طالبانو خپل یو ۷ کسیز پلاوی دوحې ته ولېږه

یوازې د تیرو پنځو ورځو په موده کې، د ۱۰۰ زرو په شاوخوا کې ناقانونه افغان کډوال د اسلام کلا له لارې افغانستان ته شړل شوي دي.

رپوټونه وايي، چې د تېرو دوو میاشتو په ترڅ کې، له ۳۰زرو زیاتې افغان کورنۍ له ایران څخه وتلې دي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې رپوټ ورکړی چې په ۱۴۰۳ کال کې له ۵۵۹ زرو زیات افغانان له ایران نه ایستل شوي دي ، چې د ۲۰۲۳ کال په پرتله ۱۸ سلنه زیاتوالی ښيي.

ایراني چارواکو خبر ور کړی چې یوازې په تهران ولایت کې، هره ورځ له ۸۰۰ تر ۱۰۰۰ افغان کډوال نیول کېږي او د اخراج لپاره لنډمهالو توقیف ځایونو ته استول کېږي.

دغه کلنۍ اعتبارکچه، چې د هینلي او پارټنرز په نامه د تابعیت او استوګنې مشورتي ادارې له خوا هرکال خپریږي، پاسپورتونه د هغو هېوادونو شمېر ته په کتو ارزوي چې اتباع یې کولی شي له ویزې پرته سفر وکړي.

اروپایي هېوادونه لا هم په سر کې

اتریش، بلجیم، لوګزامبورګ، هالنډ، ناروې، پرتګال، او سویډن د ۱۸۸هېوادونو د ویزې اسانتیا سره څلورم ځای لري.

بریتانیا، چې مخکې یې خپل امتیاز له لاسه ورکړی و، اوس له نوي زیلانډ او سویس سره په شپږم مقام کې ده او اتباع یې ۱۸۶هېوادونو ته تګ کولی شي. استرالیا په اووم، او کاناډا، مالتا، پولنډ، هنګري، چک او متحده عرب امارات په اتم مقام کې دي.

د امریکا متحد ایالتونه، چې یو وخت د نړۍ تر ټولو پیاوړی پاسپورت درلود، اوس لسم مقام ته ښکته شوی او یوازې ۱۸۲هېوادونو ته یې اتباع پرته له ویزې سفر کولی شي.سعودي عربستان په ۵۹ ځای کې دی.

د پاسپورتونو په پای کې افغانستان بیا هم د پنځم کال لپاره تر ټولو وروستی ځای لري، چې وګړي یې یوازې ۲۵هېوادونو ته پرته له مخکې ویزې سفر کولی شي. له دې وروسته سوریه، عراق، پاکستان او یمن راځي ، چې له افغانستان نه یوڅه مخکې دي. پاکستان پر سلم مقام دی، سوریه پر ۱۰۲ او عراق په ۱۰۱ مقام کې دی.

بل‌خوا، متحده عرب امارات چې د ویزو د ډیپلوماسۍ له لارې ډېر پرمختګ کړی، اوس د ۱۸۴هېوادونو له لاسرسي سره اتم مقام لري. چین، سره له دې چې دویم لوی اقتصاد لري، لا هم یوازې ۸۳هېوادونو ته بې ویزې سفر کولی شي، چې دا یې ۶۴ مقام جوړوي.

د هینلي او پارټنرز مشر کریستیان کیلن وایي، « دغه درجه بندي ښيي چې کوم هېوادونه د نرم ځواک او ډیپلوماټیکو اړیکو له لارې د خپلو اتباعو لپاره د نړۍ دروازې پرانیزي».

د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار نن یکشنبه د چنګاښ ۸مه، طالبانو ته له اشارې پرته پر خپله اېکسپاڼه لیکلي:« چېرې چې نه د انسان عزت خوندي وي، نه یې د كور حرمت، نه یې د رایې او انساني حقوقو درناوى، واكمن په زور پرې تحميل شي، ده ته په سپكه سترګه ګوري، ځان بادار او ولس غلام ګڼي؛ هلته هر شريف انسان ځان داسې ګڼي لكه شاهين په قفس كې؛ حتما به د دې قفس ماتولو هڅه كوي؛ كه نه نو حقيقتا غلام دی».

