د طالبانو د عامې روغتیا وزارت وايي، په تېر یوه کال کې د یاد وزارت اړوند د استقلال ملي او تخصصي روغتون کې شاوخوا ۱۲ زره ۴۹۴ وړیا جراحي عملیات ترسره شوي دي. یاد وزارت همدراز زیاتوي چې په دغو جراحي عملیاتو کې ۴ زره ۷۲۷ ستر او ۷ زره ۷۶۷ کوچني جراحي عملیات شامل دی.
د طالبانو د عامې روغتیا وزارت د سې شنبې په ورځ (د زمري ۱۴مه) پر اېکسپاڼې لیکلي، چې دا عملیات د افغان مجربو او متخصصو ډاکترانو په مټ په بریالۍ توګه او وړیا ډول ترسره شوي دي.
دوی همداراز لیکلي چې په دغه روغتون کې یې ۱۷۳ زره او ۲۷۱ ناروغانو ته په وړیا توګه د بهرنۍ څانګې (OPD) او ۲۳ زره او ۵۹۷ ناروغانو ته د بستر خدمات وړاندې کړي دي.
د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر د تاتارستان جمهوریت د لومړي وزیر له مرستیال سره په لیدنه کې وویل چې دغه ډله د روسیې فدراسیون له ټولو جمهوریتونو سره پراخې اقتصادي او سوداګریزې اړیکې غواړي.
د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت نن سې شنبه د زمري ۱۴مه، اعلان وکړ، چې ملا عبدالغني برادر په ارګ کې د تاتارستان جمهوریت د لومړي وزیر له مرستیال او صنعت او سوداګرۍ وزیر اولیګ ولادیمروویچ کورو بچینکو سره وکتل.
د دې لیدنې پرمهال دواړو لوریو د اقتصادي همکاریو او ګډې سوداګرۍ پر زیاتوالي خبرې کړې دي.
د طالبانو د اعلامیې له مخې، په دې لیدنه کې ملابرادر ویلي چې د تاتارستان جمهوریت کولی شي له دې فرصت څخه په استفادې په افغانستان کې د سړکونو، تونلونو، اوبو رسولو شبکو، بندونو او کورونو جوړولو، کیمیاوي صنعت او همداراز له پنجشیر سیند څخه کابل ته د اوبو انتقال پروژه کې پانګونه وکړي.
همدراز ملابرادر د کابل او کازان ترمنځ د ګډې سوداګرۍ د زیاتوالي لپاره تاتارستان ته د افغاني صادراتو پر زیاتوالي او له دغه هېواده د باکیفیته خوراکي توکو، درملو او تخنیکي وسایلو پر وارداتو او ددې ترڅنګ د دواړو لوریو د اړوندو وزارتونو او ادارو پر ګډ کار کولو هم ټینګار کړی دی.
د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت د تاتارستان د لومړي وزیر مرستیال اولیګ ولادیمروویچ کورو بچینکو له خولې لیکلي چې نوموړي وویل، « د روسیې فدراسیون له لوري طالبانو په رسمیت پېژندنې سره د تاتارستان او افغانستان ترمنځ په مختلفو برخو کې د تعامل لپاره ډېر سهولتونه رامنځته شوي دي».
په اعلامیه کې راغلي، چې نوموړي زیاته کړه، «چمتو دي له پنجشیر سیند څخه کابل ته د اوبو د انتقال پروژه او همداراز نورو برخو کې پانګونې وکړي».
د تاتارستان د لومړي وزیر مرستیال زیاته کړې چې د دغه سفر پرمهال د تاتارستان د صنعتي شرکتونو مسوولین ورسره راغلي او لېواله دي له افغانستان سره په مختلفو برخو کې همکاري پيل کړي.
د خبریالانو نړیوال فدراسیون (ایایفجی) وايي، طالبانو د ۲۰۲۵ کال د جولای په اوږدو کې لږ تر لږه اووه خبریالان او د رسنیو کارکوونکي نیولي دي. په ځینو یې د "جاسوسۍ" او "اخلاقي فساد" تورونه لګول شوي، خو د ډېرو برخلیک لا هم ناڅرګند دی.
د خبریالانو نړیوال فدراسیون د سې شنبې په ورخ (د زمري ۱۴مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره د افغان خبریالانو له خپلواکې اتحادیې سره په همغږۍ وايي، طالبانو په جولای میاشت کې د بیان د ازادۍ پر وړاندې خپل فشارونه زیات کړي دي.
د "توانا" خبري اژانس مشر ابوذر د جولای پر ۲۴مه نیول شوی او طالبانو پرې تور پورې کړی، چې د ښځو د کار موندنې د ملاتړ لپاره یې له بهرنیو ادارو مالي مرسته ترلاسه کړې ده. له هغه سره دوه نور کارکوونکي بشیر هاتف او شکیب احمد نظري هم ورسره نیول شوي، خو د درې واړو برخلیک تر اوسه ناڅرګند دی.
