د نورستان اوسېدونکي: طالبانو د وانت وایګل ولسوالۍ وېشلو سره په قومونو کې نفاق رامنځته کړی

د دغو برشرونو یوه برخه چې افغانستان انټرنشنل- پښتو ته رسېدلې تر ډېره او په هر ډول شرایطو کې له حاکم څخه پر اطاعت کولو ټينګار شوی دی.

په دغو برشرونو کې په هر ډول شرایطو کې له حاکم څخه اطاعت کول واجب بلل شوي او همداراز په ډاګه شوې چې لاس لاندې کسان نه شي کولی له حاکم څخه د فرمانونو دلایل وغواړي.

تر دې مخکې ځينو طالبانو ویل چې د جهاد کولو په برخه کې د هېچا امر ته اړتیا نشته خو په دغو بروشرونو کې ویل شوي، که حاکم لاس لاندې کسان له جګړې منعه کړي نو لاس لاندې کسان د دې حق نه لري چې د منعه کېدو دلایل وغواړي.

د دغو بروشرونو په یوې برخه کې همداراز ویل شوي، د جهاد کولو یا نه کولو، له کفارو سره د سولې کولو یا نه کولو او نورو ورته مسایلو ټول واک له حاکم سره دی او منل یې پر لاس لاندې کسانو او رعیت واجب دي.

نوموړي پر اېکس پاڼه کاږلي، چې د نړۍوالو قوانینو په چوکاټ کې د فلسطین په رسمیت پېژندل په منځني ختيځ کې د شخړو ختمولو او سولې راوستلو لپاره یوازینۍ لاره ده.

ښاغلي کرزي په غزه کې پر اوربند، د زندانیانو پر تبادلې او د مرستو پر رسولو هم ټینګار کړی دی.

د فرانسې ولسمشر امانوېل مکرون به په راتلونکې سپټمبر میاشت کې د ملګرو ملتونو په عمومي غونډه کې د فلسطین په رسمیت پېژندل اعلان کړي.

ښاغلي حیدري پر اېکس پاڼه د خپلې مرکې یوې برخې په خپرولو سره کاږلي، د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغانستان کې جنسیتي توپیر یوازې یو اخلاقي مسله نه‌ده؛ بلکې دا یو امنیتي ګواښ دی، چې د سیمې او نړۍ پر سولې او ټیکاو پراخه اغېزه کوي.

نوموړي له نیو انډین اېکسپرېس شبکې سره په دغه مرکه کې ويلي، چې طالبانو د نجونو د زده‌کړو مخه نیولې او له ښځو سره توپیري سره توپیري چلند کوي.

ښاغلي حیدري زیاته کړې،« زه د ملګرو ملتونو له‌خوا د افغانستان لپاره د ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنېټ د راپورونو پر بنسټ استدلال کوم، چې د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې جنسيتي توپير له هیچا پټ نه دی.»

هغه وایي، طالبان په مدرسو کې د نوي نسل ذهن بدلوي او هغوی ځانمرګو بریدونو ته هڅوي. د نوموړي په وینا:« د دوی ذهنیت هیڅ نه دی بدل شوی، دوی یوازې د رسمیت پېژندنې لپاره ځينې مدني مانورې کوي.»

حیدري له افغانستان څخه د خلکو د تېښتې پړه هم پر طالبانو ور واچوله. هغه وویل، خلک اصلا د طالبانو د ناسم سیاست او بې عدالتۍ له امله وطن پرېږدي او کډوال کېږي.

نوموړي په دغه مرکه کې پر ایران او پاکستان نیوکه کړې، چې افغان کډوال په زور افغانستان ته ستنوي، دغه ډول هندوستان هم افغانانو ته وېزې نه ورکوي، ان دا چې هلته د افغان زده‌کړیالانو زده‌کړې هم نیمګړې پاتې شوې دي.

نوموړې جمعه (د زمري ۲مه) پر اېکس‌پاڼه لیکلي: «استخباراتي ټولنه به څه وخت بالاخره دا ومني، چې له طالبانو نه ترلاسه‌شوي معلومات په بشپړ ډول ناپاک او د باور وړ نه دي.»

سارا اډمز زیاته کړې، د امریکا ولس فکر کوي چې د هغوی امنیتي ادارې د القاعدې په څېر ترهګرو ډلو د فعالیتونو د مخنیوي لپاره په میدان کې حضور لري؛ «خو دا حقیقت نه دی.»

هغه انځورونه چې د امریکا د استخباراتو یادې مامورې خپاره کړي، ظاهراً د طالبانو تر کنټرول لاندې د هلمند ولایت په یوې سیمه کې د القاعده د روزنیز او عملیاتي مرکز دننه اخیستل شوي دي.

اډمز وخت ناوخت د طالبانو په اړه څرګندونې او معلومات افشا کوي.

نوموړې څه موده مخکې ویلي و، چې د اسامه بن لادن زوی، حمزه بن لادن د محمودشاه حبیبي د نیولو امر ورکړی و او د هغه پر وړاندې عملیات د طالبانو د کورنیو چارو سرپرست سراج‌الدین حقاني په مشرۍ شوي وو.

په اعلامیه کې راغلي، چې پرون د ننګرهار د تورخم له لارې۵۷، د نيمروز د ورېښمو پله له لارې ۳۴۸ او د هرات اسلام کلا له لارې ۱۳۲۴ کورنۍ هېواد ته راستنې شوې دي.

اعلامیه زیاتوي، له دغه راستانه شویو کډوالو څخه ۶۴۸ کورنۍ خپلو سیمو ته استول شوي دي.

په تېرو وروستیو کې په پاکستان کې د افغان کډوالو نیونه او افغانستان ته یې د ستنولو لړۍ چټکه شوې ده.

په پاکستان کې هغه افغان کډوال هم شکایت کوي، چې دغه هېواد ته په پاسپورټ او وېزه تللي دي. دوی وايي، له یوې میاشتې راهيسې د وېزو تمدید ځنډېدلی او د ځينو وېزو غوښتنلیکونه رد شوي چې دې وضعیت ډ‌ېری افغان کډوال وارخطا کړي هم دي. 

له بل پلوه له ایرانه هره ورځ شاوخوا ۲۰زره افغان کډوال په جبري توګه افغانستان ته ستانه کېږي.

له ایرانه ستنېدونکي کډوال د ایراني پولیسو او خلکو له ناوړه چلند، د سرپناه نشتوالي او بې‌روزګارۍ شکایت لري.