له دې وړاندې د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار په خپل اختریز پیغام کې په افغانستان کې تېرو جګړو ته په اشارې سره ویلي و، چې د تلپاتې سولې لپاره یوازینۍ ریښتینې لاره د ټولو خواوو ترمنځ صادقانه او بې قید او شرطه خبرې دي.

حکمتیار وايي، واک باید په سوله ییزه توګه د خلکو د رایو له لارې انتقال شي.

حکمتیار خبرداری ورکړی و چې "د تیرو ترخو تګلارو تکرار او بیا په بهرنیانو تکیه کول" به هېواد بېرته پخوانیو ناورینونو ته بوځي.

حکمتیار په داسې حال کې دا څرګندونې کوي چې طالبانو له بیاځلي واکمنۍ راهیسې وخت ناوخت بېلابېل بندیزونه لګولي دي او حکمتیار هم د عدلیې وزارت له غوښتنې وروسته له هغه کور او دفتره ووت، چې د جمهوري نظام پر وخت ورکړل شوي وو.

همدراز طالبانو د حکمتیار اړوند بریا ټلوېزیون او یو شمېر نورو رسنیو نشرات بند کړي دي.

په هرات کې د طالبانو د والي رسنیز دفتر د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، چې د دې ډلې د ریاست الوزرا د اداري مرستیال عبدالسلام حنفي له لوري د هرات په زنده جان ولسوالۍ کې پر ۶ زره جریبه ځمکه د راستنو شویو کډوالو لپاره د ښارګوټي جوړولو چارې پیل شوې.

طالبانو ویلي، چې دغه ښارګوټی به په دوه فازه کې جوړ او د کورونو، جوماتونو، مدرسو، ښوونځیو، روغتیايي مرکزونو ترڅنګ به ټولې اړینې اسانتیاوې ولري.

عبدالسلام حنفي د دغې پروژې د پرانیستنې پرمهال ویلي:«د داسې ښارګوټو جوړول د کډوالو لپاره د باعزته ژوند د برابرولو په لور یو مهم ګام دی او اسلامي امارت ژمن دی، چې راستنېدونکو کډوالو ته غوره او دوامداره خدمات وړاندې کړي».

د طالبانو د ریاست الوزرا ادارې مرستیال ویلي، چې د راستنو شویو کډوالو لپاره په ۲۵ ولایتونو کې ۳۵ ښارګوټي جوړیږي.

د کډوالو لپاره دغه ښارګوټی په داسې حال کې جوړیږي، چې ایران له تیرې اونۍ راهیسې د افغان کډوالو د اېستلو لړۍ چټکه کړې ده او د ۱۰۰ زرو په شاوخوا کې افغانان یې بېرته افغانستان ته ستانه کړي دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت نن یکشنبه د چنګاښ ۸مه د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره لیکلي، چې د دې ډلې د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي د افغانستان لپاره د مالیزیا له ځانګړي استازي داتو احمد اعظم سره په دې کتنه کې د افغانستان او مالیزیا تر منځ په سیاسي او اقتصادي اړیکو او د همکاريو پر پراختيا خبرې وکړې.

امیرخان متقي په دې ناسته کې ویلي ، «افغانستان لېواله دی چې د جنوب ختیزې اسیا له هېوادونو سره خپلې اړیکې پراخې کړي».

د طالبانو له لوري په خپره شوې خبرپاڼه کې د مالیزیا د ځانګړي استازي له قوله راغلي چې نوموړي «د مالیزیا او افغانستان تر منځ د اړیکو په پراختیا ټینګار وکړ او د افغانستان وضعیت يې مخ په وده تعبیر کړ».

داتو احمد اعظم ویلي، چې د مالیزیا د لومړي وزیر انور ابراهیم په ځانګړي هدایت يې د افغانستان دا سفر تنظیم کړی دی او هیله يې څرګنده کړه چې په راتلونکي کې په لوړه کچه سفرونو ته زمینه برابره شي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي په داسې حال کې له نړیوالې ټولنې سره د اړیکو د پراخېدلو خبره کوي، چې تر اوسه هېڅ یو هېواد د طالبانو حکومت په رسمیت نه دی پېژندلی او نه هم د نړیوالې ټولنې شرایط او غوښتنې دې ډلې عملي کړي دي.