د طالبانو د ستراتیژیکو مطالعاتو مرکز د روسیې وروستی اقدام د سیاسي فرصتونو پیل بللی

د طالبانو تر واک لاندې ملي راډیو ټلویزیون د راپور له مخې، د طالبانو د افغانستان بانک لوی رییس نور احمد اغا د مراکش په پلازمېنه رباط کې د اسلامي مالي خدماتو بورډ په ۲۳مه کلنۍ غونډه کې د ګډون ترڅنګ پر یولړ بانکي مسایلو بحثونه کړي دي.

په یاده غونډه کې د بورډ د تېر کال اجراات او د اسلامي بانکوالۍ او مالي مسایلو اړوند راپورونه د غړو هېوادونو له خوا تر بحث وروسته تصویب شول.

د دې غونډې په څنډه کې د طالبانو د افغانستان بانک رییس د بورډ له عمومي رییس غیاث شبسیغ سره هم لیدلي دي.

نوموړي د دې لیدنې پرمهال د ښونیزو پروګرامونو په اړه بحث کړی او په دې برخو کې یې د اسلامي مالي خدماتو بورډ د لا زیاتو همکاریو غوښتنه کړې ده.

د پولنډ د سلاواتیچه د پوله څار څانګې کارکوونکو د سې شنبې په ورځ اعلان وکړ، چې ۱۷ تنه افغان او پاکستاني پناه غوښتونکي یې د ځمکې د څار ځانګړو وسایلو په مرسته وموندل.

دغه کډوال وروسته د پولنډ د پوله ساتو ځانګړو ځایونو ته لېږدول شوي، چې هغوی ته بیړنۍ مرستې، خوراکي توکي او اوبه ورکړل شوې دي.

د پلټنو پر مهال پناه غوښتونکو منلې، چې پر سرحد ناقانونه اوښتي او هدف‌ یې د لوېدیزې اروپا هېوادونو ته رسېدل وو.

په همدې لړ کې دوه تنه اوکرایني وګړي، چې عمرونه‌یې ۲۳ او ۶۱ کاله وو، هم د کډوالو د لېږد هڅې پر مهال نیول شوي.

د پلټنو پر بنسټ، دا کسان سرحد ته ورغلي وو، څو کډوال له سیمې انتقال کړي او لوېدیزې اروپا ته‌ یې ورسوي.

پر دواړو اوکراینیانو د ناقانونه سرحدي تېرېدنې تور لګېدلی، چې له ۶ میاشتو تر ۸ کلونو د بند سزا لري.

د پولې پر سر تاوتریخوالی ډېر شوی

د پولنډ سرحدي ځواک ویلي، چې له ۲۰۲۵ کال راهیسې تر اوسه له بلاروس نه د ناقانونه اوښتو له ۶۰۰ زیاتې هڅې شنډې شوي دي.

د پولنډ د پوله ساتنې ادارې د رپوټ له مخې، پولنډي سرحدي ځواکونو په یوه بله پېښه کې څلور افغان ناقانونه کډوال او د هغوی یو استوانیایی قاچاق وړونکی هم نیولي دي. دوی هڅه‌ کوله چې د لیتوانیا له لارې پولنډ ته داخل شي. پولنډ وايي، پرون یې هم ۱۷ افغان او پاکستاني کډوال نیولي.

دغه څلور افغانان او د هغوی د لارې لارښود د یکشنبې په شپه ټرومپول سرحدي سیمه کې د پولنډي ځواکونو د ګزمې ډلې نیولي دي.

د پولنډي پوله ساتوپه وینا، دغو افغان کډوالو تر دې دوه میاشتې وړاندې هڅه کړې وه چې له بلاروس څخه د پولنډ-بلاروس پر پوله په ناقانونه ډول واوړي، خو بریالي شوي نه وو. وروسته هغوی د بلاروس-لېتوانیا پولې ته لېږدول شوي، بیا لېتوانیا ته تللي او له هغه ځایه یې غوښتل چې د پولنډ له لارې جرمني ته ځان ورسوي.

