د اوکلاهوما ایالت لوی څارنوال: په ۲۰۲۱ کې راغلي افغانان باید له دغه ایالت نه و ایستل شي

چارواکي، چې د نوم نه‌ښودو په شرط یې خبرې کړي، وايي چې اوسني حکومت د دې موضوع ارزښت راکم کړی او پر دوه اړخیزو سوداګریزو، ټکنالوژیکي او اقتصادي مسایلو تمرکز کوي.

دا بدلون د امریکا او د هغې دجي ۷ شریکانو له پخواني دریځه انحراف دی؛ هغه دریځ چې چین یې د روسیې د جګړې اساسي ملاتړ کوونکی باله.

د مارچ په میاشت کې، د G7 بهرنیو چارو وزیرانو د بیجینګ له خوا مسکو سره د ملاتړ غندنه وکړه او غوښتنه یې وکړه چې چین دې پر پوتین خپل نفوذ وکاروي، خو ټرمپ ویلي، چې له چیني ولسمشر شي جین‌پینګ سره په تازه تلیفوني خبرو کې د روسیې او اوکراین موضوع بحث نه‌شوه.

د ټرمپ دا دریځ داسې ښکاري چې د پخواني ولسمشر جو بایډن له بهرنۍ تګلارې سره څرګند توپیر لري. بایډن د روسیې د یرغل له زاویې له نورو هېوادونو سره اړیکې ارزولې، خو ټرمپ د تعرفو، ټکنالوژۍ بندیزونو، او نایابه طبیعي موادو ته لومړیتوب ورکوي.

له بلې خوا، د ټرمپ نږدې ملاتړی، سناتور لینډسي ګراهام، د روسیې پر ضد د نویو بندیزونو هڅه کوي، چې پکې د چین او هند له‌خوا د ارزان بیې روسي تېلو پر اخیستلو هم محدودیتونه شامل دي. د هغه طرحه د سنا له ۸۰ زیاتو غړو ملاتړ ترلاسه کړی، چې دواړو ګوندونو ته پکې غړي شامل دي.

امریکايي چارواکي همداراز د اروپايي هېوادونو له دې دریځ ناخوښ دي، چې له یوې خوا یې پر چین انتقادونه کړي، خو له بلې خوا یې لا هم د روسیې له انرژۍ ګټه اخیستې.

که څه هم ټرمپ تر دې دمه پر چین کوم نوي بندیزونه نه‌دي لګولي، اروپايي ټولنه بیا د ډېپلوماتیکو او علني فشارونو له لارې پر چین نیوکه کړې. د اروپايي ټولنې د بهرنۍ پالیسۍ مشره کایا کالاس وايي، بیجینګ د دوګوني استفادې توکي او پوځي تکنالوژي روسیې ته صادره کړې، چې دا کار د جګړې دوام ته زمینه برابروي.

دې سازمان ویلي، خلکو ته په کار ده چې د قربانۍ څاروي باید په خلاص، پاک او د کورنۍ له غړو لیرې ځایونو کې حلال کړي، څو د دې وژونکې ناروغۍ د خپرېدو مخه ونیول شي. د روغتیا نړیوال سازمان سپارښتنه کړې، چې د څارویو له وینې او نورو مایعاتو سره د د تماس مخنیوي لپاره باید خلک له ماسک، دستکشو او د بدن د پټولو لپاره له اړونده چپن ډوله توکو څخه کار واخلي.

دغه سازمان زیاته کړې، د قربانۍ پر مهال باید روغتیایي تدابیر ونیول شي، ځکه دا تبه د څارویو د ناروغیو له لارې انسان ته انتقالېږي او ډېر ژر خپرېږي. د روغتیا نړیوال سازمان په خپل پېغام کې چې د شنبې په ورځ د (غبرګولي ۱۷مه) د لوی اختر سره هم مهاله خپور شوی، ټینګار کړی چې د څارویو د حلالېدو او غوښې د پرې کولو ځایونه باید پاک وساتل شي.

طالبانو د نړۍ د ډېرو اسلامي هېوادونو خلاف لوی اختر د شنبې په ورځ د (غبرګولي ۱۷مه) ونمانځه. دا اختر په سعودي عرب، ترکیه، سوریه او نورو هېوادونو کې د جمعې په ورځ د (غبرګولي ۱۶مه) پیل شوی دی.

د روغتیا نړیوال سازمان همدا راز، له افغانانو غوښتي چې کړې د قربانۍ څارویو پاتې شوني فاضله مواد باید په بندو کڅوړو او ځانګړو ځایونو کې واچوي، څو خپل چاپېریال پاک او خوندي وساتي.

ایرول ماسک دا څرګندونې د هند په ډیلي هوايي ډګر کې له العربیه انګلیش سره په ځانګړې مرکه کې وکړې، او ویې ویل چې دا لانجه «یو څه بې‌ځایه» ده او ښايي د فشار او ستړیا پایله وي. "کله چې خلک له سخت فشاره تېر شي… بالاخره داسې حالت ته رسېږي چې احساساتي غبرګون ښيي. حتی د واک په لوړو سطحو کې هم، ګډ نظر پیدا کول اسانه نه وي."

