ملا برادر له عزیزي سره په کتنه کې: پانګوالو او سوداګرو ته لازمې اسانتیاوې برابرې شوې دي

هادي رمضاني د شنبې په ورځ (د زمري ۱۱مه) ایرنا خبري اژانس ته ویلي:«یاد توکي په ۷۳۰ بستو کې د ناقانونه کډوالو کورنیو ته ورکړل شوي دي. په دې بستو کې صابون، شامپو، د غاښو کریم او برس، کاغذي دستمالونه، او نور توکي‌ شامل دي.»

نوموړي ویلي، چې په تېرو ۲۷ ورځو کې یې ۱۴۵۰ غیرقانوني کډوالو درملنه هم کړې ده.

رمضاني زیاتوي:«دا روغتیايي خدمات هره ورځ د ۸ نارینه او ښځینه روغتیايي کارکوونکو له لوري په ځانګړي ګرځنده مرکز کې وړاندې کېږي. دېر کډوال چې له ګرمۍ، غذايي مسمومیت، لوړ فشار او نورو بیړنیو ناروغیو سره مخ وه درمنله یې شوې ده.»

د راپورنو له مخې، ایراني چارواکي د دغه هېواد په ۱۱ ولایتونو کې ناقانونه افغان کډوال له نېولو وروسته د دوغارون له لارې بېرته افغانستان ته ستنوي.

دا په داسې حال کې ده، چې افغان کډوالو له ایران څخه د ستنېدو پرمهال ویلي، چې د دغه هېواد له خوايي یې ملکیتونه غصب شوي او افغانستان ته د دوی د وسایلو او توکو د انتقال اجازه نه ورکول کېږي.

طالبانو ویلي، چې دا مرستې په خوراکي او غیر خوراکي توکو، درملو، روغتیا، ښوونې، حرفوي زده کړو، لوړو زده کړو او د کارموندنې په برخو کې لګول شوي.

د عدلیې وزارت، په دې اړه چې دا خیریه بنسټونه کورني‌دي یا بهرني، څه نه دي ویلي.

د ۱۰ مېلیارده ډالرو په ارزښت دا پروژه به تر راتلونکو پنځو کالو بشپړه شي چې تمرکز به د برېښنا او په ټوله کې د انرژۍ پر تولید وي. د عزیري ګروپ مشر همداراز هیله‌مندي ښودلې د دغې پروژې د چارو په پېلیدو سره سم به ګڼو کسانو ته د کار زمینه برابره شي.

د طالبانو ځینو لوړپوړو چارواکو چې د هوکړې د لاسلیکولو پرمهال حاضر وو، یاده پروژه د افغانستان د اقتصادي ودې او د انرژۍ په برخه کې یوه لویه لاسته‌راوړنه بللې ده.

د انرژۍ او په ځانګړي توګه د برېښنا د تولید په برخه کې دغه هوکړه په داسې حال کې لاسلیکېږي چې دمګړۍ افغانان او په ځانګړي توګه د کابل ښار اوسېدونکي د برېښنا له جدي کمښته شکایت لري.

د طالبانو مالیې وزارت له د موټرو له مالکینو غوښتي چې له دغه فرصت څخه په ګټه اخیستنې سره خپل وسایط ثبت او محصول کړي. په خبرپاڼه کې راغلي له ۱۹۹۰ ماډل څخه تر ۲۰۰۴ پورې ۳۰ سلنه تخفیف او ۲۰۰۵ څخه بیا تر ۲۰۲۵ پورې موټرو ته بیا ۴۰سلنه تخفیف ورکړل شوی دی.

د هېواد‌ په یو شمېر سرحدي ولایتونو کې تر بل هر ځایه بې اسنادو لرونکي موټرونه خورا ډېر دي او څو څو ځله ورته د محصول فرصتونه برابر شوي دي. نیوکې دا دي چې طالبان خپله د بهرني شټرېنګ لرونکې موټرې پرته له قانوني اسنادو کاروي او د ثبت چندان پروا یې هم نه لري.

په افغانستان کې بې اسناده موټر د ګډوډۍ او ترافیکي نظم د خرابېدو مهم عامل ګڼل کېږي. هرات، کندهار، هلمند، خوست، ننګرهار او بلخ هغه ولایتونو دي چې تر بل هر ځایه په‌کې بې‌اسناده موټر ډېر کارول کېږي. طالبان د دغو موټرونو د ثبت او محصول له امله غواړي چې خپل عواید ډېر کړي.

مېرمن اډمز دا څرګندونې جمعه (زمري ۱۰مه) پر خپله اېکس‌پاڼه کړې مطرح کړې دي. هغې لیکلي: «تندلارې ډلې قصداً درواغجن معلومات خپروي، زموږ استخباراتي نظام یې مني او تمرکز یې له اصلي موخې منحرفېږي. دا یوه استخباراتي جعل‌کاري ده.»

نوموړې ماموره وايي، طالبانو په افغانستان او د جولاني ډلې په سوریه کې استخباراتي دروغ خپاره کړي؛ داسې معلومات چې د همدغو ډلو په ګټه وي، استخباراتي ادارو ته لېږدول کېږي او بیا د پالیسۍ پر پرېکړو اغېز کوي.

هغې د یوې بېلګې په توګه ویلي چې القاعده شبکه د «لوی هند» او «داعش-خراسان» په اړه جعلي کیسې جوړوي، دغه معلومات بیا د امریکا استخباراتو ته رسېږي او له امله یې د القاعده پر اصلي ګواښ سترګې پټې کېږي.

سارا اډمز همداراز ادعا کوي چې په امریکا کې هم یو شمېر افغان کډوال شته چې دوه‌ګونی رول ترسره کوي. د هغې په وینا، هغوی ځانونه خبریالان، مدني فعالان یا د امریکا له پخواني پوځ سره همکاران معرفي کوي؛ خو د پردې تر شا د امریکا استخباراتو ته ناسم او ګمراه‌کوونکي معلومات ورکوي. نوموړې زیاتوي دا کسان زیاتره د حقاني شبکې له‌خوا تمویلېږي.

نوموړې همداراز وايي ترهګرې ډلې اوس د جعلي غونډو او ډرامو له لارې د استخباراتو سترې شبکې غولوي؛ خو د امریکا حکومت لا هم دا خبره نه مني چې تندلارې ډلې دومره هوښیارې شوې دي.

د امریکا د مرکزي استخباراتو یادې مامورې دا هم ویلي، د امریکا استخبارات، په ځانګړي ډول د سي‌ای‌اې د افغانستان څانګه له جدي زیان سره مخ شوې چې یو لامل یې همدا جعلي معلومات دي.

هغې خبرداری ورکړی چې القاعده د اسامه بن لادن د دویم نسل له لوري د بریدونو لپاره تیاری نیسي او استخباراتي ادارې باید بیداره شي. هغه لیکلي: «موږ جنګیالي نه غواړو، خو هغه چارواکي هم نه غواړو چې د فیل په غوږ کې ویده وي.»