سراج الدین حقاني: موږ د اسلامي نظام استازي یو او دغه نسبت باید بدنامه نه شي

هغه ټینګار کړی، چې په افغانستان کې دوامداره نا امني د شانګهای همکارۍ سازمان په سیمه کې د نړۍوالو جرمونو او ترهګریزو ګواښونو اصلي سرچینه ده.

بلوسوف د شانګهای سازمان پر غړو هېوادونو غږ کړی، چې له افغانستان، سوریې او اوکراین څخه د ورپېښو ګواښونو پر وړاندې خپل ګډ اقدامات پراخ کړي.

نوموړي همدا راز وړاندیز کړی، چې د امنیتي همکاریو د پراخوالي لپاره ګډ پوځي تمرینات مهم دي او روسیه غواړي په دې برخه کې خپلې تجربې له نورو سره شریکې کړي.

که څه هم د شانګهای سازمان غړي هېوادونه او په ځانګړې توګه روسیه له طالبانو سره ښې اړیکې لري؛ خو وخت ناوخت یې د افغانستان له خاورې د احتمالي ګواښونو په اړه په بېلابېلو نړۍوالو ناستو کې خپلې اندېښنې او وړاندیزونه شریک کړي دي.

د نوموړي په خبره؛ دا مهال په افغانستان کې څه باندې شل سخت دریځې ډلې چې د جنګیالیو شمېر یې ۱۵ زرو ته رسېږي؛ فعالې دي.

طالبانو بیا تل دغه ډول څرګندونې رد کړې دي او په افغانستان کې یې د بشپړ امنیت ټینګولو ډاډ ورکړی دی.

طالبان وایي، چې تېره شپه ناوخته هم له ایرانه د افغان کډوالو د جبري ستنېدو لړۍ روانه وه او دغه کډوال تر ۶۰۰ ‌ډېرو بس موټرونو کې انتقال شوي دي.

تازه د ایران دولتي خبري اژانس اېرنا د تهران والي په حواله راپور ورکړی، چې په ټول هېواد او په ځانګړې توګه په پلازمېنې کې د بې‌اسناده کډوالو د نیولو لړۍ چټکه شوې ده.

هغه په ایران کې له مېشتو ټولو بې‌اسناده کډوالو غوښتي، چې د ایران قوانینو ته درناوی وکړي او په خپله خوښه له دغه هېواده ووځي.

له بل پلوه په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د کډوالۍ دفتر مشر عرفات جمال ویلي، چې له اسراییل سره د تهران د کړکېچ له امله له ایران څخه د افغانانو د ستنېدو څپه چټکه شوې ده. هغه په اسلام کلا بندر کې د یوه وېډیويي پېغام پر مهال دغو ستنېدونکو سره د مرستو غوښتنه کړې.

نوموړي ويلي، چې په رسنیو کې د طالبانو د مشر د نه ښکاره کېدو لامل ډار نه؛ بلکې یوازې شرعي دلایل دي، چې نوموړی یې پلی کولو ته ژمن دی.

هغه د خبریال د دې پوښتنې په ځواب کې چې ایا په لویو ملي مسایلو کې هم د دې اړتیا نه ویني چې ویډیويي پیغام یې په رسنیو کې خپور شي وايي، چې د دغې اړتیا د پوره کولو لپاره یې دی او نور ویاندویان ګومارلي دي.

په افغانستان کې د طالبانو د بیا واکمنېدو راوروسته په وار، وار په ملي او نړۍواله کچه پر طالبانو سختې نیوکې شوې، چې ولې یې مشر په عام محضر او رسنیو کې نه ښکاري.

که څه هم د طالبانو ویاندویان په زغرده دا ادعا کوي، چې د دوی مشر ملا هبت الله اخوندزاده په بېلابېلو عمومي غونډو، د اختر او جمعې په لمونځونو کې راڅرګندېږي؛ خو د دغو غونډو او لمونځونو انځورونه او ویډیوګانې هم تر دې دمه نه دي خپرې شوې.

طالبان یوازې د خپل مشر د ویناوو ځینې متنونه او غږیز پیغامونه وخت ناوخت خپروي.

تازه ۳۱ کلن بېلاروسي وګړی د مسکو په شرمتوه هوایي ډګر کې یو افغان ماشوم په ناڅاپي توګه پر ځمکه ولي.

د راپورونو پربنسټ؛ د دغه ماشوم روغتیايي وضعیت نازک ښودل شوی دی.

که څه هم د پېښې د لامل په اړه کره معلومات له رسنیو سره نه دي شریک شوي؛ خو ځینو رسنیو بیا ویلي، چې د پېښې پرمهال د یاد بېلاروسي وګړي ذهني حالت ښه نه و.

د افغانستان د سیاسي او قنسولي استازولیو همغږۍ شورا ټینګار کړی، چې دغه بېلاروسي وګړي ته باید سخته سزا ورکړل شي؛ څو په راتلونکې کې د ورته ناوړه پېښو مخنیوی وشي.

که څه هم دغه ۳۱ کلن بېلاروسي وګړی د پولیسو له لوري نیول شوی؛ خو دغه ویډیو په پراخه کچه په خواله رسنیو کې لاس په لاس کېږي، چې د کاروونکو توند غبرګونونه یې هم راپارولي دي.

په یوه خبرپاڼه کې راغلي، چې شاوخوا ۵۳۰ پوځي وسایط او ۳۸ ډوله بېلابېلې وسلې بېرته فعاله شوې دي.

په دغو وسایطو کې زغرواله هاموې، ټانکونه، موټرونه، فورکلفتونه او نور وسایط شامل دي. همدا را د یو شمېر سپکو او درنو وسلو د ترمیم خبره هم شوې ده.

د طالبانو د دفاع وزارت په وینا؛ د ترمیم دغه چارې د دوی د «۲۱۷ عمري قول ادو» د تخنیکي او لوژستیکي برخې له لوري ترسره شوې، چې د پاتې وسایطو د ترمیم هڅې یې هم روانې کړې دي.

د طالبانو چارواکي وخت پر وخت وايي، چې د پخواني جمهوري نظام پاتې تجهیزات ترمیموي او له خپلو امکاناتو سره یې بېرته کارېدو لپاره چمتو کوي.

دا په داسې حال کې ده، چې د افغانستان انټرنشنل موندنو ښوولې چې له تېر جهوري نظام او بهرنیو ځواکونو څخه پاتې یو شمېر امریکایي وسلې اوس ډیورنډ کرښې ته څېرمه په تورو بازارنونو کې په ازادانه ډول پلورل کېږي.

همدا راز د «ټي‌ټي‌پي» په ګډون ان د کشمیر جهادي ډلو ته هم دغه وسلې لاس ته ورغلې دي.

ویل کېږي د طالبانو یو شمېر قوماندانان او لوړپوړي غړي د وسلو په قاچاق او پلور کې پراخ لاسونه لري.