طالبان: د اقلیم بدلون په برخه کې د څه باندې ۴۰ میلیونه ډالرو پروژې ترلاسه شوې

د جرمني د پلازمینې برلین او هامبورګ ښارونو ترمنځ د څلورو افغان کډوالو د کلیسايي پناه قضیه، چې ویل کیږي عیسیوي مذهب یې منلی، ناندریزه شوې ده.

دغه افغان کډوال چې مخکې یې په سویډن کې ژوند کاوه، د ډوبلن مقرراتو له مخې باید سویډن ته لېږدول شوي وای، خو د کلیسايي پناه په نوم د لنډمهالي خوندي ځای ترلاسه کولو له امله د دوی انتقال ځنډېدلی دی.

د ډوبلن قانون له مخې، کله چې یو پناه غوښتونکی په لومړي اروپایي هېواد کې خپل غوښتنلیک ثبت کړي، یاد هېواد د هغه د کډوالۍ د پروسې مسوولیت لري، خو د یادو څلورو افغانانو قضیه له دې امله لانجمنه شوې، چې هغوی ته د برلین یوې کلیسا پناه ور کړې وه او د دوو تنو د انتقال قانوني مهلت پای ته رسېدلی. اوس د هغوی د پناه غوښتنې مسوولیت جرمني ته انتقالیږي.

د جرمني د مسیحي ډیموکرات او مسیحي سوسیال اتحادګوندونو دپارلماني ډلې مرستیال ګونتر کرینګ ویلي دي چې کلیسايي پناه باید یوازې د استثنایي او سختو مواردو لپاره وکارول شي، نه دا چې د ډوبلن قانون له مخې د پناه غوښتونکو دانتقال د ځنډولو وسیله شي.

هغه ټینګار کړی چې که کلیساوې د دې خلکو د انتقال مخه نیسي، نو باید د دوی اوږدمهاله مالي او ټولنیز مسوولیت هم پر غاړه واخلي.

د هامبورګ ښاروال برلین تورن کړی چې د دغو افغانانو د اخراج مخنیوی یې کړی.

هغه د برلین ښاروال ته په لیک کې ویلي، چې له کلیسايي پناه ناوړه ګټه اخیستل شوې او د قانوني پریکړو د پلي کېدو مخه نیول شوې ده، خو د برلین اداره وايي، دا اخراج یوازې د هامبورګ مسوولیت و.

د هامبورګ ښاروال پیټر چینشر زیاته کړې، چې د کلیسايي پناه له سیستم نه ناوړه ګټه اخیستل کیږي او دا وضعیت باید پای ته ورسیږي، ځکه پناه غوښتونکي د قانوني انتقال پر مهال په کلیساوو کې ساتل کېږي.

برلین هامبورګ ته وړاندیز کړی و چې د دغو افغانانو د نیولو لپاره خپل پولیس وکاروي او هغوی د عملیاتو لپاره چمتووالی هم نیولی و، خو د مهلت له پای ته رسیدو څو شیبې وړاندې د هامبورګ د کورنیو چارو وزارت د مداخلې له امله پولیس له عملیاتو لاس پر سر شول.

په دې شخړه کې شامل افغان کډوال ویریږي، چې که بیرته افغانستان ته واستول شي د خپلې مسیحي عقیدې له کبله به له خطر سره مخ شي. دغو افغان کډوالو د برلین د پروتستانو په یوه ایوانجیلي لوتراني کلیساکې پناه اخېستې ده.

د کلیسا پادري ګوتفریډ مارټینز ویلټ تلویزیون ته په مرکه کې ددغو افغان پناه غوښتونکو دفاع وکړه او ویې ویل، چې د هامبورک ښاروال غواړي په افغانستان کې مسیحیان ووژل شي.

تحریک طالبان پاکستان، چې په پاکستان کې ممنوعه ډله ګڼل کیږي، د یکشنبې په ورځ، د زمري ۵مه د یوې اعلامیې په خپرولو سره لیکلي چې د خېبرپښتونخوا په خېبر ولسوالۍ کې یې له خپلو ټولو وسله والو غوښتي چې نور دې له اپریدي قوم څخه عشر نه ټولوي او د سرغړونې په صورت کې به د خپلو وسله والو پرضد ګام واخلي.

د ټي ټي پي په اعلامیه کې راغلي:«څو ورځې وړاندې د جبر څخه په تنګ راغلي اپریدي قوم مشرانو د تحریک طالبان پاکستان له مشرتابه څخه وغوښتل چې په خیبر ولایت [ولسوالۍ] کې خپل لاس لاندې وسله وال دې د عشر له اخیستلو منع کړي».

ټي ټي پي وايي، د لارښوونو له مخې، ددوی هیڅ جنګیالي ته اجازه نشته چې له عامو خلکو عشر راټول کړي.

ټي ټي پي له اپریدي قوم څخه غوښتنه کړې، چې د پاکستان د ریاست په ګټه او ددې ډلې پرضد له تقریرونو او جرګو ډډه وکړي.

دې ډلې همدراز په خپله اعلامیه کې لیکلي چې د پاکستان ریاست او ادارې، په ځانګړې توګه پوځي جنرالانو په خېبر کې معدنيات، ځنګلونه او نورې سرچینې کنټرول کړي دي او له دوو لسیزو راهیسې یې ګڼ کوچني او لوی عملیات ترسره کړي دي.

ټي ټي پي ادعا کړې، چې د پاکستان پوځ د اپریدي قوم زیات شمېر کسان د عملیاتو پرمهال وژلي او ځینې یې ژوندي ورک کړي دي.

د پاکستان د طالبانو غورځنګ داسې مهال دا اعلامیه خپروي، چې له دې وړاندې په مختلفو سیمو کې عامو خلکو له دې او د نورو پاکستاني جنګیالیو ډلو له بونګو، عشر او چندو شکایتونه کړي دي.