یاد افغان کډوال بېرته لیتوانیا ته سپارل شوي او استوانیایې موټر چلوونکی، چې د دوی لېږد یې تنظیم کړی و، هم نیول شوی. چارواکي وایي، هغه به د ناقانونه مهاجرت د تنظیم او اسانتیا برابرولو په تور محاکمه شي.

د جولای پر۷مه، پولنډ د لیتوانیا او جرمني له سرحدونو سره د لنډمهالي سرحدي کنټرول د بېرته پلي کولو اعلان وکړ.

که څه هم دا اقدام د یوې میاشتې لپاره اعلان شوی و، چې د اګست تر ۵مې به دوام لري، خو د پولنډ د کورنیو چارو وزیر توماش سیېمونیاک څرګنده کړې چې د لیتوانیا له پولې سره کنټرول ښایي تر دې هم وغځېږي، ځکه د ده په وینا، د دې ناقانونه تګلارې د بندېدو لپاره ښایي تر ۳۰ ورځو ډېر وخت ته اړتیا وي.

پولنډي چارواکي د شینګن د سرحدي قانون له مخې دا اقدامات قانوني ګڼي، چې اجازه ورکوي د ۳۰ ورځو لپاره سرحدي کنټرول بېرته فعال شي او وروسته یې تر شپږو میاشتو پورې غځول ممکن دي.

دغه کمېسیون د چارشنبې په ورځ اعلان وکړ، چې په تازه راغلو کې د تېر نظام د ملي امنیت د ۰۹ قطعې د دفتر پخوانی امر سیدالرحمن سادات، د تخار ولایت د کلفګان ولسوالۍ پخوانی امنیه قوماندان توختر خاکسار، د ننګرهار د بټي کوټ ولسوالۍ د ولسي پاڅون کوونکو پخوانی قوماندان شاه سعود، د فاریاب ولایت د استیناف څارنوالۍ پخوانی رییس فرید غوري، د کابل ولایت د قره باغ ولسوالۍ د امنیت پخوانی مرستیال ارین له ایران څخه او ملي سوداګر عبدالعزیز قیومي له متحده عربي اماراتو څخه هېواد ته ستانه شوي دي.

د طالبانو د افغان شخصیتونو سره د تماس کمېسیون وایي، هدف یې دا دی چې د پخواني حکومت غړي بېرته هېواد ته راستانه کړي او د دوی د ژوند، عزت او شتمنیو د خوندیتوب ضمانت ورکړي.

بلخوا، له افغان شخصیتونو سره د اړیکو او د هغوی د بېرته راستنولو کمېسیون نن (چهارشنبه) د یوې رسمي غونډې په ترسره کولو چې مشري یې د کمېسیون رییس مولوي شهاب‌الدین دلاور کوله، ۱۷لوړپوړو چارواکو ته، چې د یاد کمېسیون له لارې له بهرنیو هېوادونو څخه افغانستان ته راستانه شوي، د «خوندیتوب رسمي کارتونه» ورکړل شول.

غونډه کې دلاور ټینګار وکړ چې دوی د هر هغه افغان هرکلی کوي، چې غواړي د خپل هېواد په ابادۍ او ثبات کې برخه واخلي.

په غونډه کې د پخوانۍ ادارې یو شمېر ستنو شوو چارواکو هم خبرې وکړې، چې له ډلې د اوبو او انرژۍ پخوانی وزیر محمد عارف نورزی، د ملي دفاع وزارت د ډایاک ادارې پخوانی رییس غلام فاروق پرواني او د پخواني ولسمشر حامد کرزي نظامي سکرتر محمد کریم کوهستانی پکې شامل وو.

یاد کمېسیون د ستنو شویو کسانو له قوله وایي، چې د هېواد اوسنی وضعیت یې د بېرته راستنېدو لپاره مناسب بللی.

