پاکستان او ایران د دوه اړخیزې سوداګرۍ حجم ۱۰ میلیارده ډالرو ته لوړوي

اقصی جومات، چې مسلمانان یې خپله لومړۍ قبله بولي، د یوې پخوانۍ موافقې له مخې د اردن د مذهبي بنیاد (وقف) تر ادارې لاندې دی. د دغه توافق له مخې، یهودان کولای شي دې ځای ته لاړ شي، خو د لمانځه اجازه نه لري.

د بن‌ګویر له لیدنې وروسته، د اسراییل صدراعظم بنیامین نتنیاهو وویل: «د اقصی جومات انګړ کې د وضعیت د ساتلو پالیسي نه ده بدله شوې او نه به بدله شي».

د یوه یهودي سازمان خپرې شوې ویډیوګانې ښيي چې بن‌ګویر له یوې ډلې سره د اقصی په انګړ کې ګرځي. ځینې نورې ویډیوګانې چې په ټولنیزو شبکو کې خپرې شوې، ښيي چې نوموړی ښايي هلته لمونځ کوي.

دا لیدنه د یهودانو د ماتم د ورځې «تیشا باو» پر مهال شوې، چې د لرغونو یهودي معبدونو د نړېدو یاد پکې تازه کېږي.

د اقصی جومات ادارې، چې د یروشلم په زاړه ښار کې پر یوه غونډۍ موقعیت لري، ویلي چې بن‌ګویر د هغو ۱۲۵۰ کسانو له ډلې و، چې انګړ ته تللي وو او د دوی په وینا، هلته یې «لمونځونه، نارې او ان نڅا هم کړې ده».

اسراییل په رسمي ډول د غیر مسلمانانو پر لمانځه د بندیز پالیسي مني. دا پالیسي په اقصی جومات کې د موجود وضعیت د خوندي ساتلو یوه برخه ده، خو بن‌ګویر له وړاندې هم دا غوښتنه کړې چې یهودانو ته دې د لمانځه اجازه ورکړل شي.

بن‌ګویر ویلي، هغه د غزې جګړه کې د حماس پر وړاندې د اسراییل د بریا او د اسراییلي برمته شویو کسانو د خلاصون لپاره دعا کړې ده. هغه یو ځل بیا غوښتنه کړې چې اسراییل دې ټوله غزه ونيسي.

د فلسطین ولسمشر محمود عباس ویاند نبیل ابوردینه د بن‌ګویر لیدنه وغندله او ویې ویل چې دا عمل له سرو کرښو تېرېدل دي.

د سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزارت دا کړنه په سختو ټکو غندلې او وايي، چې دا ډول کړنې په سیمه کې شخړې لاهم زیاتوي.

ډونالډ ټرمپ دا اقدام د روسيې د پخواني ولسمشر دیمیتري میدویدیف له لوري د جګړې په تړاو د پاروونکو څرګندونو په غبرګون کې کړی.

انترفاکس خبري اژانس خبر ورکړی، چې روسي او چینایي جنګي بېړۍ د یوه ګډ تشکیلاتي کتار په بڼه حرکت کوي، چې یو لوی روسی اوبډوب او د چین دوه اوبډوب (تحت البحري) ضد بیړۍ پکې شاملې دي.

خبرې سرچینې زیاتوي، چې د دواړو هېوادونو ډیزلي-برېښنايي اوبډوب بیړۍ هم په تمرینونو کې برخه لري او د چینایي لوري د اوبډوب ژغورنې یوه بیړۍ هم پکې شامله ده.

انترفاکس وایي، روسي او چینایي سمندري سرتېري به په دې مانورو کې د ټوپ ډزې ترسره کړي، د اوبډوب ضد عملیاتو، هوايي دفاع ماموریتونو او د سمندر پر سر د ژغورنې ګډو عملیاتو تمرین به وکړي.

روسیه او چین، چې د ۲۰۲۲ کال په فبرورۍ میاشت کې یې د اوکراین د جګړې له پیل مخکې «بې‌سرحده ستراتیژیک مشارکت» لاسلیک کړی و، دا ډول تمرینونه په منظم ډول ترسره کوي. موخه یې د ګډې پوځي همغږۍ تمرین او احتمالي سیالانو (لکه امریکا) ته د خبرداري پیغام ورکول بلل شوي دي.

ولسمشر ټرمپ ویلي، د روسیې د جګپوړي مقام له خوا د احتمالي اټومي شخړې په اړه «شدیدې پاروونکې» څرګندونې د دې لامل شوې چې هغه د اټومي بیړیو د ځای پر ځای کولو امر وکړي.

بسم الله تابان پر خپله اېکس پاڼه لیکلي، دا ماین د امریکا د امنیتي ځواکونو له‌خوا کشف او شنډ شوی دی. نوموړي چې له طالبانو سره د مبارزې او بم‌شنډونې په برخه کې څو کلنه تجربه لري، ټینګار کړی چې د بم جوړښت، بسته‌بندي او په‌کې کارول شوي توکي کټ مټ د طالبانو هغو سره ورته دي.

