتو وروسته رامنځته کېږي او دا هڅه کولای شي د امریکا په سیاسي ډګر کې د پام وړ بدلون رامنځته کړي.
تېره اونۍ ماسک په اېکس پاڼه کې یوه نظر پوښتنه خپره کړه او د دغه خواله رسنۍ کې یې له خپلو ۲۲۰ملیون څارونکو څخه وپوښتل: «ایا د دې وخت نه دی راغلی چې داسې ګوند جوړ شي چې د امریکا د منځنۍ طبقې ۸۰سلنه استازیتوب وکړي؟». له ۸۰سلنه څخه زیاتو ځواب ویونکو له دې وړاندیز سره موافقه کړې ده.
د نظرپوښتنې یوه ورځ وروسته، ماسکاعلان وکړ چې هغه د دې نوي سیاسي خوځښت لپاره «امریکا ګوند» نوم غوره کړی دی.
دا نوم د هغه سیاسي کمیټې څخه اخستل شوی چې ماسک له دې وړاندې د ټرمپ او نورو جمهوري غوښتونکو نوماندانو د ملاتړ لپاره جوړه کړې وه. خو داسې ښکاري چې اوس د اېلان ماسک او ټرمپ لارې بېخي جلا شوې دي.
د ماسک د پراخې شتمنۍ سره سره، په امریکا کې د نوي ګوند جوړول له ډېرو قانوني او جوړښتي خنډونو سره مخ کیدونکې چاره ده. نوي جوړ شوي ګوندونه باید په مختلفو ایالتونو کې ثبت شوي وي او د رایې پاڼې کې د څرګندیدو لپاره اړین شرایط پوره کړي، دا هغه کار دی چې منظمو سرچینو او پراخ سیاسي ملاتړ ته اړتیا لري.
د یادولو وړ ده، چې د دې پریکړې له اعلان سره سره، دا لا څرګنده نه ده چې ایا ماسک به په بشپړه توګه له جمهوري غوښتونکي ګوند څخه جلا شي او که نه، هغه په دې وروستیو کې په اېکس خواله رسنۍ د یو کاروونکي پوښتنې ته ځواب ورکړ چې د جمهوري غوښتونکو په لومړنیو ټاکنو کې برخه اخیستل شاید لاهم غوره انتخاب وي.
هغه د «ګوند دننه د اصلاحاتو» امکان ته هم مثبت غبرګون ښودلی دی.
بلخوا د سي بي اېس نیوز یو وروستی راپور ښودلې چې ماسک د امریکا په سیاست کې د ډیر فعال رول لوبولو په لټه کې دی او ممکن د ټرمپ نفوذ وننګوي.
د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلنسکي د جي۷ سرمشریزې په ترڅ کې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره د یوې مهمې لیدنې تمه لري. دا سرمشریزه به د جون له ۱۵ څخه تر ۱۷ پورې د کاناډا په کاناناسکيس، البرټا کې ترسره شي.
د ولسمشرۍ دفتر رییس اندري یرماک وویل چې د اوکراین استازي د خپل وروستي واشنګټن سفر پر مهال، د زیلنسکي او ټرمپ ترمنځ د دې لوړې کچې لیدنې لپاره خبرې کړې دي.
اوکرایني استازي چې د لومړي مرستیال وزیر یولیا سویریډینکو تر مشری لاندې امریکا ته سفر کړی و، د دفاع وزارت او د ولسمشرۍ دفتر لوړ پوړي چارواکي هم ورسره وو.
دا سفر وروسته له هغه ترسره شو چې زیلنسکي په جون ۲ مه وویل چې اوکراین له امریکا سره د دفاعي تړونونو او ازاد سوداګریز تړون غوښتونکی دی. هغه زیاته کړه: "ما له ولسمشر ټرمپ سره دا خبره کړې ده.موږ غواړو وسلې واخلو. دا هغه څه دي چې تړون ورباندې دی – دا کومه ډالۍ نه ده."
د راپورونو پر بنسټ، د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د غزې تړانګې ته د مرستې رسولو د نوي تاسیس شوي بنسټ لپاره د ۵۰۰ مېلیون ډالرو مرستې وړاندیز ارزوي.د دغه بنسټ فعالیتونه له جدي نیوکو او امنیتي خنډونو سره مل دي.
رویټرز خبري اژانس د باخبرو سرچینو په حواله راپور ورکړی چې ټاکل شوې د غزې لپاره وړاندیز شوې بودیجه د متحدهایالاتو د نړۍوالې پراختیا ادارې لهخوا تامین شي. ویل کېږي چې دا اداره به د امریکا د بهرنیو چارو له وزارت سره یو ځای شي.
«د غزې د بشري مرستو بنسټ» یا GHF تېره اوونۍ د مرستو وېش پیل کړی دی. په دې موده کې د مرستو د وېش مرکزونو شاوخوا کې سخته ګڼه ګوڼه او تاوتریخوالی رامنځته شوی او د نړۍوالو جدي اندېښنې یې راپارولي دي.
د غزې د روغتیايي چارواکو په وینا، یوازې د جون له لومړۍ تر درېیمې نېټې پورې، له دغو مرکزونو سره نږدې تر ۸۰ ډېر کسان وژل شوي او سلګونه نور ټپیان دي.
