د ایران د غچ‌اخیستنې ګواښ؛ په منځني ختیځ کې امریکایي ځواکونه چېرته دي؟

د دغو بریدونو له امله په استوګنیزو سیمو کې اورلګېدنه رامنځته شوې، څو ودانۍ یې زیانمنې کړې دي او د مېټرو تم ځای د بمونو ضد دروازه یې هم له‌منځه وړې ده.

چارواکي وايي، چې یو شمېر خلک لا هم د کنډوالو لاندې بند پاتې دي.

همداراز د کیف په ګڼه ګوڼه شیوچینکیفسکي ښار کې هم د برید له امله یوه لوړپوړیزه ودانۍ په بشپړه توګه ویجاړه شوې ده.

د دغه ښار په نورو سیمو کې هم د مرګ‌ژوبلې او زیانونو راپورونه ورکړل شوي دي.

روسیې تر اوسه د دغه برید په اړه څه نه دي ویلي. که څه هم دواړه خواوې ادعا کوي، چې دوی ملکیان نه په نښه کوي؛ خو د ۲۰۲۲ کال د فبرورۍ په میاشت کې د جګړې له پیل راهیسې زرګونه ملکيان چې ډېری یې اوکراینیان دي، وژل شوي.

زرداري له «سنډې ټایمز» ورځپاڼې سره په یوه مرکه کې ویلي، د وروستیو نښتو پرمهال هند د دوهکروز توغندي ځای پر ځای کړي وو چې د اټومي سرګلولو د لېږدولو وړتیا لري او دغه وضعیت پاکستان اړ کړ؛ څو بېړنۍ پرېکړه وکړي.

نوموړي زیاته کړې: «موږ اوربند ته رسېدلي یو؛ خو سوله لا نه ده ټینګه شوې. د پوځي شخړې ګواښ لاهم خورا ریښتینی دی.»

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي، چې د امریکا تر منځګړیتوب وروسته په سیمه کې تاوتریخوالی کم شوی دی.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له هند سره د جګړې د مخنیوي لپاره د پاکستان د پوځ مشر ته د سپینې ماڼۍ بلنه ورکړه.

بلاول ویلي، پاکستان د اوربند هوکړه کړې ځکه چې د کشمیر د ستونزې د حل لپاره د یوې نړۍوالې غونډې ژمنه ورسره شوې وه؛ خو لا تر اوسه دا غونډه نه ده شوې.

هغه همداراز وايي، چې پاکستان د پهلګام په برید کې هېڅ رول نه لاره او د هند حکومت تر اوسه د عاملانو په اړه کوم کره معلومات نه دي ورکړي.

د ده په وینا؛ پاکستان د باور جوړونې په برخه کې له ننګونې سره مخ دی.

دا پېښه تر هغه وروسته لومړنی ځانمرګی برید بلل شوی، چې د ۲۰۲۴ کال په ډسمبر کې د اسلام‌پالو وسله‌والو له‌خوا د بشارالاسد رژیم نسکور شو.

د سوریې د کورنیو چارو وزارت ویلي، بریدګر د داعش غړی و.

د هغه په خبره، ځانمرګی بریدګر لومړی کلیسا ته ننوت، ډزې یې وکړې او بیا یې چاودېدونکي واسکټ ته چاودنه ورکړه.

یوې امنیتي سرچینې د نوم د نه ښودلو په شرط رسنیو ته ویلي، چې په دې برید کې دوه تنه ښکېل وو، چې یو یې ځان والوزاوه.

د افغانستان پر لور د هوايي مسیر بدلون داسې مهال دی، چې ډېرې هوايي شرکتونه د امنیتي ګواښونواو جګړه ییزې فضا له امله له ایراني حریم څخه له تېرېدو ډډه کوي او خپلې الوتنې د افغانستان پر فضا کوي.

په لومړیو دوو کلونو کې چې طالبان پر افغانستان واکمن شوي وو، هوايي شرکتونو د افغانستان پر فضا له الوتنو ډډه کوله، خو دا محدویت له ۲۰۲۳ کال وروسته کم شوی.