نوموړي پخواني افغان چارواکي زیاته کړې: «طالبانو به دا ډول بمونه په ښاري ترهګریزو بریدونو کې کارول، چې هدف یې د انسانانو ګڼه‌ګوڼه وه. دا بمونه اکثراً د پرله‌پسې بریدونو لپاره جوړېدل چې دوه یا درې چاودنې به په یوه ځای کې، د لنډ وخت په واټن کې ترسره کېدې».

هغه همداراز یو شمېر مشخصې پېښې یادې کړي چې پکې له ورته بمونو څخه کار اخیستل شوی و. نوموړي ویلي د کابل په لوېدیځه برخه کې پر سیدالشهدا ښوونځي برید، د دهمزنګ په څلور لارې کې د روښنايې غورځنګ پر عدالت غوښتونکو برید او د افغان فعال سالم ایزدیار د جنازې پر مراسمو کې کارول شوي بمي توکي امریکا کې د نیول شوي بم سره ورته ښدول شوي دي.

تابان یوه پوښتنه او امنیتي اندېښنه هم مطرح کړې ده،‌ هغه لیکلي: «د طالبانو بم‌جوړونکي انجنیران چې کله کله د داعش خراسان تر نوم لاندې هم یادېږي،څنګه توانېدلي چې ځان امریکا ته ورسوي؟»

نوموړي خبرداری ورکړی چې نړۍواله ټولنه باید د افراطیت او ترهګرۍ د زیاتېدونکي ګواښ پر وړاندې چوپه پاتې نه شي، ځکه دا چاره د تېرو تېروتنو تکرار دی.

د امریکایي فاکس نیوز د راپور له‌مخې، د اګسټ په لومړۍ نېټه د کلفرونیا ایالت د سمندر پر غاړه د یو کور په ګودام کې ګډو امنیتي‌ ادارو دغه چاودېدونکي توکي موندلي او یو شمېر وګړي هم په دغه پېښه کې د لاس لرلو په تور نیول شوي دي.

دغه رسنۍ زیاته کړې چې په دې تړاو یې نیول شوي کس څخه په څېړنو کې په ډاګه شوی چې د داعش-خراسان وسله‌والې ډلې غړی دی او ورسره اړیکې هم لري.

د راپورونو له‌مخې، وسله‌والو لومړی د امنيتي پوستو مخابراتي شبکې ویجاړي کړي او بیا یې برید کړی دی. په دې بریدونو کې ۳ پاکستاني سرتېري تری تم شوي دي.

د اسلام‌اباد ټایمز وېب‌پاڼې لیکلي چې وسله‌والو د پاکستاني سرتېرو مړي هم له ځان سره وړي دي.

پوځ د خپلو نادرکه‌شویو سرتېرو لټون پيل کړی او د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف ويلي چې حکومت به د ترهګرۍ او بېلتون‌پالنې پر وړاندې کلک ودرېږي.

په دې لیدنه کې، د ايران د دفاع وزیر سرتېپ عزيز ناصرزاده له خپل پاکستاني سيال خواجه محمداصف سره د دوه‌اړخيزو او سيمه‌ييزو موضوعاتو په اړه خبرې کړې دي.

د پاکستان د دفاع وزارت په يوه خپره شوې خبرپاڼه کې ويل شوي چې دواړو خواوو د ګډې لېوالتیا پر بنسټ د سیمه‌ییز امنیتي وضعیت ارزونې، ترهګرۍ سره د مبارزې او د دفاعي همکاریانو د پراختیا په تړاو سلا-مشورې کړې دي.

دواړو وزيرانو يو ځل بيا ژمنه کړې چې د ایران او پاکستان ترمنځ به خپلې اړيکې لا پياوړې کړي. د پاکستان دفاع وزارت لیکلي: «خواجه اصف د ايران د پرله‌پسې رغنده تعامل قدرداني وکړه او څرګنده یې کړه چې دفاعي ډېپلوماسي د ګډو امنيتي ګواښونو په حل کې مهم رول لري».

سرتېپ ناصرزاده ویلي چې تهران له اسلام‌اباد سره د دفاعي اړيکو د لا پياوړتيا هوډ لري. هغه زياته کړه: «ایران غواړي چې له پاکستان سره د متقابل درناوي پر بنسټ د ګډو ارزښتونو او اعتماد لا قوي کېدو اړوند همکارۍ وکړي». دواړه لوریو په راتلونکي کې د دفاع اړیکو پر ډېرېدو خوښي ښودلې او ژمنې یې کړي چې د سیمې امنیت او ثبات لپاره به په ګډه کار کوي.

ایران او پاکستان داسې مهال د سیمې په تړاو بحثونه کوي چې دواړه لوري پر افغانستان دواکمنو طالبانو څخه امنیتي اندېښنې هم لري. اسلام‌اباد په وار وار نیوکې کړي چې طالبانو د ترهګرو ډلو د ملاتړ او ورته د پناه ورکولو له امله د سیمې امنیت له ګواښ سره مخ کړی دی.