ایمل ولي خان: مولانا خانزېب ټي ټي پي او داعش خراسان وسله والو ډلو نه دی وژلی

مولانا فضل‌الرحمان وویل، چې پاکستان باید د طالبانو پر وړاندې د «لومړی اقدام او وروسته خبرې» پالیسي پرېږدي، ځکه دا ډول چلند د دواړو هېوادونو تر منځ د باور فضا له منځه وړي او خبرې اترې بې‌ګټې کوي.

نوموړي وویل: «موږ له افغانستان سره لومړی عملیات کوو، وروسته خبرې اترې پیلوو، چې دا ستره تېروتنه ده، ځکه له دې سره فاصلې پیدا کېږي او د تفاهم فضا له منځه ځي.»

هغه زیاته کړه، چې که چیرې دولت غواړي د سیمې ثبات خوندي کړي، باید له ګاونډیو په ځانګړي ډول افغانستان (طالبانو) سره د متقابل احترام، ډیپلوماسۍ او نرمې ژبې پر بنسټ اړیکې جوړې کړي.

مولانا ټینګار وکړ، چې د طالبانو پروړاندې د سختو اقداماتو تګلاره تل د تریخوالي، بې‌باورۍ او ناکامو مذاکراتو سبب شوې ده.

هغه وویل: «د دولت دا مسوولیت دی چې له ګاونډیانو سره اړیکې تنظیم کړي. له طالبانو سره له سخت‌مزاجۍ پرته باید د تفاهم فضا جوړه شي.»

مولانا فضل‌الرحمان د پاکستان حکومت له اړوندو ادارو وغوښتل، چې د بهرني سیاست مسوولیت باید له احساس، تدبیر او حکمت څخه کار واخلي، تر څو د سیمې ثبات ته تاوان ونه رسېږي.

د یادولو وړ ده، چې مولانا فضل الرحمان په افغانستان کې د جمهوري نظام پروړاندې د طالبانو د جکړې سرسخته پلوی و او یاده جګړه یې روا بلله.

هغه له ډېرو کلونو راهیسې د طالبانو له مشرانو سره نږدې اړیکې ساتلي دي، چې یو شمېر وختونو کې یې سفرونه او مخامخ لیدنې هم کړې دي.

د ۲۰۲۳ کال د ډسمبر په پای کې مولانا فضل‌الرحمان ته د طالبانو سفیر له خوا بلنه ورکړل شوه او کابل ته یې سفر وکړ.

په دې سفر کې یې له «ټي ټي پي» او طالبانو سره د خبرو په موخه د دواړو هېوادونو ترمنځ اړیکې پیاوړي کول وو

مولانا فضل‌الرحمان هغه وخت تایید کړې وه، چې په کندهار کې یې د طالبانو د مشر هبت‌الله اخوندزاده په ګډون د دوی د څو مشرانو سره لیدلي دي.

د هغه په وینا، د طالبانو د مشرانو له خوا یې تود هرکلی وشو.

د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور احمد پښتین په یوه تازه فېسبوک پوسټ کې چې څو ساعته مخکې خپور شوی، د خېبرپښتونخوا د حکومت، انتظامیې او پولیسو پر کړنو سختې نیوکې کړې دي.

هغه ویلي: «د خېبرپښتونخوا انتظامیې نه یوازې دا چې قاتلان نه نیسي، بلکې هغه کسان نیسي چې د قربانیانو فاتحو او جنازو ته ورځي.»
دا څرګندونې داسې مهال شوي، چې د PTM ایالتي همغږی کوونکی خیرالامین د مولانا خانزېب د جنازې په مراسمو کې د ګډون له امله ونیول شو.

منظور پښتین زیاته کړې: «د انصاف غوښتونکي بندیانېږي، خو قاتلان د ریاست تر سیوري لاندې ګرځي.»
پښتین ویلي، د خېبرپښتونخوا حکومت اوس هم د پوځ هغه تګلاره تعقیبوي چې د هر برید یا ناامنۍ پړه پر "هند" وراچوي، څو له خپلو مسوولیتونو خلاص شي.