د ایرول ماسک په وینا، زوی یې د دې له امله اندېښمن دی چې دیموکراتان د مالي هڅونو له لارې غواړي خپلې قانوني اجنډاوې مخ ته یوسي، او دا مسله د دواړو ترمنځ د انلاین لفظي جګړې سبب شوې.

سره له دې، ایرول ماسک باور لري چې د ایلن او ټرمپ ترمنځ شخړه به لنډمهاله وي. "هو، بېشکه. ما ورته پیغام هم لېږلی و… ورته مې وویل، دا موضوع ختمه کړه."

کله چې له ایرول ماسک څخه وپوښتل شول چې زوی یې ولې د جېفري اپسټین دوسیه د ټرمپ پر ضد راواخیسته، ویې ویل: "هیڅ تصور نه لرم چې څه یې په ذهن کې وو… فکر کوم دا یوازې یو احمقانه تېروتنه وه، ښايي د فشار له امله نه د کوم پلان له مخې."

نوموړي همداراز وویل، هېڅ څوک مطلق بې‌ګناه نه‌دي، او د انجیل له یوې مشهوره کرښې یې یادونه وکړه: "چې څوک بې‌ګناه وي، هماغه دې لومړی ډبره وغورځوي."

هغه دا ټکر د «فیلانو د جنګ» شخړه وبلله.

ایرول ماسک چې تازه له درې اوونیز سفر وروسته له امریکا راستون شوی، ادعا وکړه چې د خلکو پراخ ملاتړ له ټرمپ سره دی. "زه به ووایم ۸۰ سلنه، خو رښتیا دا ده چې ۱۰۰ سلنه خلک د ټرمپ ملاتړي دي."

د افغانستان د پرځيدلي جمهوريت وروستي لوی درستیز هیبت الله علیزي د جمعه په ورځ (د غبرګولي ۱۶مه) پر خپله اېکس پاڼه ټولو افغانانو د اختر مبارکي ویلې.

نوموړي ویلي:«د تېر په څېر د خوښۍ په فرصتونو کې هم زیاتره هېوادوال، په ځانګړي توګه افغان مېرمنې او نجونې، غمجنې او دردمنې دي.»

نوموړي د طالبانو له لورې پر ټولنیز ژوند بندیزونو، د ښځو د حقونو نقض او د پخوانيو افغان سرتيرو ځورول د اندېښنې وړګڼلي.

نوموړي د اختر په د مبارکۍ په پيغام کې د پخوانيو سرتيرو د نیولو د شمېر او نورو برخو کې جزيات نه دي وړاندي کړي.

یو شمېر سیاسیونو او بنسټونو پر طالبانو پرله پسې نیوکه کړې، چې واک ته له رسېدو را وروسته دغه ډلې د خپل مشر د عمومي بښنې سره سره بیا هم پخواني افغان سرتيري وژلي، شکنجه او زنداني کړي دي.

د یادې ډلې د دغه وزارت خبرپاڼه کې راغلي، مولوي کبیر په سپیدار ماڼۍ کې د لوی اختر په مناسب جوړه شوې غونډه کې چې طالب لوړپوړو چارواکو او د ځینو هېوادونو سفیرانو او ډیپلوماتانو په کې برخه اخیستې وه، وویل: «د افغانانو له کوربه هېوادونو څخه غوښتنه کوو چې له صبر او زغم څخه کار واخلي».

هغه زیاته کړې: «« مونږ د پاکستاني چارواکو مننه کوو چې د افغان کډوالو پر وړاندې یې زور زیاتی کم کړی او په جبري توګه د اېستلو په لړۍ کې یې کمښت راوړی دی».

هغه د بشري مرستو په نه سیاسي کولو هم ټینګار کړی او په مرستندویه ادارو یې غږ وکړ چې راستنو شویو کډوالو ته د سرپناوو په جوړولو کې ورسره همکاري وکړي.

د طالبانو د کډوالو او بیرته راستنېدونکو چارو وزیر په داسې حال کې له پاکستان څخه په جبري ډول د افغان کډوالو په ستنولو کې د کمښت او نرمښت خبره کوي، چې دغه هېواد هره ورځ په سلګونه کډوال نیسي او په جبري ډول یې افغانستان ته لېږدوي.

د یادولو وړ ده، چې یوازې تېره ورځ پاکستان حکومت ۹۱۲ تنه افغان کډوال د تورخم او انګور اډې له لارې افغانستان ته ستانه کړي دي.

د پښتونخوا د کورنیو او قبایلي چارو ادارې د معلوماتو له مخې په دغه لېږدول شویو کې ۹۶ تنه د (ACC) کارت لرونکي او ۸۲۶ نور نااسناده کډوال شامل وو. د رسمي شمېرو له مخې پاکستان د روان زېږدیز کال د اپرېل میاشتې راهیسې د افغان کډوالو د اېستل کیدو‌په دویم پړاو کې شاوخوا ۲۰۰زره افغانان بېرته خپل هېواد ته ستانه کړي دي.