ملګرو ملتونو له ګاونډیو هېوادونو د ستانه شویو افغان کډوالو د وضعیت په تړاو د اندېښنې په څرګندولو سره ویلي، راستنېدونکي افغانان د طالبانو د واکمنۍ لاندې داسې یوه هېواد ته ستنېږي، چې پکې شاوخوا نیمايي نفوس د اقتصادي، بشري حقونو او د اقلیمي کړکېچونو له امله بشري مرستې ته اړتیا لري.
د ملګرو ملتونو د استوګنې او ښاري پراختیا ادارې مشرې«سټیفني لوز» نن (جمعه د زمري۱۷مه) په جینوا کې ویلي، «د طالبانو هغه فرمانونه چې ښځې او نجونې له ثانوي زده کړو، کار او له محرم پرته له کوره وتلو څخه منعه کوي، د راستنېدونکو لپاره جدي ننګونې دي.»
د نوموړې په وینا، راستنېدونکې افغان نجونې او ښځې بېرته داسې یوه هېواد ته ستنېږي چې له ۱۲ کلنۍ پورته نجونې ښوونځيو ته نشي تللی او همداراز د ټولنې دغه قشر ته هېڅ ډول ټولنیز او یا هم اقتصادي فرصتونه نشته.
مېرمن لوز زیاته کړې، «موږ داسې کورنۍ هم لرو چې د ښځو په مشرۍ هېواد ته ستنېږي. تاسو تصور وکړئ چې دا د دوی لپاره څه معنا لري. هغوی پرته له محرم څخه نشي کولای له کوره ووځي، ان که ډاکټر ته د تګ اړتیا هم ولري.»
ملګري ملتونه وايي، افغانستان له ګاونډیو هېوادونو د یو مخیز راستنېدونکو له امله له ناورین سره مخ دی او د ۲۰۲۳ کال له سپټمبر راهیسې له پاکستان او ایران څخه شاوخوا ۳ میلیونه افغانان یا په خپله خوښه بېرته هېواد ته ستانه شوي او یا هم په زوره شړل شوي او یوازې د روان ۲۰۲۵ کال له پیله تر اوسه څه باندې ۲ میلیونه افغانان بېرته خپل هېواد ته ستانه شوي او په وینا یې د ځینو لپاره دغه بېرته ستنېدنه یوازې ستنېدنه نه ده بلکې یو نوی هم پیل دی.
سټيفني لوز زیاته کړې، «ډېری کسان چې بېرته ستانه شوي په اصل کې هېڅکله یې په افغانستان کې ژوند نهدی کړی، نو دا د هغوی لپاره یوازې بېرته تګ نه، بلکې یو نوی پیل دی.»
د مېرمن لوز په وینا، د راستنېدونکو کسانو شاوخوا ۶۰ سلنه یې تر ۱۸ کلو کم عمر لري او دوی له هغه ځای سره هېڅ ډول ټولنیزې اړیکې نه لري او دغه حالت به د هغوی پر وضعیت هم ناوړه اغېز وکړي.
د ملګرو ملتونو دغې چارواکې له نړۍوالې ټولنې وغوښتل چې افغانستان او په ځانګړې ډول افغان ښځې او نجونې هېرې نه کړي.
تر دې مخکې د کډوالۍ نړۍوال سازمان هم خبرداری ورکړی که چېرې پاکستان د افغان کډوالو د اېستنې په تړاو له خپلې پرېکړې په شا نشي نو لرې نه ده چې شاوخوا یو میلیون نور کسان هم بېرته افغانستان ته ولېږدول شي او ورسره به د ګډوالو ناورین لاپسې جدي شي.