دوو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې حافظ ګل بهادر او د هغه دوه نور قوماندانان قاري اسماعیل او اخترمحمد خلیل په برمل ولسوالۍ کې اوسېدل، خو پنځه ورځې وړاندې له دې سیمې وتلي دي.

سرچینې وايي، چې د اتحادالمجاهدین ډلې یو بل جګپوړی قوماندان مولوي صادق نور داوړ او د هغه دوو محلي قوماندانانو مولوي صدیق الله او سید انار د خوست په شمل او د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې تګ او راتګ درلود، خو په شمالي وزیرستان کې د پاکستان پر پوځ د جون میاشتې د ۲۸مې نېټې له ځانمرګي برید وروسته، له سیمې وتلي دي.

سرچینې وویل، « حافظ ګل بهادر پخوا په مېلمستیاوو کې برخه اخېسته، خو په دې وروستیو کې یې ځان ګوښه کړی و. تېره اونۍ یې داسې اطلاعات ترلاسه کړي وو، چې کېدای شي د پاکستان تر برید لاندې راشي، له همدې امله اوس له سیمې وتلی دی».

د سرچینې په وینا، حافظ ګل بهادر د وزیرستان د قومي جرګې غړو ته ویلي، چې نور د خبرو اترو لپاره هغه ته ور نه شي.

ګل بهادر شکمن دی، چې پوځ د قومي مشرانو له جرګو وروسته دده ځای ځایکی معلوموي او بیا عملیات پرې کوي.

د پاکستان پوځ تېره اونۍ د اتمانزي وزیرو قبیلې ته، چې د ګل بهادر اړوند قبیله ده، ضرب الاجل ور کړی، چې یا له طالبانو سره خبرې وکړي او هغوی په خپلو سیمو کې له بریدونو را وګرځوي او یاپه سیمه کې پوځي عملیاتو ته چمتو شي.

د میرعلې خونړی برید

د روان کال د جون میاشتې پر ۲۸مه د شمالي وزیرستان په میرعلې کې یوه ځانمرګي موټربم برید د پاکستان د پوځ کاروان په نښه کړ، چې له امله یې لږ تر لږه ۱۳پاکستاني پوځیان ووژل شول او یو شمېر نور ټپيان شول.

د پاکستان پوځ له دغه برید وروسته اعلان وکړ، چې د چاڼیزو عملیاتو په ترڅ کې یې په سیمه کې ۱۴ وسله وال جنګیالي وژلي دي.

د پاکستان د پوځ لوی درستیز عاصم منیر له برید وروسته اعلان وکړ، چې « له عاملینو به غچ واخلي».

منیر په ټینګار وویل، چې«د ترهګرو پل به واخلي او په سیمه کې به د ترهګرۍ اصلي سرچينه افشا کړي».

پاکستاني پوځ دا برید د هند د یوې نیابتي ډلې کار وباله، خو نوي ډیلي دا تورونه رد کړي دي.

د برید مسوولیت د حافظ ګل بهادر په مشرۍ اتحادالمجاهدین ډلې ومانه، چې فعالیتونه یې ډېری پر شمالي وزیرستان متمرکز دي.

د ګل بهادر د ډلې په اډانه کې جیش عمري، د فرسان محمد، غازیانو کاروان، شمله ور کاروان، سفیان کاروان او جیش انصارالمهدي په څېر کنډکونه فعالیت کوي چې ډله ییز ځانمرګي بریدونه، چاودنې او هدفي وژنې کوي.

د پاکستان ترهګرۍ ضد ملي ادارې د ۲۰۲۴ کال د جولای پر ۳۱مه نېټه حافظ ګل بهادر او د هغه ډله د ترهګرو سازمانونو په نوملړ کې شامل کړل.