د هغه په وینا: «کله چې له پوځ څخه وپوښتل شي چې ولې پر پښتنو بریدونه کېږي، نو فوراً هند تورنوي. حکومت هم همدا د وفاق تر شا پټېږي.»
نوموړي دا هم څرګنده کړې، چې د صوبو حکومتونه د پنجاب واکمنو حلقو غلامي کوي. هغه د ملک نصیر افریدی بېلګه یاده کړې، چې د خېبرپښتونخوا حکومت هغه له لاسونو تړلی نېغ پنجاب حکومت ته وسپاره، نوموړي زیاته کړې: «نه یې د سپینې ږیرې درناوی وکړ، نه یې بې‌ګناهي ته پام.»
پښتین ادعا کړې، حاجي عبدالصمد چې ټول عمر یې خدمت کړی، د همدغه انتظامیې له خوا د سند حکومت ته وسپارل شو او اوس هم د سند په زندان کې کړاوونه ګالي.
نوموړي د حکومت ظلمونو یاد کړي، چې د کالج زده‌کوونکي لکه وقار او فضل امین افریدی تښتول شوي، شکنجه شوي او هڅه شوې چې د پوځ پر ضد د خبرو بندولو لیک ته لاس‌لیک وکړي.
دی زیاتوي، چې د مفتي منیر شاکر له وژنې څو ورځې مخکې د ده د شخصي ساتنې اسلحه جواز لغوه کړل شوی.
پښتین د فېسبوک په دغه پوسټ کې زیاته کړې، کله چې د کورمې مسله د قومي جرګې له لارې هوارېدو ته نږدې وه، «انتظامیې جرګه کوهات کې بنده کړه.»
منظور پښتین دا هم لیکلي: «کله چې د خېبر جرګې د شهیدانو لپاره د PTM له خوا د اېف ای ار هڅه وشوه، دا نه یوازې رد شوه، بلکې پر منتظمانو د قتل مقدمه ثبت شوه.»
د هغه په وینا، حاجي عبدالصمد، ملک نصیر او نور یې زنداني کړل، «خو اصل مجرمان په ارام ګرځي.»
پښتین د سند حکومت هم تورن کړ، چې د جنرالانو په اشاره پر علي وزیر او عبدالصمد مسلسل جعلي مقدمې جوړوي، تر څو دوی "د عبرت نښې" وګرځي او څوک د پوځ د ظلم پر ضد غږ و نه کړي.
هغه زیاته کړه: «پاکستاني ریاست اوس یو مکمل پنجابي ریاست دی. د پوځ مشر، صدراعظم، د دفاع، کورنیو او بهرنیو چارو وزیران ټول پنجابیان دي، چې د ډالرو او معدنیاتو لپاره د پښتنو نسل وژنه کوي.»
پښتین ټینګار کړی، چې د استعمار له خوا جوړ شوی حکومتي نظام، یوازې د اشغال‌ګرو لپاره جوړ شوی، نه د محکومو قومونو د حق لپاره.
د منظور پښتین دا خبرې په داسې حال کې کېږي، چې د PTM مشران وخت په وخت د قانون له سخت چلند سره مخامخ دي، همدا ډول دغه غورځنګ په پاکستان کې غېرې قانوني ګرځول شوی.

علي امین ګنډاپور په داسې حال کې مولانا فضل الرحمان ننګولی، چې نوموړي څو ورځې وړاندې د خېبر پښتونخوا پر حکومت نیوکه کړې وه او ویلي و، چې په پښتونخوا کې باید بدلون راشي.

ګڼداپور ویلي، چې فضل الرحمان دې تحریک انصاف ګوند ته د مشورې پرځای خپل ځان کې بدلون راولي.

پر همدغه مهال د ګنډاپور څرکندونو ته د جمعیت علمای پاکستان ګوند غبرګون ښودلی او وايي، د ګنډاپورچلند ناسم او ژبه یې نامناسبه ده.

نوموړي ویلي، چې د خیبر پښتونخوا اداره د ظلم په وړاندې د غږونو د خاموشه کولو هڅې کوي.