همدا راز، د "پکسل میډیا" دوه کارکوونکي احمد نوید اصغري او مشتاق احمد حلیمي د جولای پر ۱۵مه نیول شوي وو، چې د دوو اوونیو بند وروسته، د جولای پر ۳۰مه بیرته خوشې شول. په دوی تور و چې د بهرنیو رسنیو لپاره یې یوه ټلویزیوني لړۍ ژباړلې ده.
همداراز دغه فدراسیون ویلي چې د جولای پر ۲۱مه او پر ۶مه، سیمهییز خبریالان چې نومونه یې نه دې ذکر شوي د طالبانو له خوښې خلاف راپور خپرولو او بهرنیو رسنیو سره د همکاري په تور ونیول شول، چې د طالبانو د رسنیو د کړنلارو د منلو تر ژمنې وروسته، بیرته خوشې شول.
د خبریالانو نړۍوال فډارسیون په خبرپاڼه کې راغلي چې یو شمېر خبریالان چې پخوا نیول شوي وو د طالبانو له بنده ازاد شوي دي.
یاد فدراسیون وايي، دغه ډول نیونې، رسنیزې تګلارې او پر خپلواکو رسنیو فشارونه، د افغانستان د رسنیو فضا ورځ تر بلې تنګوي.
د خبریالانو نړیوال فدراسیون ټینګار کوي، چې ټول خبریالان دې بې له قید او شرطه خوشې کړل شي او طالبان باید د رسنیو پر وړاندې له فشار څخه لاس واخلي.
یوې امریکایي سرچینې افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې متحده ایالاتو پاکستان ته د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي د سفر مخه نیولې ده، ځکه چې طالبانو د افغانالاصله امریکایي محمود شاه حبیبي د نیولو په اړه هر ځل انکار کړی. د سرچینې په وینا پر طالبانو د امریکا فشار تازه پیل شوی.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت اړوند یوې سرچینې د یکشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې پاکستان ته د امیرخان متقي سفر د تخنیکي ستونزو له امله ځنډول شوی، خو د دغو ستونزو په اړه یې نور وضاحت نه دی ورکړی.
ټاکل شوې وه، چې متقي د دوشنبې په ورځ پاکستان ته خپل درې ورځنی سفر پيل کړي.
د افغانستان انټرنشنل موندنې ښيي چې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د ۱۹۸۸ بندیزونو کمېټې تر نن ورځې پورې پاکستان ته د سفر په تړاو د امیرخان متقي نوم د سفر د معافیت لرونکو کسانو په لېست کې نه دی شامل کړی.
دا معافیت معمولا د کوربه هېواد له خوا وړاندیز کیږي، خو داسې ښکاري چې پاکستان تر اوسه پورې د سفر معافیت ترلاسه کولو لپاره اړینه رسمي غوښتنه نه ده وړاندې کړې او یا هم د معافیت په اخیستلو نه دی بریالی شوی.
په همدې حال کې، یوې امریکایي سرچینې د سې شنبې په ورځ (د زمري ۱۴مه) د افغانستان انټرنشنل ته وویل چې امریکا پاکستان ته د امیر خان متقي د سفر مخه نیولې ده، هغه همدراز زیاتوي چې امریکا داسې سندونه ترلاسه کړي، چې تاییدوي طالبانو محمود شاه حبیبي نیولی او هغه یې د دې ډلې د استخباراتو په اداره کې ساتلی دی.
سرچینې ویلي چې اوس دطالبانو پر وړاندې ټرمپ ولاړ نه بایډن او ټرمپ هغه کس نه دی چې د امریکایي وګړو په بیرته راوستلو کې بې پامي وکړي او که طالبان په اړیکو کې کوم پرمختګ غواړي، نو دوی باید د حبیبي توقیف ومني.
سرچینې خبرداری ورکړ:«د هغه څه څخه انکار کول چې متحده ایالات یې په اړه باور لري هغه لوبه ده چې طالبان به یې له لاسه ورکړي.»
د جنګاښ ۲مه د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د «عدالت لپاره د انعامونو» پروګرام له لارې اعلان وکړ، چې که څوک د افغاني توکمه امریکایي وګړي محمود شاه حبیبي د ځای او بېرته راوستلو په اړه معلومات ورکړي، ۵ میلیونه ډالره انعام به ترلاسه کړي. په خبرپاڼه کې ویل شوي و چې نوموړی د طالبانو استخباراتو نیولی.
محمود شاه حبیبي د ۱۴۰۱ کال د زمري په میاشت کې د «ای ار اېکس کمونېکېشن» کمپنۍ له ۲۹ نورو کارکوونکو سره د کابل په شېر پور کې د القاعده شبکې د مشر له وژل کېدو یوه ورځ وروسته ونیول شو.
طالبانو خبر ورکړی، چې د کابل په دېوالونو یې د برېښنا د سپمولو پیغامونو لیکلو یوه طرحه تصویب کړې ده. یوشمېر کابل مېشتو بیا افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې په پلازمېنه کې برېښنا په نشت حساب ده؛ خو طالبان یې بیا پر دېوالونو د سپما پیغامونه کاږي.
دغه کابل مېشتو ویلي، دا چې برېښنا نه وي؛ نو د سپما په اړه یې د پیغامونو لیکل او خپرول بې ګټې او خندونکی کار دی.
