د امریکا او روسیې د اړیکو رغولو هڅې؛ روبیو او لاوروف په کوالالمپور کې مخامخ خبرې کړې

هغه ویلي: «د ټرمپ په څېر کسان، د ځینو اروپايي هېوادونو چارواکي او د نورو هېوادونو زورواکي او مغروره مشران د دغو فجایعو اصلي عاملین دي.»

صلح میرزایي د اسراییل پر ضد د ۱۲ ورځنۍ جګړې یادونه کړې او وايي: «د اسلامي ارزښتونو له مخې، د دغو کسانو وینه ارزښت نه لري او که یو مومن وتوانېږي چې د شهیدانو د وینې غچ واخلي او دا ګواښونه له هېواد څخه لرې کړي، نو دا کار یې شرعي مسوولیت ګڼل کېږي.»

د راپورونو له مخې، د اسراییل له خوا د ایران پر اټومي تاسیساتو تر برېدونو او د ایراني لوړ پوړو پوځي چارواکو تر وژلو وروسته دغه هېواد هڅه کوي، چې د خپل دفاعي ځواک پیاوړتیا لپاره له چین څخه د J-10c جنګې الوتکي و پیري.

ځینو سرچینو ویلي، چې ایران له چین څخه د جنګي الوتکو د رانیولو په اړه جدي خبرې راوانې کړې دي. نیوزویک رپوت ور کړی، چې ایران تردې وړاندې د خپل هوايي دفاعي ځواک په برخه کې روسۍ وسلي او ټېکنالوجۍ کارول، خو د اسراییل د برېدونو پرمهال د روسیې دغه ټېکنالوجې تر پوښتنې لاندې راغلې.

پر همدغه مهال د چین د دفاع وزارت ویاند جیانګ بین ویلي:«چین چمتو دی، چې د خپلو تجهیزاتي لاسته راوړنو ثمره له دوستو هېوادونو سره شریکه کړي.» خو نوموړي په خپلو څرګندونو کې په مشخصه توګه د ایران یا کوم بل هېواد د نوم یادونه نه ده کړي.

پاکستان د هند د برېدونو د مخنیوي په موخه د چین J-10c جنګي الوتکي کارولې وې او اسلام اباد ادعا کوي، چې د دغو الوتکو په وسیله یې د فرانسې له خوا جوړې شوې پنځه رایفل هندي الوتکې رانسکورې کړې.

بل خوا، د اسراییل د شانګهای کونسل جنرال راویت بیر ویلي:« چین یوازینی هېواد دی چې پر ایران اغېز کولی شي. هغوی باید پر ایران فشار راوړي، ځکه د ایران سیمه ییز فعالیتونه د ستونزو سبب شوي دي.»

بل خوا د نړیوالو ستراتیژیکو مطالعاتو انسټیټیوټ ویلي، چې چین د وسلو په بازار کې خورا مخکې روان دی او میانمار، پاکستان، ټایلنډ او متحده عربي امارات تر ټولو ډیرې وسلې له چین څخه پیري.

د پاکستان د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي د پنجشنبې په ورځ پر خپل اېکس ولیکل، چې د پاکستان د لومړي وزیر، ولسمشر او د پوځ د مشر پر ضد خپرېدونکی پروپاګند د بهرنیو کړیو له خوا ترسره کیږي او اصف علي زرداري د ګوښه کېدو په اړه ګنګوسې حقیقت نه لري.

نوموړي زیاته کړې، «موږ پوره باخبره یو، چې دغه بدناموونکی پروپاګند چا پیل کړی، ولې یې کوي او څوک ترې ګټه اخلي.»

دغه پاکستاني چارواکي ویلي، چې د ولسمشر زرداري د استعفا په اړه هېڅ بحث نه دی شوی او د پوځ مشر د ولسمشرۍ څوکۍ ته لیوالتیا نه لري.

نقوي ویلي، چې د پاکستان د ولسمشر اصف علي زرداري او د پوځ د مشر ترمنځ اړیکې قوي، متقابلي او د احترام پر بنسټ ولاړې دي.