د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور احمد پښتين د شنبه په ورځ (د چنګاښ ۲۱مه) پر خپله فېسبوک پاڼه لیکلي: «فضل امین افریدي تل د ریاست د جعلي بیانو پر ضد مناسب، منطقي او پر ځای دلایل ویل او اوس پولیسو هغه ته د درغو او سپکو الفاظو د کولو دسیسه جوړه کړې او بندي کړی یې دی.»

پښتین زياته کړې، چې د خیبرپښتونخوا د پولیسو چلند د سیاسي او ټولنیزو فعالانو په وړاندي سخت حالت ته رسېدلی.

هغه زياته کړې: « د خیبرپښتونخوا ادراه ټولنیز او سیاسي فعالان ګواښي، نيسي يې، زنداني کوي يې او ان وژنې يې، دوی پښتانه مشران تر نیولو وروسته پنجاب یا سند ته سپاري دا د بې شرمۍ ورستی حد دی.»

د نوموړي په خبره، چې پښتونخوا له یوې خوا د ظلم ښکار او له بلې خوا يې د حق غوښتلو غږ هم خاموشه کيږي.

منظور پښتین پر ولایتي حکومت غږ کړی، چې له دې پېښو ځان خبر کړي او د ظلمونو مخه ونيسي.

هغه د بندي شوي محصل له انځور سره لیکلي: «موږ له ټولو غواړو چې د محصل فضل امین لپاره غږ پورته کړي.»

د پاکستان ټوډی ورځپاڼې په راپور کې راغلي، ګنډاپور له افغان سفیر سره ژمنه وکړه چې د افغانستان لپاره د سرطان د ناروغۍ روغتون په جوړولو کې به ملاتړ کوي، او همداراز یې د کرنې په برخه کې د بشپړ ملاتړ ډاډ هم ورکړی. هغه وویل چې د خیبر پښتونخوا حکومت د افغان ولس د هوساینې لپاره هر ممکن رول ادا کولو ته چمتو دی.

دواړو لوریو د دې خبرې پر اهمیت ټینګار وکړ چې پاکستان او افغانستان د ډېورنډ اوږده کرښه، ګډه ژبه، قومي، قبایلي او مذهبي اړیکې لري، چې باید د سولې، ورورولۍ او متقابل درناوي پر بنسټ نورې هم پیاوړې شي.

دواړو لوریو ټینګار وکړ چې دواړه هېوادونه باید د بهرنيو قوتونو د شومو اهدافو پر وړاندې په ګډه کار وکړي، څو د راتلونکو نسلونو لپاره یو امن، باثباته او روښانه راتلونکی تضمین شي.

افغان سفیر سردار احمد شکیب د افغان کډوالو د ځانګړي پالنې له امله د خیبر پښتونخوا له حکومته مننه وکړه، او ژمنه یې وکړه چې د دواړو هېوادونو ترمنځ به اړیکې لا پراخوي.

په دې مناسبت وزیراعلی ګنډاپور اعلان وکړ چې غواړي افغانستان ته یو ځانګړی پلاوی واستوي، څو د دواړو ولسونو ترمنځ د باور او همغږۍ د پیاوړتیا لپاره د یو پل رول ولوبوي.

په دې ناسته کې د وزیراعلي د اطلاعاتو سلاکار محمد علي سیف هم ګډون درلود. د خیبر پښتونخوا حکومت هغه ته دا دنده سپارلې چې له افغان چارواکو سره همغږي رامنځته کړي او د دواړو هېوادونو ترمنځ عملي اړیکې لا اغېزمنې او پیاوړې کړي.

په افغانستان کې د سرطان ناروغي ورځ تر بلې مخ په زیاتېدو ده، خو د تشخیص، درملنې او تخصصي روغتیايي مرکزونو کمښت له دې ناروغۍ مړینه زیاته کړې. د طالبانو عامې روغتیا وزارت د اټکل له مخې، هر کال زرګونه افغانان د سرطان له بېلابېلو بڼو سره مخ کېږي، خو یوازې محدود شمېر یې په داخل هېواد کې درملنه مومي. د امکاناتو، تجهیزاتو، متخصصو ډاکترانو او درملو نشتوالی خلک اړ باسي چې بهرنیو هېوادونو ته مراجعه وکړي، چې دا کار له اقتصادي او ټولنیز پلوه ډېرو کورنیو ته ستونزمن تمامېږي.