د ایران د کورنیو چارو وزیر: ایران ته د افغان کډوال ننوتل ۷۰ سلنه کم شوي

د کندهار د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ رییس محمد حنیف حقمل باختر دولتی اژانس ته ویلي، چې د کندهار انځر د ځانګړي کیفیت او خوږوالي له امله په عربي هېوادونو کې پراخ شهرت لري او د بازار غوښتنه یې ورځ تر بلې زیاتېږي.

د هغه په وینا، په روان فصل کې به نه یوازې انځر، بلکې د کندهار نورې تازه مېوې هم بېلابېلو هېوادونو ته ولېږدول شي.

له دې وړاندې په کندهار ولایت کې د طالبانو کرنې ریاست ویلي و، چې سږ کال په دغه ولایت کې د انځرو په حاصلاتو کې د تېر کال پرتله ۴۰سلنه زیاتوالی راغلی. د دغه ریاست په وینا، سږکال له څه باندې ۱۵زره هکټاره بڼونو تر ۱۳۵زره ټنو پورې حاصلات ترلاسه شوي دي.

د معلوماتو له مخې، تېر کال په دغه ولایت کې د انځرو حاصلات شاوخوا اته زره ټنه وو.

د ننګرهار ولایت د طالبانو مقام په خپره کړې خبرپاڼه کې وايي، چې د طالبانو مرستیال والي مولوي عزیزالله مصطفی په هڅو د سېلاب په اوبو کې بند پاتې ۳۷ کسان ژغورل شوي دي.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې « مولوي عزیزالله مصطفی د ژغورنې عملیاتو د څار لپاره په سیمه کې حضور درلود او د مرستې لپاره یې له جلال اباد هوایي ډګر او کابل څخه د چورلکو غوښتنه هم کړې وه».

خبرپاڼه زیاتوي، چې له چورلکو وړاندې د لامبوزنو او ټوپونو په مرسته ټول بند پاتې کسان وژغورل شول او د چورلکو اړتیا پیدا نه شوه.

په قرغیزستان کې د طالبانو سفارت ویلي، چې نورالدین عزیزي او ورسره مل پلاوي د قرغیزستان - روسیې په اووم اقتصادي فورم کې ګډون کړی و.

په دغه پلاوي کې په بشکک کې د طالبانو سفیر مولوی عبدالشکور حقاني هم ګډون درلود.

د سفارت په خبرپاڼه کې راغلي، «د سفر پر مهال د طالبانو پلاوي د قرغیزستان له لومړي وزیر ادیلبېک الېشوویچ، یو شمېر وزیرانو، د سیمې د پلاویو له مشرانو او په کوربه هېواد کې د ځینو هېوادونو له سفیرانو سره جلا جلا کتنې کړې دي».

په معلوماتو کې راغلي، چې په دغو کتنو کې د دوه اړخیزو اقتصادي او سوداګریزو اړیکو د پراختیا ترڅنګ، د پانګونې فرصتونو، سوداګریزو همکاریو، د طالبانو د حکومت د لاسته راوړنو او پرمختګونو، او همدارنګه د ډیپلوماټیکو او سیاسي اړیکو د پیاوړتیا په اړه خبرې شوې دي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقايي د دوشنبې په ورځ، د زمري پر ۲۷مه، په تهران کې د خپل اونیز خبري کنفرانس پرمهال د طالبانو د سرپرست حکومت د رسمیت پېژندنې په اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې وویل، چې د یو حکومت یا هېواد په رسمیت پېژندل د هر هېواد د حاکمیتي پرېکړو برخه ده.

بقایي زیاته کړه، « ما مخکې هم څرګنده کړې چې موږ د روسیې د دولت پرېکړې ته په دې برخه کې درناوی لرو».

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند وايي، تهران له افغانستان سره پراخې اړیکې لري او د ګډو اړیکو، اوږدې پولې او هغو ستونزو له امله، چې باید له طالبانو سره په تعامل کې حل او فصل شي، دغه اړیکې په دوامداره توګه روانې دي.

بقايي یوځل بیا وویل: «د رسمیت پېژندنې په اړه به هم هر وخت چې زموږ مصلحتونه او ګټې دا وغواړي، بې له شکه لازمه پرېکړه به وشي».

د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار نن دوشنیه د « زمري۲۷مه» په خپله اېکسپاڼه کې د پوښتنې په ډول لیکلي، چې «ايا د ملي تفاهم او پر يوه ملي ميثاق د توافق لار غوره كولى شو؟ د ټولو ملي قضاياوو په اړه داسې گډ او ملت شمول دريځ او تگلاره چې د ملت غوڅ اكثريت یې تر شا وي؟ ».

نوموړي زیاته کړې، چې «كه دا ظرفيت او وړتيا په ځان كې راپيدا كړو نو كېدى شي د رڼا په لور لاړ شو».

حکمتیار د سیمې او نړۍ وضعیت ته په اشارې ویلي:«موږ به څه كوو؛ له پاكستان سره مو اړيكې ترينگلې، ايران مو مرسته نه شي كولى، مركزي اسيا كله له روسانو او كله له پاكستان سره زموږ پولې ته څېرمه د تروريزم خلاف گډ نظامي مانورونه كوي».

حکمتیار په الاسکا کې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ او روسیې د ولسمشر پوتين لیدنې ته هم اشاره کړې او په خپل یادښت کې یې لیکلي چې د ناستې اجنډا كې لا څرگنده نه ده چې د افغانستان په اړه به یې گډ تصميم څه وي، خو د پوتین په اړه یې لیکلي، چې «د هغه دا خبره د ډېرو اسرارو غمازي كوي چې ویې ويل: موږ گډ دښمن ته ماته وركړې. دا كوم گډ دښمن و او كله یې ماته وركړې. جرمني كه افغانستان؟ ۷۷ كاله او كه ۲۵ كاله مخكې جنگ».

د حزب اسلامي مشر وايي، نن ددوی پر وړاندې اوكراين، غزه، د ايران اتومي تاسيسات او افغانستان مهمې قضیې دي.

هغه زیاتوي، « په دغو كې وروستنى هغه هېواد دی چې دواړه په گډه د مجاهدينو او طالبانو خلاف پکې جنگېدلي، د شل كلن امريكايي اشغال او شوروي ځواكونو له وتلو وروسته جنگونو كې، گومان كوو د پوتين هدف افغانستان دی.»

حکمتیار د امریکا ولسمشر ټرمپ څرګندونو په اړه وايي، «د ټرمپ له اظهاراتو جوته ده چې په اوكراين كې پوتين ته امتيازات وركوي، خو دى په غزه او ايران كې ټرمپ ته بدله نه شي وركولى؛ يوازې افغانستان كې د مخكې په څېر د امريكا مرسته كولى شي».

حکمتیار ددغې مرستې د لارو په اړه زیاته کړې، « زموږ شمالي گاونډيانو او هغو مسكو پلو ډلو له لارې چې په شل كلن اشغال كې د امريكا خدمت كې ول».

د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار په داسې حال کې دا څرګندونې کوي، چې طالبانو په ټول افغانستان کې سیاسي ګوندونو او حرکتونو باندې بندیز لګولی او نه هم ددې لېوالتیا لېدل کېږي، چې طالبان دې د ملي تفاهم او پر يوه ملي ميثاق د توافق لار غوره کړي.