طالبان: د غزني له موزیم څخه ځیني تاریخي اثار د قطر نندارتون ته لېږدول کېږي

قدیر ته نژدې سرچینو نن شنبه (د غبرګولي ۲۴مه) افغانستان انټرنشنل پښتو ته وویل چې د ظاهر قدیر وکېلانو له محکمې څخه یوه میاشت وخت اخیستی ترڅو پر لګېدلي تورونو سپیناوی وکړي.

عبدالظاهر قدیر ته نږدې سرچینې وایي:« وکیلانو له محکمې یوه میاشت وخت اخیستی او د هغه وکیلان به د لګېدلو تورونو د سپیناوي لپاره محکمې ته اسناد او ویډیوګانې وړاندې کوي.»

تر دې مخکې د ظاهر قدیر کورنۍ د غبرګولي په ۴مه نېټه، افغانستان انټرنشنل ته ویلي و، چې د ظاهر قدیر وکیل له خوا محکمې ته د استیناف غوښتنې غوښتلیک ورکړل شوی.

هغه وخت د ظاهر قدیر کورنۍ ځینې غړو تمه لرله چې محکمه د ظاهر قدیر درخواست ومني او امریکا ته ونه سپارل شي او خپل هېواد ته راستون شي.

د عبدالظاهر قدیر وکیل له محکمې غوښتي وو، چې د حکم د تطبیق موقتي ځنډ منظور کړي چې د استیناف لپاره وخت ولري. خو قاضي دا غوښتنه هم رد کړې وه او ویلي و چې استیناف له ځنډ پرته هم ممکن دی.

د نایروبي محکمې پرېکړه کړې وه، چې نوموړی د مخدره توکو د قاچاق او د غیر قانوني وسلو د لرلو په تور په متحده ایالاتو کې مطلوب دی، باید امریکا ته وسپارل شي.

د میلیماني عالي جزایي قاضي بنمارک اېکهوبي په مشرۍ په حکم کې راغلي و، چې د قدیر د استرداد غوښتنه مشروع ده او د وړاندې شویو شواهدو له مخې د استرداد شرایط پوره شوي دي.

د نایروبي د عامه دعوو مشر څارنوال ویکتور جوما اوويتي د محکمې له وروستۍ غونډې وروسته وویل چې تورونه د نشه‌یي توکو قاچاق او غیرقانوني وسلو درلودل دي او دا د استرداد لپاره مشروع بنسټ برابروي.

ظاهر قدیر له قطر نه کینیا ته د سفر پرمهال د اپریل پر۱۴مه په نایروبي کې له سفاري پارک هوټل څخه ونیول شو.

د متحده ایالاتو د نیویارک د سویلي ولسوالۍ فدرالي محکمې د مارچ پر ۲۵مه نېټه د قدیر د نیولو حکم صادر کړی و. هغه د مخدره موادو د قاچاق، د درنو وسلو ساتلو د توطیې په تور تورن دی.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د دغه ډلې د عامې روغتیا وزیر مولوي نور جلال جلالي ایران ته د سفر پر مهال د ماشومانو ناروغیو درملنې طبي مرکز او حکیم د ماشومانو ناروغیو درملنې روغتونونو مسولینو سره د هډوکو د مغز ټرانسپلانټ، نفرولوژي، زړه او یو شمېر نورو فوق تخصص برخو کې د افغان روغتیايي کارکوونکو د روزلو او دوه اړخیزو همکاریو په موخه د هوکړه‌لیک په اړه خبرې کړې دي.

د عامي روغتیا وزارت ویلي، چې ایراني روغتونونو د افغان روغتیايي کارکوونکو د روزلو او په افغانستان کې د ماشومانو ناروغیو د درملنې لپاره له دولتي روغتونونو سره د هوکړه‌لیک د لاسلیکولو ژمنه کړې ده.

دا په داسې حال کې ده، چې واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته د نړیوالو مرستو له کمېدو سره روغتیايي سکتور سخت زیانمن شوی او د ماشومانو درملنه، واکسینونه، تخصصي معاینات او جراحي خدماتو ته لاسرسی خورا محدود شوی دی.

ایراني رسنیو د جمعې ورځ (د غبرګولي ۲۳مه) راپور ورکړی چې پولیسو شکمن کس پېژندلی او سملاسي یې تر استخباراتي او عملیاتي څېړنو وروسته نیولی دی.

د راپورونو له ‌مخې، د کبرا رضايي په نوم د يوې افغانې کډوالې نجلۍ د جسد پاتې شونې د تهران په پاکدشت ولسوالۍ کې د یوه ۳۲ کلن ایراني وګړي په کور کې موندل شوې وې.

