د شانګهای همکارۍ سازمان د بهرنیو چارو وزیرانو غونډه به روانه اوونۍ ترسره شي

اوزداغ چې د ترکیې د اوسني ولسمشر رجب طیب اردوغان له سختو سیالانو څخه ګڼل کېږي، زیاته کړه چې ایران په وروستیو ورځو کې له ۵۰۰ زرو زیات افغان کډوال له خپلې خاورې اېستلي دي او ترکیه هم باید ورته ګام پورته کړي.

د ترکیې د ظفر ګوند مشر وویل: «موږ به سوریایان او افغانان د خپلو قوانینو سره سم خپلو هېوادونو ته ستانه کړو.»

هغه د افغان کډوالو د اخراج په ملاتړ کې ادعا وکړه، چې یو شمېر افغان کډوال له اسراییل سره همکاري کوي.

د ترکیې د «ښه ګوند» مرستیال د عدالت او پراختیا ګوند پر مشر اردوغان تور لګولی، چې کډوالي د خپلو سیاسي کمزورتیاوو د پټولو لپاره د یوه امتیاز په توګه کاروي. د اردوغان د حکومت د کډوالۍ په پالیسۍ لا له وړاندې هم نیوکې موجودې وې.

د ترکیې د جمهوري غوښتونکي خلق ګوند مشر اوزګور اوزل هم ویلي، چې دوی د کډوالو سره دوښمني نه لري، خو د هغو کسانو مخالفت کوي چې دا وضعیت یې رامنځته کړی دی.

د ترکیې احصایې د ادارې د معلوماتو له مخې، په ۲۰۲۴ میلادي کال کې شاوخوا ۱۳۹ زره او ۲۵۱ افغان کډوال په رسمي ډول په ترکیه کې ژوند کوي، خو د هغو کډوالو کره شمېره چې اسناد نه لري، نه ده خپره شوې.

د ترکیې د کډوالۍ ادارې د شمېرو له مخې، یوازې په ۲۰۲۴ کال کې تر ۲۳۰ زرو زیات غېر قانوني کډوال نیول شوي او له هېواده اېستل شوي دي.

اوزداغ مخکې هم د سوریایي کډوالو پر ضد د خلکو د هڅونې له امله په ۲۰۲۴ کال کې مجرم پېژندل شوی و او محکمې ورته د ۲ کلونو بند سزا ورکړې وه.

د ناټو مطبوعاتي دفتر د جولای په ۱۳مه اعلان وکړ، چې د ناټو سرمنشي مارک روټه به د جولای په ۱۴مه او ۱۵مه واشنګټن ته سفر وکړي.

دا سفر په داسې حال کې ترسره کېږي چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له دې مخکې ویلي وو، چې نیت لري د جولای په ۱۴مه د روسیې په اړه یو "مهم" اعلان وکړي ـ داسې اعلان چې ښايي د اوکراین د جګړې په تړاو د امریکا په سیاستونو کې بدلون راولي، په داسې حال کې چې له کرملېن سره اړیکې ورځ تر بلې خرابېږي.

ټرمپ د جولای په ۱۰مه اېن بي سي نیوز ته ویلي وو: «زه فکر کوم چې د روسیې په اړه به د دوشنبې په ورځ یو مهم بیان ولرم.»

نوموړي له دې زیات جزییات ورنه کړل، خو زیاته یې کړه: «زه له روسیې نه خفه یم، خو راځئ چې وګورو په راتلونکو څو اوونیو کې څه پېښېږي.»
که څه هم د ناټو مطبوعاتي دفتر د روټه د سفر د اصلي هدف په اړه څه نه‌دي ویلي، خو ټرمپ NBC ته وویل، چې امریکا له ناټو سره یو نوی توافق کړی چې له مخې به یې امریکایي وسلې اوکراین ته انتقالېږي.

ټرمپ وویل: «موږ وسلې ناټو ته استوو او ناټو د دغو وسلو پیسې ۱۰۰٪ ورکوي. نو څه چې کېږي، هغه دا دي چې وسلې به ناټو ته ځي او بیا به ناټو دا وسلې اوکراین ته ورکوي او لګښت به هم ناټو پرې کوي.»