سره له دې، لا هم ډېر هوايي شرکتونه له افغانستان څخه د تېرېدو پر ځای نور بدیل مسیرونه غوره کوي.

د افغانستان له فضا نه د الوتنو بهیر ډېرېدل د طالبانو تر واک لاندې افغانستان لپاره د عوایدو له مخې مهم دی، ځکه د طالبانو حکومت د نړیوالو بندیزونو له امله له مالي ستونزو سره لاس او ګریوان دی.

طالبان د هرې الوتنې په بدل کې ۷۰۰ ډالر فیس اخلي، چې دا پیسې د درېیمګړو شرکتونو له لارې ټولېږي.

د الوتنو د شمېر په زیاتېدو سره، دا فیسونه کولی شي چې طالبانو ته په اونۍ کې تر یو میلیون ډالرو ډېر عاید په لاس ورکړي.

تمه وه، چې دا مستند د فبرورۍ په میاشت کې خپور شي؛ خو تر اوسه د بي‌بي‌سي په هېڅ یوه کانال کې نه دی خپور شوی.

دا مستند فلم د کریم شاه، ریمیتا ناوي او بین ډي له خوا لارښود شوی دی.

بي‌بي‌سي په یوې خبرپاڼه کې ویلي: « دوی هوډ لري چې د منځني ختیځ د شخړې ټول اړخونه په عادلانه او بې‌طرفانه توګه راپور کړي.»

د بېسمېنټ فلمونو شرکت ویلي، دوی «خوښ» دي چې بالاخره بي‌بي‌سي د فلم د خپرولو اجازه ورکړه.

بي‌بي‌سي تایید کړه، چې دوی به د فلم ملکیت بېسمېنټ فلمونو ته وسپاري.

بي‌بي‌سي زیاته کړه: «موږ د ډاکټرانو او نورو کسانو څخه مننه کوو چې په دې پروژه کې یې برخه اخیستې او خواشیني یو، چې موږ ونه شو کولی د دوی کیسې ووایو. بي‌بي‌سي به په غزه کې د پېښو بې طرفه پوښښ ته دوام ورکړي.»

د مستند جوړولو شرکت د بي‌بي‌سي پر پریکړې نیوکه کړې او ویلي یې دي، چې دا فلم له شپږمې نېټې د خپرولو لغوه کېدو او سختو بیا کتنو وروسته بالاخره بې اجازې پاتې شو.

د شرکت بنسټ اېښودونکي بین ډي پیر د دې اوونۍ په پیل کې وویل، چې بي‌بي‌سي «په بشپړه توګه ناکامه شوې» او خبریالان «منع او چوپ کړل شوي‌ دي.»

دا اقدام وروسته له هغه کېږي، چې ریمیتا نوايي اسراییل په جنګي جرمونو او قومي تصفیې تورن کړ او بین ډي پیر په یوه فیسټیوال کې د بي‌بي‌سي عمومي رییس د سانسور په تور تورن کړ.

د دې نیوکو په ځواب کې د بي‌بي‌سي ویاند ویلي، چې دې ادارې «په دوامدار ډول د دې شخړې په اړه ځواکمن ژورنالېزم وړاندې کړی. موږ د وروستیو خبرونو تر څنګ، ژور تحلیلونه، اصلي پلټنې (لکه د فلسطیني بندیانو سره د ناوړه چلند تورونه او د اسراییل له خوا د بمونو کارول) او ژور مستندونه لکه ‘مرګ او ژوند په غزه او غزه ۱۰۱ خپاره کړي دي.»

د اسکای‌نیوز مستند؛ د غزې ډاکتران د جګړې په لومړۍ کرښه کې دي

په همدې وخت کې اسکای‌نیوز د جمعې په ورځ یو مستند خپور کړ، چې د جګړې په لومړۍ کرښه کې د غزې له ډاکترانو سره تړاو لري.

په دې مستند کې دوه ډاکتران، ډاکتر ویکټوریا رز او ټام پوتوکار، د هغو روغتونونو په اړه خبرې کوي چې ډېری وخت د اسراییل پوځ تر برید لاندې وي.