نړۍوالو بنسټونو، په ځانګړي ډول د ملګرو ملتونو سازمان «د غزې د بشري مرستو بنسټ» کې د شفافیت او بېطرفۍ د نشتوالي له امله نیوکه کړې ده.
همداراز، ځینو امریکایي چارواکو ویلي چې دغه بنسټ د بشري مرستو د وېش په برخه کې کافي تجربه نهلري او اړتیا ده چې باوري غېردولتي بنسټونه په دې بهیر کې شامل شي، خو سرچینې وایي چې اسراییل په دې بهیر کې د نورو بنسټونو له مداخلې سره مخالفت لري.
دا په داسې حال کې ده چې تر اوسه پورې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت، «د غزې د بشري مرستو بنسټ» او د اسراییل حکومت په رسمي ډول د رویټرز راپور ته ځواب نه دی ورکړی.
د افغانستان د پخواني جمهوري حکومت لومړي مرستیال امرالله صالح د کنايي په ډول ویلي، چې د ټرمپ ادارې څخه د ایلن ماسک وتل موږ ته یوه پښېماني ده. نوموړي ویلي هغه ونه توانېد چې پر طالبانو د هرې اونۍ شاوخوا ۶۰ میلیونه ډالره مرسته بندې کړي.
د افغانستان د پخواني جمهوري حکومت لومړي مرستیال امرالله صالح د جمعه په ورځ (د غبرګولي ۱۶مه) پر اېکس پاڼه د کنایې په ډول د ویوک راماسوامي یادونه کړې او ويلي يې دي: «ویوک راماسوامي هوښیار و، چې ځان يې د ژورې لوبې څخه مخکي وژغوره.»
امرالله صالح لیکلي: «د ټرمپ له ادارې څخه د ایلن ماسک وتل موږ ته یواځي یوه پښېماني ده.»
نوموړي ویلي، چې دا زموږ لپاره یو افسوس دی.
د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ او ایلان ماسک تر منځ لفظي شخړه د رسنيو سرټکي جوړ شوي.
ټرمپ د اېبيسي نیوز له خبریال سره په یوه ټیلیفوني مرکه کې له ایلن ماسک سره خپله وروستۍ لفظي شخړه بېاهمیته وبلله.
د امریکا د اوکلاهوما ایالت لوی څارنوال جېنټنر ډرامونډ ویلي، ټول هغه افغان کډوال چې په ۲۰۲۱ کال کې په دغه ایالت کې مېشت شوي، باید و ایستل شي. هغه ادعا کړې چې د دې کسانو په سمه توګه ارزونه نه ده شوې او ښايي د عامه خوندیتوب لپاره ګواښ وي.
ډرامونډ چې د یاد ایالت مشرۍ ته نوماند دی، ویلي چې د مالیهورکوونکو د پیسو کارول د دې کډوالو مېشتېدو لپاره ناسم کار و. هغه همداراز، د افغانانو د مېشتېدو لپاره د د دغه ایالت د مخکېني مشر کوېن سټیټ پر پرېکړې نیوکه کړې ده.
ورته مهال،کوېن سټیټ بیا د ډرامونډ په ځواب کې کې زیاته کړې، هغه افغانان چې اوکلاهوما ته راغلي، په ډېر سختو شرایطو کې یې له امریکايي ځواکونو سره همکاري کړې او اوس د ملاتړ مستحق دي، نه دا چې و ایستل شي.د ده په وینا، څوک چې د سياسي موخو لپاره داسې څرګندونې کوي، په حقيقت کې له ناسمو احساساتو او وېرې نه ګټه پورته کوي.
دې سره جوخت هغه بنسټونو چې د افغان کډوالو په مېشتېدو کې یې مرسته کړې، د امریکا د اوکلاهوما ایالت لوی څارنوال جېنټنر ډرامونډ دا څرګندونې غندلي او د اندېښنې وړ یې بللي دي.
د دې ترڅنګ د اوکلاهوما د کاتولیکانو خیریه بنسټ مشر د پاټریک راګلو وايي چې دا افغانان د تاوتریخوالي نه امریکا ته راغلي، نه دا چې دلته تاوتریخوالی راوړي. د هغه په وینا، د ډرامونډ خبرې غېرواقعي دي او یوازې د کرکې د رامنځته کېدو لامل ګرځي.
د «کیر اوکلاهوما» یوه بنسټ ویرونیکا لیزور چې د مسلمانانو د حقونو لپاره مبارزه کوي، ویلي چې افغان کډوال له سختو امنیتي ارزونو نه تېر شوي دي. هغه زیاته کړې چې د څو کسانو د کړنو له امله باید د ټول قوم یا ټولنې په اړه قضاوت ونه شي.
هغه همداراز ټینګار کړی، ډېری هغه افغانان چې امریکا ته راغلي، له امریکايي ځواکونو سره د همکارۍ له امله له جدي ګواښونو سره مخ وو او اوس په متحدهایالاتو کې د یوه خوندي ژوند په لټه کې دي.
دا څرګندونې داسې مهال کېږي چې وړمه ورځ د د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د یوه اجراییوي فرمان په لاسلیکولو سره د افغانانو په ګډون د ۱۲ هېوادونو پر وګړو دغه هېواد ته د سفر بندیز ولګاوه. په دغه بندیز کې ایران، چاډ، د کانګو جمهوریت، استوايي ګینه، اریتریا، هایټي، میانمار، لېبیا، سومالیا، سوډان او یمن هېوادونه شامل دي.