د پاکستان د کورنیو چارو وزیر ویلي، چې د دغه هېواد د پوځ د مشر تمرکز پر سیاسي مقامونو نه بلکې، پر ثبات او ملي امنیت دی.

نقوي دا څرګندونې په داسې حال کې کوي، چې په ټولنیزو رسنیو کې داسې ادعاوې خپرې شوې، چې د پاکستان د پوځ مشر هڅه کوي زرداري له دندې ګوښه او خپله د ولسمشرۍ څوکۍ ترلاسه کړي.

دا لیدنه د چهارشنبې په ورځ د مکرون د رسمي سفر په وروستۍ ورځ په لندن کې ترسره شوې ده.

د برېتانیا چارواکي هیله لري، چې له دې لیدنې وروسته به یوه نوې هوکړه رامنځته شي ترڅو له مخې یې هغه کسان چې په ناقانونه ډول برېتانیا ته داخلېږي، بېرته فرانسې ته واستول شي.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، سټارمر هڅه کوي د کډوالۍ د کنټرول لپاره خپله نوې تګلاره چې «یو ځل ورتلل، یو ځل وتل» نومېږي، عملي کړي.

د دې پلان له مخې، هغه کډوال چې له قانوني لارو برېتانیا ته نه دي راغلي، بېرته فرانسې ته استول کېږي او پر ځای به یې برېتانیا قانوني پناه‌غوښتونکي ومني.

په راپور کې راغلي، چې ولسمشر مکرون په دې لیدنه کې ټینګار کړی چې برېتانیا باید هغه عوامـل کم کړي چې ناقانونه کډوالۍ ته زمینه برابروي.

نوموړي وویل: «هغه کسان چې قانوني اسناد نه لري، باید ورته د کار کولو امکانات موجود نه وي، ځکه دا یوه لویه انګیزه ده.»

دا پرمختګونه په داسې حال کې کېږي، چې کې‌ير سټارمر له کورني سیاسي فشار سره مخ دی.

د کډوالۍ مسله د برېتانیا د عامه ذهنیت لپاره یوه حساسه موضوع ده او سټارمر هڅه کوي، د دې مسلې له لارې د ښي اړخه ګوند او د هغه د مشر نایجل فاراژ د نفوذ مخه ونیسي.
د ناقانونه کډوالۍ پر ضد د لندن او پاریس هڅې ښيي، چې اروپايي هېوادونه د ګډو تګلارو او هوکړو له لارې غواړي د کډوالو بهیر کنټرول کړي، خو دا بهیر له حقوقي، انساني او سیاسي ننګونو سره هم مخ دی.

د چین د بهرنیو چارو وزارت د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي: «امریکا باید د یو چین له اصل څخه سرغړونه ونکړي، له تایوان سره رسمي اړیکې بندې کړي او د چین په کورنیو چارو کې له مداخلې لاس واخلي.»

دا څرګندونې وروسته له هغه کېږي، چې د امریکا یو شمېر لوړپوړو چارواکو د تایوان له چارواکو سره لیدنې کړي او د امنیتي همکاریو ژمنې یې تازه کړې دي، چې چین یې سخت مخالفت کړی دی.

چین، تایوان د خپلې خاورې یوه برخه بولي، که څه هم تایوان له ۱۹۴۹م کال راهیسې خپله جلا اداره لري او د ډېرو ډېموکراټیکو ارزښتونو درناوی کوي.

امریکا له تایوان سره نه‌یوازې امنیتي همکاري لري، بلکې د وسلو پلور هم ورته ترسره کوي چې دا کار بېجینګ یو پارونکی عمل ګڼي.

د چین د بهرنیو چارو وزارت زیاته کړې: «موږ به هېڅکله هم د تایوان د خپلواکۍ هڅې ونه‌منو او د ملي یووالي د ساتنې لپاره به هر ډول اړین ګام واخلو.»

له بلې خوا، امریکا وایي چې د تایوان د امنیت ملاتړ یې د «تایوان اړیکو قانون» له مخې یو قانوني مکلفیت دی، خو بیا هم ټینګار کوي چې د «یو چین سیاست» ته ژمن دي، یعنې له رسمي پلوه تایوان د چین برخه ګڼي، خو له هغه سره نږدې غېر رسمي اړیکې لري.