د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د افغانستان په اړه په خپل کلني راپور کې د ۲۰۲۴کال وضعیت څېړلی. په دغه راپور کې د طالبانو لهخوا د ښځو پر وړاندې د سختو بندیزونو، ناقانونه نیولو، د فردي حقونو او بیان ازادۍ ځپنې اړوند د بشري حقونو پراخه سرغړونه یاده شوې ده.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د سېشنبې په ورځ (د زمري ۲۱مه) نېټه خپل کلنی راپور خپور کړ. په دغه راپور کې ویل شوي، چې د بشري حقونو په لړ کې د ښځو او نجونو حقونه په لوړه کچه تر پښو لاندې شوي دي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې د طالبانو د امر بالمعروف وزارت د ټولو افغانانو او په تېره بیا د ښځو او نجونو، پر ژوند سخت بندیزونه لګولي دي.
په دغه راپور کې د ناقانونه او خپلسرو نیونو او وژنو یادونه هم شوې ده. راپور زیاتوي، چې طالبان او داعش خراسان څانګه په ډېرو هدفي وژنو کې لاس لري او دغه وژنې له هغو خلکو غچ اخيستل دي، چې له پخواني حکومت سره یې کار کړی و.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ټینګار کوي، چې طالبان د دغو وژنو مسوولیت نه مني او د حساب ورکولو هیڅ ډول تګلاره نهلري.
په راپور کې راغلي، چې طالبانو پر رسنیو ډېر سخت بندیزونه لګولي، خبریالان یې ګواښلي، نیولي او وهلي ډبولي دي.
د راپور له مخې؛ په تېرو دوولسو میاشتو کې د بیان ازادۍ تر ۱۸۰ ډېرې سرغړونې ثبت شوې دي.
دغه ډول یاد وزارت ويلي، چې طالبانو د کلک سانسور له امله انټرنېټي خدمتونه هم محدود کړي دي.
په راپور کې د شکنجې او جسمي سزاوو یادونه هم شوې او ویل شوي، چې طالبان له قانوني څېړنو پرته خلک په عام محضر کې په درو وهي او اعداموي.
دغه وزارت د یوناما د راپور په استناد ویلي، چې په ۲۰۲۳کال کې د طالبانو لهخوا تر۳۶۰ ډېرې جسمي سزاوې ثبت شوې دي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې طالبان د خپلو رسمي اعلامیو خلاف ماشومان د خپلو وسلهوالو ځواکونو په لیکو کې تنظیم کړي دي. طالبانو په ۲۰۲۳کال کې تر ۳۴۰ ډېر ماشومان جذب کړي، چې یوه برخه یې جنګي فعالیتونو او بله برخه یې نورو کارونو ته ځانګړې شوې ده.
د راپور له مخې؛ د بدخشان ولایت په یوه پوځي مرکز کې شاوخوا ۳۰ ماشومان روزل کېږي، چې عمرونه یې د ۱۰ او ۱۸ کالو ترمنځ دي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په راپور کې د خپلسرو نیونو او زنداني کېدو یادونه هم کړې او ویلي یې دي، چې طالبان له تور او قانون پرته خلک نیسي او زنداني کوي يې چې دغه زندانیان د مدافع وکیل نیولو حق هم نهلري.
ویل شوي، طالبان تر ډېره بریده د ښځو د حقونو فعالان، خبریالان او هغه کسان نیسي چې پر طالبانو نیوکې کوي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې طالبانو یوازې افغانستان ته د راستنېدونکو کډوالو لپاره یو څه مرستې برابرې کړې دي؛ خو نړۍوالو سازمانونو ته یې د کورنیو بېځایه شویو خلکو د شمېر معلومولو او د هغوی د ستونزو د حل په برخه کې لوی خنډونه جوړ کړي دي.
دغه ډول طالبانو په سرحدونو کې د امر بالمعروف او نهې عن المنکر وزارت ځواکونه ځای پر ځای کړي، چې افغانستان ته پر راستنېدونکو کډوالو بندیزونه ولګوي.
په راپور کې ټینګار شوی، چې طالبان نړۍوالو بشري حقونو او قوانینو ته ژمن نه دي او په ډېرو برخو کې پر خپلو قوانینو هم سترګې پټوي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت له نړۍوالې ټولنې غوښتي، چې د افغانستان وضعیت په پرله پسې ډول وڅاري او د افغانانو او په تېره بیا د ښځو او ماشومانو د حقونو ملاتړ وکړي.
