پاکستان: افغانستان به د ګوادر بندر له لارې له نړیوالو بازارونو سره ونښول شي

ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل پښتو ته ویلي، چې د تېرو درېیو ورځو راهیسې د کونړ د دانګام ولسوالۍ په ډنډي سر سیمه بادې د پاکستان له لوري راکیټي بریدونه ترسره کیږي.

سرچینو ویلي، چې په سیمه کې د طالبانو او پاکستاني لوري ترمنځ په نښته کې په وقفه یې ډول له درنو او سپکو وسلو څخه استفاده کیږي.

پر همدغه مهال پاکستاني رسنیو هم د حکومتي سرچینو په حواله راپور ورکړی، چې د تېرو درېیو ورځو راهیسې د طالبانو او پاکستاني ځواکونو ترمنځ نښتې شوې دي.

تردې مهاله د یادو نښتو له امله له دواړو لوریو څخه د دوو ملکي کسانو د وژل کېدو او دوو نورو ټپي کېدو خبر ورکول شوی.

پاکستاني رسنیو ویلي، دغه نښتې د افغانستان لورې ته د کونړ په دانګام ولسوالۍ او د پاکستان لورې ته د باجوړ ولسوالۍ د مومند، کټکوټ، غاخي او نښتر پاس په سیمو کې شوي.

سرچینو ویلي، دواړو خواو درنې او سپکې وسلې کارولې دي.

سرچیني زیاتوي:« د افغانستان له لورې څخه څو هاوان مرمۍ وېشتل شوې، چې د پاکستان لور ته پرېوتې دي.»

د دغه نښتې لامل نه دی څرګند شوی او په تړاو یې طالبانو او پاکستان په رسمي ډول کوم بیان نه دی ورکړی.

تردې وړاندې هم څو ځله د طالبانو او پاکستاني ځواکونو ترمنځ پر صفري کرښه د امنیتي تاسیساتو جوړلو پر سره نښتې شوې دي.

د طالبانو د غزني ولایت د اطلاعاتو او کلتور رییس ملا حمیدالله نثار دغې ډلې ته نږدې رسنۍ امید راډیو سره په مرکه کې د دې اثارو د لېږد په اړه ویلي.

په غزني کې فرهنګي فعالان دا کار کلتوري پرمختک بولي او زیاتوي چې افغانستان د تېرو جګړو ترڅنګ غني تمدن لري.

د غزني لپاره د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست دا نه ده په ډاکه کړې، چې دا اثار به په څه ډول او د څومره وخت لپاره قطر ته ولېږدول شي او نه دا روښانه ده، چې کېدونکی نندارتون په کومه نېټه ترسره کېږي.

د غزني موزیم د افغانستان یوه له مهمو موزیمونو بلل کېږي، چېرې چې د اسلامي دورې تاریخي اثار پکې ساتل کېږي

قدیر ته نژدې سرچینو نن شنبه (د غبرګولي ۲۴مه) افغانستان انټرنشنل پښتو ته وویل چې د ظاهر قدیر وکېلانو له محکمې څخه یوه میاشت وخت اخیستی ترڅو پر لګېدلي تورونو سپیناوی وکړي.

عبدالظاهر قدیر ته نږدې سرچینې وایي:« وکیلانو له محکمې یوه میاشت وخت اخیستی او د هغه وکیلان به د لګېدلو تورونو د سپیناوي لپاره محکمې ته اسناد او ویډیوګانې وړاندې کوي.»

تر دې مخکې د ظاهر قدیر کورنۍ د غبرګولي په ۴مه نېټه، افغانستان انټرنشنل ته ویلي و، چې د ظاهر قدیر وکیل له خوا محکمې ته د استیناف غوښتنې غوښتلیک ورکړل شوی.

هغه وخت د ظاهر قدیر کورنۍ ځینې غړو تمه لرله چې محکمه د ظاهر قدیر درخواست ومني او امریکا ته ونه سپارل شي او خپل هېواد ته راستون شي.

د عبدالظاهر قدیر وکیل له محکمې غوښتي وو، چې د حکم د تطبیق موقتي ځنډ منظور کړي چې د استیناف لپاره وخت ولري. خو قاضي دا غوښتنه هم رد کړې وه او ویلي و چې استیناف له ځنډ پرته هم ممکن دی.

د نایروبي محکمې پرېکړه کړې وه، چې نوموړی د مخدره توکو د قاچاق او د غیر قانوني وسلو د لرلو په تور په متحده ایالاتو کې مطلوب دی، باید امریکا ته وسپارل شي.

د میلیماني عالي جزایي قاضي بنمارک اېکهوبي په مشرۍ په حکم کې راغلي و، چې د قدیر د استرداد غوښتنه مشروع ده او د وړاندې شویو شواهدو له مخې د استرداد شرایط پوره شوي دي.

د نایروبي د عامه دعوو مشر څارنوال ویکتور جوما اوويتي د محکمې له وروستۍ غونډې وروسته وویل چې تورونه د نشه‌یي توکو قاچاق او غیرقانوني وسلو درلودل دي او دا د استرداد لپاره مشروع بنسټ برابروي.

ظاهر قدیر له قطر نه کینیا ته د سفر پرمهال د اپریل پر۱۴مه په نایروبي کې له سفاري پارک هوټل څخه ونیول شو.

د متحده ایالاتو د نیویارک د سویلي ولسوالۍ فدرالي محکمې د مارچ پر ۲۵مه نېټه د قدیر د نیولو حکم صادر کړی و. هغه د مخدره موادو د قاچاق، د درنو وسلو ساتلو د توطیې په تور تورن دی.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د دغه ډلې د عامې روغتیا وزیر مولوي نور جلال جلالي ایران ته د سفر پر مهال د ماشومانو ناروغیو درملنې طبي مرکز او حکیم د ماشومانو ناروغیو درملنې روغتونونو مسولینو سره د هډوکو د مغز ټرانسپلانټ، نفرولوژي، زړه او یو شمېر نورو فوق تخصص برخو کې د افغان روغتیايي کارکوونکو د روزلو او دوه اړخیزو همکاریو په موخه د هوکړه‌لیک په اړه خبرې کړې دي.

د عامي روغتیا وزارت ویلي، چې ایراني روغتونونو د افغان روغتیايي کارکوونکو د روزلو او په افغانستان کې د ماشومانو ناروغیو د درملنې لپاره له دولتي روغتونونو سره د هوکړه‌لیک د لاسلیکولو ژمنه کړې ده.

دا په داسې حال کې ده، چې واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته د نړیوالو مرستو له کمېدو سره روغتیايي سکتور سخت زیانمن شوی او د ماشومانو درملنه، واکسینونه، تخصصي معاینات او جراحي خدماتو ته لاسرسی خورا محدود شوی دی.

ایراني رسنیو د جمعې ورځ (د غبرګولي ۲۳مه) راپور ورکړی چې پولیسو شکمن کس پېژندلی او سملاسي یې تر استخباراتي او عملیاتي څېړنو وروسته نیولی دی.

د راپورونو له ‌مخې، د کبرا رضايي په نوم د يوې افغانې کډوالې نجلۍ د جسد پاتې شونې د تهران په پاکدشت ولسوالۍ کې د یوه ۳۲ کلن ایراني وګړي په کور کې موندل شوې وې.

د ایران انصاف خبري اژانس په یوه راپور کې زیاته کړې وه چې د دې افغانې نجلۍ قاتل د هغې جسد ټوټه-ټوټه کړی او بیا یې د تېزابو په وسیله له منځه وړی و.