د هغه په وینا، دا توافق د ناټو د تېرې میاشتې په سرمشریزه کې نهايي شوی و، ټرمپ په دغه سرمشریزه کې د اوکراین لپاره د نورو "پېتریوت" توغندیو استولو ملاتړ څرګند کړی و.

دا په داسې حال کې ده، چې روسیې له اوربند سره موافقه نه ده کړې او دغه راز یې پر اوکرایني ښارونو پراخ بریدونه هم ډېر کړي.

په داسې حال کې، چې د شانګهای تیانجین ښار د جولای پر ۱۵مه د شانګهای د همکارۍ سازمان د غونډې کوربه دی، د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف د یکشنبې په ورځ په بیجینګ کې له خپل چینایي سیال وانګ یي سره وکتل.

ټاکل شوې ده چې لاوروف د شانګهای د همکاریو سازمان د بهرنیو چارو وزیرانو په ناسته کې هم ګډون وکړي.

د روسیې بهرنیو چارو وزارت په خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي، « دواړو لوریو له امریکا سره اړیکې او همداراز د اوکراین د کړکېچ د حل لارې وڅېړلې».

په ورته وخت کې د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې اسحاق ډار د شانګهاي همکارۍ سازمان د بهرنیو چارو وزیرانو په غونډه کې د ګډون لپاره بیجنګ ته په سفر دی.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت په خبرپاڼه کې راغلي، چې اسحاق ډار به ددې غونډې په څنډه کې د یو شمېر هېوادونو له بهرنیو چارو وزیرانو سره هم ناستې ولري.

ایراني رسنیو هم خبر ور کړی، چې ددغه هېواد د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي به هم په دې غونډه کې د ګډون لپاره چین ته په رسمي سفر لاړ شي.

په دې غونډه کې د روسیې، چین، پاکستان، ایران، ازبکستان، تاجکستان، قزاقستان، بلاروس او هند د بهرنیو چارو وزیران ګډون کوي.

هندوستان د شانګهای همکارۍ سازمان ددفاع وزیرانو په ناسته کې د ګډې اعلامیې له لاسلیکولو ډډه کړې وه، ځکه د نوي ډيلي په وینا، په دې اعلامیه کې د بلوچستان بېلتونپالنې ته اشاره شوې وه، خو د کشمیر د پهلګام وروستۍ پېښې ته، چې هند یې تور پر پاکستان لګوي، اشاره نه وه شوې.

د سوریې دولتي خبري اژانس سانا راپور ورکړی، چې دا تړون د می په میاشت کې د دواړو خواوو ترمنځ لاسلیک شوی.

«ډي پي ورلډ» ددغه تړون له مخې، چې د متحده عربي اماراتو د پانګونې شرکت دوبۍ ورلډ فرعي شرکت دی، د سوریې د مدیترانې په ساحلي تارتوس سیمه کې د څو موخو لپاره د ټرمینل په پراختیا او د صنعتي او ازادې سوداګرۍ زونونو په جوړولو کې همکاري کوي.

د لاسلیک مراسمو کې د سوریې ولسمشر احمد الشرع هم ګډون کړی و.

تېره میاشت، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ یو اجرایوي فرمان لاسلیک کړ، چې پر سوریه یې د امریکا بندیزونه پای ته ورسول.

د امریکا د بندیزونو لرې کول به په سوریه کې د بشري سازمانونو د پراخې ښکېلتیا لپاره لاره هواره کړي.

د کیېف په اعلامیه کې ویل شوي چې دا کسان د ډګروالایوان وورونېچ په وژنه تورن وو. یاد ډګروال د پنجشنبې په ورځ په کییف ښار کې وویشتل شو.

د اوکراین ملي امنیت اداره وايي چې په وژنه شکمن کسان یو نارینه او یوه ښځه دي، خو دا یې نه دي ویلي چې د نیولو عملیاتو پر مهال څومره شکمن کسان وژل شوي دي.

دا پېښه په داسې حال کې رامنځته شوې چې د اوکراین او روسیې ترمنځ امنیتي ترینګلتیاوې لا هم دوام لري او دواړې خواوې یو بل په جاسوسۍ، هدفي وژنو او ترور تورنوي.