محمد صادق له طالب استازو سره د دوه اړخیزو همکاریو د پراختیا په اړه خبرې کړي

ویل شوي، د پولیسو مامورین د امنیتي اندېښنو له امله او د اسراییل سره د احتمالي اړیکو په شک، د افغان کډوالو موبایلونه تلاشي کوي او ضبطوي.

په هغې ۱۲ ورځنۍ جګړه کې چې د ایران او اسراییل ترمنځ وشوه، د ایران امنیتي ځواکونو شاوخوا ۷۰۰ ایراني وګړي د «جاسوسۍ» او «اسراییل سره د همکارۍ» په تور نیولي دي. راپورونه ښيي چې لږ تر لږه پنځه افغانان هم د ورته تورونو له امله نیول شوي دي.

د ایران دولتي رسنیو د نیول شویو یو شمېر افغانانو ویډیوګانې خپرې کړې دي، چې پکې هغوی له اسراییل سره د همکارۍ اعتراف کوي. خو دا لا معلومه نه ده چې دا ویډیوګانې تر کومو شرایطو لاندې ثبت شوې دي.

د ایران مهر خبري اژانس د راپور له مخې، د دغه هېواد د پولیسو عمومي قوماندانۍ ته د ناقانونه افغان کډوالو د اېستلو امر شوی دی.

د فراجا د سرحدي ځواکونو قوماندان احمد علي ګودرزي ویلي، د ناقانونه افغان کډوالو شړل د ایرانیانو جدي غوښتنه ده.

همدارنګه نوموړي په ټینګار سره ویلي، چې د افغانانو اېستل یوازې حکومتي نه بلکي یوه ملي غوښتنه ده.

احمد علي ګودرزي ویلي:« د نوې پرېکړې له مخي، هر هغه کور یا ملکیت چې افغان وګړو ته په کرایه ورکړل شوی، د کرايي قانوني سند یې نور باطل دی.»

پر همدغه مهال په هرات کې د طالبانو د اطلاعات او کلتور رییس احمدالله متقي ویلي، چې په تېرو دوو ورځو کې له ایران څخه له ۶۰ زرو ډېر افغان کډوال بېرته راستانه کړل شوي دي.

په هرات کې سیمه‌ييز طالب مسولینو ویلي، چې له ایران نه د رستنېدونکو افغان کډوالو لپاره د سرپناه او خواړو لپاره یې چمتوالی نیولي دی.

دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي په کابل کې د ایران له سفیر علي رضا بیکدلي سره د لېدنې پرمهال په ډیله‌ییز او جبري ډول د افغانانو د بېرته ستنولو په اړه اندېښه ښودلې او له ایران څخه یې غوښتنه کړې، چې د ښه ګاونډیتوب اصول په پام کې ونیسي.

یاد صندوق د جمعې په ورځ پر اېکس پاڼې لیکلي، چې دا مرسته به د حیاتي خدماتو د پراخېدو او هغو سیمو کې چې تر ټولو زیات اهمیت لري، د اوږدمهاله ملاتړ لپاره ولګول شي.

د دغه صندوق د مسوولینو په وینا، دغه مرسته له ۴۲ میلیونو ناروېژي کرونو سره برابره ده.

یاده دې وي، چې څو ورځې وړاندې هم د همدې صندوق له لارې ډنمارک له افغانستان سره ۵۰ میلیونه کرونۍ مرسته کړې وه، چې ارزښت یې ۶.۹ میلیونه امریکايي ډالرو ته رسېده.

که څه هم طالبانو لاتراوسه د دغه سېلابونو له امله د اوښتو زیانونه په اړه څه نه دي ویلي؛ خو د خوست ځینو اوسېدونکو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې دغو سېلابونو تر ټولو ډېر زیان په نادرشاه کوټ، صبریو او موسی خېلو ولسوالیو کې اړولی دی.

همداراز، په نادرشاه کوټ ولسوالۍ کې سېلابونو دوه وروڼه وړي، چې یو یې مړ شوی او بل یې د خوست په ملکي روغتون کې تر درملنې لاندې دی.

له بل پلوه، په صبریو ولسوالۍ کې سېلابونو د حلبسات بازار لاندې کړی چې له امله یې ګڼې هټۍ تخریب شوې دي او خلکو ته د پام وړ مالي زیانونه اوښتي دي.

دې سره جوخت د خوست اوسېدونکي زیاتوي، چې د خوست ولایت د موسی خېلو ولسوالۍ اړوند د غلنګ په سیمه کې د شاوخوا ۲۰ مېلیونه افغانیو په لګښت جوړ شوي پُل یوه برخه سېلابونو ویجاړه کړې.

دا پُل چې د ولس په شخصي لګښت جوړ شوی او یوازې یوه میاشت وړاندې ګټې اخیستنې ته سپارل شوی و؛ اوس د سېلابونو له امله زیانمن شوی او خلکو ته یې د تګ راتګ ستونزې ډېرې کړې دي.

ورته مهال، د طالبانو د هواپېژندنې ادارې له خلکو غوښتي، چې د دوی د خونديتوب لپاره خوندي سیمو ته لاړ شي او د بارانونو پر مهال له سېندونو او خوړونو نه واټن ونیسي.

دا په داسې حال کې ده، چې د تېرو څو ورځو راهیسې د افغانستان په ګڼو ولایتونو کې د سختو ورښتونو او سېلابونو د راوتو خبرداری ورکړل شوی دی.

تر دې وړاندې د امریکا د استازو جرګې د بهرنیو چارو د فرعي کمېټې مشر د پنجشنبې په ورځ د دغې کمېټې په غونډه کې ویلي و، چې له افغانستانه د بایډن ادارې په بېړه وتلو او واک ته د طالبانو له رسېدو راهیسې په سوېلي او مرکزي اسیا کې د ترهګرۍ ګواښ لا په خپل ځای دی.

بل هایزینګا ویلي، چې د دوحې په تړون کې د طالبانو د ژمنو سره، سره افغانستان یو وار بیا د هغو ترهګرو په مرکز بدل شوی چې د خوندي پټنځایونو په لټه کې دي.

خو د دغو ادعاوو په ځواب کې ښاغلي مجاهد پر اېکس پاڼه کاږلي، «موږ د امریکا استازو جرګې له ادرسه هغه شوې ادعا په کلکه ردوو، چې وايي په افغانستان کې بهرنۍ ډلې شتون لري او یا چاته خطر متوجه دی.»

خو ښاغلي بل هایزینګا د داعش خراسان په کنټرول کې د طالبانو ناکامۍ ته په اشارې سره ویلي و، په داسې حال کې چې طالبان د بریا ادعا کوي؛ داعش خراسان خپلو بریدونو ته دوام ورکوي او ان له مرکزي اسیا څخه ور هاخوا له کډوالو ټولنو څخه د افراطیت او استخدام هڅه کوي.