د طالبانو د ریاست الوزرا د اقتصادي چارو مرستیال دفتر نن سېشنبه (د زمري ۱۴مه) پر اېکس پاڼه لیکلي، چې د کابل په دېوالونو او رسنیو کې د برېښنا د سپمولو پیغامونو د خپرولو طرحه یې تصویب کړې ده.
که څه هم یاد دفتر د دغې طرحې په اړه ډېر جزییات نه دي ورکړي؛ خو کابل مېشتي بیا وايي، طالبان باید د داسې اضافي کارونو پرځای په کابل کې د برېښنا د کمښت ستونزو ته اساسي پاملرنه وکړي.
د کابل ښار اوسېدونکې فرشته «مستعار نوم» وايي، اوس دوی په ۲۴ ساعتونو کې یوازې ۴ ساعته برېښنا لري او هغه هم په داسې وخت کې راځي چې ډېره ګټه ترې نه اخېستل کېږي.
هغه وایي:« د برېښنا پرچاوي بیخي ډېره ده. د طالبانو د طرحې په اړه معلومات نه لرم؛ خو که برېښنا کمه وي او یا هم نه وي، نو خلک به له څه شي سپما وکړي؟»
د کابل ښار یو بل اوسېدونکی قهار «مستعار نوم» بیا وايي، طالبان دې لومړی خلکو ته برېښنا ورکړي او که وروسته چا سپما نه کوله؛ نو جریمه دې کړي.
هغه وایي:« که رښتیا ووایم یو څه موده کېږي، چې د برېښنا له نشتوالي سره عادت شوی یم، اوس چې دوی وايي په ښار کې پیغامونه لیکو او رسنیو کې یې خپروو؛ ماته خندا راشي. برېښنا نشته ؛خو دوی وايي کمه یې مصرف کړئ.»
د کابل ښاریان په داسې حال کې د برېښنا له نشتوالي شکایت کوي، چې افغانستان سږکال د تودوخې له ګرمې څپې سره هم مخامخ دی.
افغانستان نږدې ۸۰ سلنه برېښنا له ازبکستان، تاجکستان، ترکمنستان او ایرانه واردوي او هره ورځ شاوخوا ۷۶۰ مېګاواټه وارد شوې برېښنا ترلاسه کوي.
د راپورونو پربنسټ؛ په کابل کې د برېښنا دوامداره پرچاوۍ د خلکو پر ژوند اغېز او د هغوی پر اقتصادي فعالیتونو منفي اغېز کړی او دغه فعالیتونه یې له خنډ او ځنډ سره مخامخ کړي دي.
د طالبانو د حج او اوقافو وزارت وايي، د حج په سږنیو مراسمو کې ۲۰ افغان حاجیان مړه شوي دي. د دغه وزارت مسولوینو ویلي، چې ډېری دغه حاجیان په خپل مرګ مړه شوي دي.
د طالبانو د حج او اوقافو وزارت مسوولینو نن سېشنبه (د زمري ۱۴مه) په کابل کې د اماراتي ادارو د لاسته راوړنو په کلنۍ غونډه کې ویلي، چې د حج پروسه په بریالۍ توګه بشپړه شوې او د تېرو کلونو پرتله پکې ستونزې کمې وې.
د دغه وزارت سرپرست نورمحمد ثاقب وايي، د سږني حج لپاره له شاوخوا ۳۰زره حاجیانو څه باندې ۸ میلیارده افغانۍ راټولې شوې وې چې نږدې ټولې مصرف شوې دي.
سږکال له هر حاجي دوه لکه او ۸۲زره افغانۍ اخېستل شوې وې، چې د مولوي ثاقب د معلوماتو له مخې نږدې دوه لکه او ۷۸ زره افغانۍ مصرف شوې دي.
په ورته وخت کې په دغه غونډه کې د طالبانو د حج او اوقافو وزارت د حج، عمرې او د زیارتونو مشر محمد نبي محمدي بیا ویلي، چې سږکال د حج په مراسمو کې ۲۰ حاجیان مړه شوي دي.
د نوموړي په خبره ۱۷ حاجیان په خپل مرګ مړه شوي او درې نور د ګڼې ګوڼې له کبله مړه شوي دي.
په ورته وخت کې د طالبانو د حج او اوقافو وزارت مسوولینو ویلي، چې سږکال د حج مراسم د تېرو هغو پرتله په ښه توګه سرته رسېدلي.
تیرکال له افغانستانه د حج په مراسمو کې ۳۰۳۱۶ افغان حاجیانو ګډون کړی و.
که څه هم د طالبانو د حج او اوقافو وزارت سرپرست نور محمد ثاقب ادعا کوي، چې افغانستان ته ټاکل شوې سهمیه یې په عادلانه ډول د خلکو ترمنځ ویشلې ده؛ خو د طالبانو په حکومت نیوکه ده، چې د حج د فریضې ادا کولو لپاره یې په ټاکل شوې سهمیه کې تر ډېره د خپل حکومت د مامورینو او د خپلو پلویانو کورنیو ته پام کړی دی.