د هند د ایر انډیا الوتکې د سقوط له امله تر ۲۹۰ ډېر کسان مړه شوي

د هندوستان ټایمز د راپور له مخې، په الوتکه کې ۱۶۹ هندي، ۵۳ برتانوي، اووه پرتګالي او یو کاناډایي مسافر وو. راپورونه وايي چې د ګجرات پخوانی اعلی وزیر ویجي روپاني، هم په الوتکه کې سپور و.

رسنیو رپوټ ورکړی، چې اټکل کیږي په دې پېښه کې به نورو ټولو مسافرو خپل ژوند له لاسه ورکړی وي.

مسعود پزشکيان دا څرګندونې نن پنجشنبه (د غبرګولي ۲۲مه) د ایلام ولایت له خلکو سره د کتنې پر مهال کړې دي.

پرشکیان وویل: «امریکا او اروپا غواړي زموږ پر خلکو فشارونه زیات کړي، خو موږ به د خدای په مرسته هغوی ته اجازه ورنه کړو. هغه ولس چې پر خدای توکل ولري، نورو ته اړتیا نه لري.»

مسعود پزشکيان ویلي، چې دوی به نه د فشار پر وړاندې سر ټیټ کړي او نه به خپلې اټومي څېړنې ودروي.

هغه زیاته کړه: «موږ نه د فشار پر وړاندې تسلیمېږو او نه هم خپلې اټومي څېړنې بندوو، هېڅ ځواک دا حق نه لري چې موږ له علمي څېړنو منع کړي.»

پزشکيان زیاته کړه، چې دوی به د صنعت، درملنې او کرنې په برخو کې د اټومي انرژۍ د ترلاسه کولو لپاره د لویدیځ اجازې ته انتظار ونه باسي. هغه زیاته کړې، « لویدیځ ته چا دا حق ورکړی چې د ایران د اټومي پروګرام د شاتګ غوښتنه وکړي؟"

بل‌ لور ته، د اټومي انرژۍ نړیوالې ادارې نن د ایران پر وړاندې یو پرېکړه‌لیک تصویب کړی، چې پکې ویل شوي، ایران د اټومي وسلو د نه جوړولو تړون څخه سرغړونه کړې.

دا په داسې حال کې ده چې ایران او امریکا دا مهال د یورانیمو د بډاینې پر موضوع ژورې دیپلوماټیکې ترینګلتیاوې لري. دواړو هېوادونو له اپرېل میاشتې تر اوسه پنځه ځله خبرې کړې، څو د ۲۰۱۵کال د اټومي هوکړې پر ځای یوه نوي تړون ته ورسېږي.

که څه هم سعودي عربستان د جي‌۷غړی نه دی، خو هر کال د مېلمه هېواد په توګه بلل کېدای شي. سږکال دا غونډه د جون له ۱۵مې تر ۱۷مې د کاناډا د راکي غرونو په کاناناسکیس سیمه کې ترسره کېږي.

محمد بن سلمان په وروستیو کلونو کې ډېر کم بهرني سفرونه کړي. هغه تېر کال هم د ایټالیا دجي‌۷سرمشریزې بلنه ونه منله او همداراز تېر کال یې د جاپان پلان شوی سفر د خپل پلار پاچا سلمان د روغتیايي حالت له امله وځنډاوه.

رویټرز د کاناډا ګلوب اېنډ مېل ورځپاڼې، چې لومړی یې دا راپور ورکړی له قوله لیکلي، چې د محمد بن سلمان نه ګډون ښایي د کاناډا د صدراعظم مارک کارني د لیبرال ګوند دننه یو څه تاوتریخوالی راکم کړي، ځکه د پارلمان ځینو غړو دد هغه له بلنې سره مخالفت درلود.

تمه ده چې د جي‌۷سرمشریزې په ځینو برخو کې د اوکراین، مکسیکو، هند، اسټرالیا، سویلي افریقا، سویلي کوریا او برازیل مشران ګډون وکړي. د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ به هم په دې غونډه کې حاضر وي.

دغه پلاوي چې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د مهمو علمي او څېړنیزو تبادلو پروګرامونو څارنه کوي، ویلي چې ټرمپ حکومت د وړتیا او قانوني بهیر له پامه غورځولو سره، د ۲۰۲۵-۲۰۲۶ تعلیمي کال لپاره ګڼ شمېر غوره شویو کسانو ته د بورس ورکول بند کړي دي.

په اعلامیه کې ویل شوي چې حکومت شاوخوا ۱۲۰۰ نور کسان هم غیر قانوني، بیاکتنې ته راجع کړي دي.

د پلاوي غړو په خپله اعلامیه کې لیکلي: «موږ پرېکړه وکړه چې د هغو بې مخینې کړنو تایید پر ځای، چې زموږ په باور د قانون، ملي ګټو او د فولبرایت تاریخي ماموریت پر ضد دي، استعفا ورکړو».

بل خوا د امریکا د بهرنیو چارووزارت یوه لوړپوړي چارواکي دغه استعفا د بایدن حکومت د کسانو له خوا «سیاسي نمایش» بللی.

نیویارک ټایمز ورځپاڼې راپور ورکړی چې شاوخوا ۲۰۰ امریکايي استادانو او څېړونکو چې د پلاوي له خوا تایید شوي وو، د قبولي پر ځای د خپلې څېړنې د موضوع په تړاو رد لیکونه ترلاسه کړي دي.

فولبرایټ پروګرام له ۱۹۴۶ کال راهیسې هر کال شاوخوا اته زره بورسونه په مختلفو برخو کې امریکايي څېړونکو، هنرمندانو، ښوونکو او زده کوونکو ته ورکوي.

دغه پروګرام د کلتوري او علمي تبادلې لپاره جوړ شوی او د نورو هېوادونو اتباعو ته هم اجازه ورکوي چې د تحصیل یا څېړنې لپاره په امریکا کې موقته استوګنه ترلاسه کړي.

روسيې او اوکراین د روانې میاشتې په پیل کې په استانبول کې د سولې خبرې درلودې، خو لا هم دواړه لوري پر مهمو مسایلو لکه د خاورې د امتیاز او د اوکراین د ناټو غړیتوب پر سر اختلاف لري. په ورته وخت کې جګړه روانه ده او د روسیې بې‌پیلوټه الوتکو د چهارشنبې په ورځ د خارکیف په ښار کې شپږ کسان ووژل.

پیستوریوس خبریالانو ته په کیف کې وویل: « د دې سفر هدف دا دی چې وښیو جرمني او نوی فدرالي حکومت د اوکراین ترڅنګ ولاړ دی، که څه هم وضعیت نور هم ستونزمن شوی دی».

هغه زیاته کړه چې له اوکراین سره د جرمني او نورو اروپايي هېوادونو د وسلو د مرستو موضوع به د خبرو یوه مهمه برخه وي.

پیستوریوس مخکې له سفره ویلي و چې جرمني هڅه کوي تر خپلې وسې پورې له اوکراین سره مرسته وکړي چې د ځان دفاع وکړي او دا هېواد پیاوړی کړي څو که له روسیې سره بیا خبرې کیږي، له قوي موقفه خبرې وکړي.

جرمني له متحده ایالاتو وروسته، له اوکراین سره دویم لوی نظامي مرسته کوونکی هېواد دی.

امریکا د اوکراین ملاتړ ته ژمنتیا ښکاره کړې، خو وروستیو شخړو ته په کتو دا ژمنتیا تر پوښتنې لاندې راغلې او پر اروپا فشار زیات شوی چې لا زیات مسوولیت واخلي.