د ایران انصاف خبري اژانس په یوه راپور کې زیاته کړې وه چې د دې افغانې نجلۍ قاتل د هغې جسد ټوټه-ټوټه کړی او بیا یې د تېزابو په وسیله له منځه وړی و.

د امریکا په کلاهوما ښار کې فدرالي محکمې د جمعه په ورځ (د غبرګولي ۲۳مه) په یوه خبر کې ویلي، چې دغه ۲۷ کلن افغان په امریکا کې داعش ته د مالي منابعو، وسلو او مهماتو د برابرولو په تور نیول شوی او مجرم ګڼل شوی.

د محکمې مشرې پامېلابانډي ویلي: «د داعش سره همکاري کول او د ټاکنو په ورځ د بې ګناه امریکایانو پر ضد د بريد پلان جوړول د تورن کس له لورې د خلکو ژوند له خطر سره مخ کړ او د هغه هېواد سره یې خیانت کړی چې پناه يې ورکړې.»

هغې ویلي، چې تورن کس خپل جرم منلی، د کډوالۍ قانوني اسناد به هم ځني واخیستل شي او له امریکا به ویستل شي.

محکمې د خپلو ټولو شویو اسنادو له مخي زياته کړې: «توحیدي منلې، چې د ۲۰۲۴ کال د جون او اکتوبر میاشتو ترمنځ له یو بل کس سره یو ځای یې پلان جوړ کړی و، چې دوه AK-47 ډوله وسلې، ۵۰۰ مرمۍ او نور مهمات واخلي څو د نومبر پر ۵مه د ټاکنو په ورځ د داعش په استازیتوب خونړی برید وکړي.»

محکمې ویلي، چې د همکارو ادارو په مرسته به په جدي توګه د هغو کسانو پر ضد اقدام کوي چې امریکایانو ته د ترهګرۍ له لارې زیان رسوي.

محکمه وایي، چې توحيدي د داعش له یو بل همکار سره اړیکه نیولې او د برید پلان يې ورسره شریک کړی.

توحيدي او د هغه ملګری عبدالله حاجي زاده د ۲۰۲۴ کال د اکتوبر په ۷مه وروسته له هغه ونیول شول، چې په تور بازار کې يې وسلې او مرمۍ اخيستې وې.

حاجي زاده اوس ۱۸ کلن دی، چې د وسلو اړوند جرم یې منلی او اوس سزا اورولو ته په تمه دی.

د امریکا فدرالي محکمې ویلي، چې ناصر احمد توحيدي ممکن د «ترهګرو د مادي ملاتړ» په تور تر ۲۰ کلونو او عبدالله حاجي زاده د وسلو اړوند جرم باندي تر ۱۵ کلنو بند محکوم شي.

د دوی په خبره، چې دواړه به تر سزا تېرولو وروسته افغانستان ته استول کيږي او بیا په هیڅ صورت امریکا ته نه شي داخلېدلی.

د بشري حقونو د څار سازمان په خپل راپور کې د ریچارډ بېنېټ له قوله ویلي؛ چې په افغانستان کې د تېر او روانو جدي بشري حقونو سرغړونو په ځانګړي ډول د ښځو او نجونو پر وړاندې د بشري حقونو سرغړونو په اړه دې د حساب ورکړې خپلواکه اداره جوړه شي.

بېنېټ ویلي، چې په خپل راپور کې یې افغان ښځې او نجونې د عدالت ترلاسه کولو لپاره له لویو ستونزو سره مخ دي او نوموړي د افغان ښځو او نجونو پر وړاندې د تبعیض بېلابیل ډولونه مستند کړي دي.

بېنېټ په خپل چمتو شوي راپور کې له هېوادونو غوښتنه کړې، چې د افغان ښځو په وړاندې د جدي بشري سرغړونو شواهد راټول، خوندي او د سرغړونکو پر ضد دې قضايي دوسیې جوړې کړي.

نوموړي ویلي:«دا اداره به د طالبانو پر ضد د بې پروايي پر وړاندې مهمه وسیله وي او د نړیوالو قضايي هڅو ملاتړ به وکړي.» ‍

بېنېټ له هېوادونو غوښتنه کړې ده، چې په سپټامبر میاشت کې د اروپايي اتحادیې له خوا د ملګرو ملتونو په شورا کې د افغانستان په اړه د حساب ورکولو د یوې خپلواکې ادارې د جوړولو وړاندېز پرمهال دې خپل پراخ ملاتړ څرګند کړي.