دې ډلې په۲۰۰۶میلادي کال کې له پاکستاني حکومت سره تړون کړی و او خلکو «ښه طالبان» او د پاکستان د پوځ او استخباراتو ملاتړې ډله ګڼله، خو په شمالي وزیرستان کې له ضرب عضب پوځي عملیاتو وروسته ګل بهادر ډلې د ډیورنډ کرښې په شاوخوا کې پټنځایونه وموندل او د پاکستان د پوځ او امنیتي ځواکونو خلاف یې ځپونکي عملیات پیل کړل.

طالبان تر غچ اخېستونکي برید وړاندې اسلام اباد کې

په داسې حال کې، چې د طالبانو حکومت او پاکستان ترمنځ اړیکې په دې وروستیو کې د چین په مرسته او کابل ته د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار له سفر وروسته غوړېدلې ښکاري، د میرعلې برید یوځل بیا د دواړو خواوو ترمنځ اړیکې تر ازمویښت لاندې راوستې دي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت مرستیال وزیر علي اسد ګیلاني د دوشنبې په ورځ له طالبانو وغوښتل چې د ترهګرۍ ضد مبارزې په برخه کې عملي ګامونه واخلي. نوموړي وویل، چې په افغانستان کې مېشت وسله وال د پاکستان لپاره امنیتي ګواښ جوړوي.

د طالبانو پلاوي همدا اونۍ، چې مشري یې د دې ډلې د بهرنیو چارو وزارت د سیاسي ریاست مشر نور احمد نور کوله، پاکستان ته د خپل سفر په ترڅ کې د افغانستان او لوېدیزې اسیا لپاره د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت له مرستیال سره هم ولیدل.

دا لیدنه ظاهرا د دواړو حکومتونو تر منځ د سیاسي مشورو د لومړي پړاو ناستې په چوکاټ کې ترسره شوې، خو د میرعلې له خونړي برید سره هممهاله ترسره کیږي.

طالبانو کابل ته د اسحاق ډار په سفر کې له اسلام اباد نه غوښتنه کړې وه، چې امنیتي مسایل او ستونزې د ګډې کمیټې له لارې حل کړي.

د طالبانو حکومت د پاکستان د پوځ له غبرګون نه په اندېښنه کې دی، ځکه تېر کال په داسې حال کې، چې د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړی استازی صادق خان د کابل پر سفر بوخت و، پاکستاني الوتکو د پکتیکا د برمل ولسوالۍ په مرغه، لمن او پیتاوګي سیمو بمبارۍ وکړې.

له بریدونو وروسته پاکستاني سرچینو وویل چې افغان طالبانو ته له برید وړاندې خبر ورکړل شوی و.

د پاکستان امنیتي سرچینو هغه مهال اعلان وکړ، چې الوتکو یې د مخلص یار مسید او اخترمحمد خلیل پر مرکزونو بمباري کړې ده.

له بمبارۍ څو ورځې وړاندې د سویلي وزیرستان په مکین سیمه کې د پاکستان د طالبانو غورځنګ په یوه غچ اخستونکي برید کې ۱۶ پاکستاني پوځیان وژلي وو او د پاکستان لوی درستیز د سویلي وزیرستان په مرکز واڼه کې یوې ناستې ته ویلي و، چې دوی به ټي ټي پي او د هغوی ملاتړي له منځه یوسي.

نوموړي ویلي: « زه د دغه پرېکړه لیک د مسودې له تصویبېدو هرکلی کوم. په مسوده کې د بشري حقونو، د افغان ښځو پر فعالې ونډې او د جدي سرغړونو د پلټونو پر اړتیا ټینګار شوی دی.»

ښاغلي بېنېټ همدا راز د راستنېدونکو کډوالو پر وضعیت اندېښنه ښودلې ده.

تازه د افغانستان د وضعیت په تړاو د ملګرو ملتونو د پرېکړه لیک مسوده د ۱۱۶ موافقو، ۲ مخالفو او ۱۲ ممتنع رایو سره تصویب شوه، چې له کبله یې د طالبانو په ګډون بېلابېلو خواوو غبرګونونه وښودل.