د افغانستان د تېر جمهوري نظام د ملي امنیت شورا ویاند رحمت الله اندړ، د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت مشر، هغو څرګندونو ته په غبرګون کې چې «اشغالګرو» دین ته زیان رسولی ویلي، «اشغالګر» دین ته زیان نشي رسولی، بلکې هغه کسان زیان رسوي چې د دین په نوم خپلې نادودې توجیه کوي.
رحمت الله اندړ په خواله رسنۍ اېکس لیکلي، « دین ته اشغالګر زیان نه شي رسولای او نه د دین په اړه د هغوی خبر څوک مني.دین ته د دین په جامه کې خلک زیان رسوي، لکه تاسې چې خپله هره نادوده په دین تبریه کوئ، عام ولس فکر کوي چې همدا دین دی.»
د رحمت الله اندړ په وینا، په اسلام کې د نجونو پر زده کړو او د ښځو پر کار بندیز نشته خو طالبانو د اسلام په نوم دا بند کړي دي.
اندړ زیاته کړې، «لنډه بېلګه یې پر نجونو د تعلیم او پر ښځو د کار بندیز دی چې په اسلام کې نه شته او تاسې د اسلام په نامه دا هر څه بند کړي دي.»
تر دې مخکې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزیر ملا خیرالله خیرخواه ویلي وو، «اشغالګر» د هېوادونو دین، کلتور او اقتصاد ته جدي زیان رسوي او همداراز دوی غواړي، چې نیول شوی هېواد ټول وخت دوی ته اړ او له اقتصادي اړخه یې تر تسلط لاندې وي.
نوموړي همداراز زیاته کړې، چې په افغانستان کې د امریکا او د دوی د متحدینو شل کلن «اشغال» د عقیدوي، ادبي او کلتوري یرغل لامل و.
د زمري ۲۱مه چې د اګست له ۱۲مې سره برابره ده د ځوانانو د نړۍوالې ورځې په نوم نومول شوې ده.دغه ورځ هر کال د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو کې لمانځل کېږي او سږنی شعار یې هم «د تلپاتو موخو لپاره د ځوانانو هڅې» دی.
د ملګرو ملتونو سرمنشي هم په همدې تړاو په خپل پيغام کې ویلي، «د هر ځوان لپاره: ستاسو غږ، ستاسو نظرونه او ستاسو مشرتابه خورا زیات ارزښت لري. راځئ چې د ځوانانو په مشرۍ د حل لارو د ملاتړ لپاره سره یوځای کار وکړو او له بنسټ څخه یوه عادلانه، سوله ییزه او دوامداره نړۍ جوړه کړو.»
په کابل کې د ملګرو ملتونو استازولۍ یا یوناما هم د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، په اوسنۍ نړۍ کې د پخوا په پر تله د ځوانانو شمېر ډېر دی او په وینا یې نن ورځ د ځوانانو د ښې راتلونکې د جوړولو لپاره د دغه قشر هوډ، نظرونه او مشرتابه د لمانځنې لپاره ښه فرصت دی.
یوناما همداراز هغه ځوانان چې دمګړۍ له ایرانه راستنېدونکو افغانانو ته په اسلام کلا بندر کې خدمات وړاندې کوي هم ستایلي دي.
افغانستان د نړۍ په هغو هېوادونو کې راځي چې ډېری اوسېدونکي یې ځوانان دي خو ځينې دغه ځوانان بیا په هېواد کې د بېکارۍ او فقر له امله اړ دي، چې په ناقانونه او مرګونو لارو نورو هېوادونو ته د کار په موخه لاړ شي.
ځينې دغه ځوانان د لارې په اوږدو کې د بېلابېلو پېښو له امله مري او کورنیو ته یې د ګټې وټې پر ځای جنازې لېږدول کېږي.
په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو سره سم، نجونې له شپږم ټولګي پورته له زده کړو منعه شوې او دغې چارې بیا مخکې له وخته د جبري ودونو لاره هواره کړې ده.
ځينې افغان کورنۍ بیا د خپلو لوڼو د زده کړو د دوام لپاره نورو هېوادونو مخه کړې ده.
له دې سره سم، ځینې ځوانان د طالبانو له لوري د لګول شویو محدودیتونو او د ژوند د نورو ننګونو له امله ځان وژنې ته اړ شوي او ورسره طالب چارواکو خبرداری ورکړی چې هېڅوک د دغه ډول ځوانانو چې ځان وژنه کوي د جنازې کولو حق نه لري او همداراز یې په عامه توګه د فاتحې مراسم هم بند کړي دي.
د ځوانانو نړۍواله ورځ د یونېسکو سازمان له لوري په ۱۹۹۹کال کې تایید او د لومړي ځل لپاره په۲۰۰۰ کال کې ولمانځل شوه.
د ملګرو ملتونو له معیار سره سم؛ ځوانان هغه کسان دي، چې عمرونه یې د ۱۵ او ۲۴ کلونو تر منځ وي.