د طالبانو د ټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت د یکشنبې په ورځ، د زمري پر پنځمه، وویل، چې له تاجکستان سره پر صفري کرښه شیرخان بندر کې د افغانستان او مرکزي اسیا ترمنځ د ترازیټي موټرو لپاره ۲۴ ساعته خدمات وړاندې کوي او د هېواد ټولو سیمو ته له یاد ترمینل څخه موټر باریږي.

طالبانو ویلي، چې د افغان باروړونکو موټرو ترڅنګ د تاجکستان باروړونکو موټرو ته یې هم اسانتیاوې برابرې کړې دي.

د طالبانو ترانسپورټ وزارت په وینا، افغان موټرچلوونکي کولای شي، له دې ځایه د تاجکستان څو ولایتونو ته په خپلو موټرو کې توکي انتقال کړي.

یو افغان موټر چلوونکی وايي:« زما موټر د تاجکستان نمبر پلیټ لري. له دې ځایه بار اخلم، د تاجکستان څلور ولایتونو ته یې انتقالوم او له هغه ځایه بیا سمینټ راباروم او د شیرخان بندر ګمرک ته یې راوړم.»

د محمد ظریف په نوم د شیرخان بندر د ترمینل یو کارکوونکی وايي:« زموږ فعالیت ۲۴ ساعته دی. له دې ترمینل څخه ټولو ولایتونو ته او همدارنګه له دې ځایه تاجکستان او پاکستان ته توکي انتقالوو.»

د طالبانو د ټرانسپورټ وزارت د شیرخان بندر د اقتصادي ودې او سیمه ییز اتصال لپاره مهمه دروازه بللې ده.

اسحاق ډار د شنبې په ورځ، د زمري پر څلورمه، په نیویارک کې له مېشتو پاکستاني وګړو سره د لیدنې پر مهال وویل، چې دواړو هېوادونو (افغانستان او پاکستان) په وروستیو کې د اړیکو د ښه والي لپاره هڅې کړې، چې د ګډې همغږۍ کمیټې بېرته فعالول او د ډیپلوماتیکو اړیکو لوړول پکې شامل دي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د یوې اعلامیې له مخې، ډار یادونه وکړه چې له افغانستان سره یې د تماسونو هدف د رېل‌پټلۍ او سوداګرۍ له لارې د سیمې اتصال پراخول دي، څو منځنۍ اسیا ته لاره هواره شي.

هغه زیاته کړې چې طالبانو پاکستان ته تازه ډاډ ورکړی چې د افغانستان خاوره به د ترهګرۍ لپاره نه کارېږي.

ډار دا د دواړو هېوادونو ترمنځ یوه مهمه اندېښنه بللې ده.

اسحاق ډار ویلي، چې پاکستان له ډیپلوماتیکې انزوا څخه وتلی او اوس نړیوالو ته د یوه اقتصادي بېرته راژوندي کېدونکي هېواد په توګه ځان ښيي.

هغه یادونه کړې چې هېواد یې له درنو ننګونو سره سره، په سیاسي او اقتصادي برخو کې پام وړ پرمختګ کړی.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر ویلي، چې د شنبې په ورځ واشنګټن ډي سي کې د امریکا د بهرنیو چارو له وزیر مارکو روبیو سره یې «خوږ او مثبت» ملاقات درلود.

اعلامیه وايي، دواړو پر مهمو نړیوالو او سیمه‌ییزو موضوعاتو خبرې کړې دي او هیله یې ښودلې چې د واشنګټن او اسلام اباد دوه‌اړخیزې اړیکې به لا پیاوړې شي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د اعلامیې له مخې، مارکو روبیو د پاکستان رول د «نړیوال او سیمه‌ییز ثبات» لپاره مهم بللی دی.

د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړي استازي محمد صادق د یکشنبې په ورځ، د زمري پر پنځمه، پر خپل اېکس ولیکل، چې « موږ د وروستیو سیمه ییزو پرمختګونو او بېړنیو امنیتي اندېښنو په اړه په ځانګړي ډول د افغانستان په اړه په څرګنده توګه بحث وکړ».

پاکستاني چارواکي وویل چې دوی د ترهګرو ډلو له خوا رامینځته شويو ترهګریزو ګواښونو په اړه خپله ژوره اندېښنه شریکه کړه او له دې ننګونو سره د مقابلې لپاره یې په ګډه ژمنه ټینګار وکړ.

د هغه په وینا، د پاکستان او چین د همکارۍ پیاوړتیا د سیمه ییز ثبات او د ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې لپاره خورا مهمه ده.

پاکستان په مکرر ډول افغان طالبان د تحریک طالبان پاکستان ملاتړ تورن کړي دي.

پاکستان ټي ټي پي د خپل ملي امنیت لپاره یو جدي ګواښ ګڼي.

له دې وړاندې هم پاکستاني چارواکو ویلي و چې له افغان طالبانو سره ددې هېواد اړیکې د تحریک طالبان پاکستان «ټي ټي پي» د مسالې په حل او د افغانستان له خاورې څخه د بریدونو په مخنیوي پورې اړه لري خو افغان طالبان د ټي ټي پي مساله د پاکستان داخلي موضوع ګڼي او تل یې دا رد کړې.

د یادونې وړ ده، چې د افغانستان لپاره د چین ځانګړي استازي یوشیایو یونګ اسلام اباد ته له تګ څخه وړاندې په کابل کې د‌ طالبانو د بهرنیو چارو له وزیر امیرخان متقي سره په ځانګړې ناسته کې له نړۍوالې ټولنې سره د همکارۍ، ثبات او بیارغونې په تړاو خبرې کړې وې.