قزاقستان طالبانو ته وړاندیز کړی چې د کان په بدل کې به د رېل‌پټلۍ یوه برخه جوړه کړي

د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت سرپرست د چهارشنبې په ورځ (د تلې ۱۶مه) د دغې ډلې د معلوماتو او احصایې ادارې او د ټرانسپورت او هوايي چلند او همداراز د شهیدانو او معلولینو چارو وزارتونو له مرستیالانو سره په کتنه کې زیاته کړه، چې د اسلامي نظام مسوولیتونو ته په کتو د نظام ساتنه او د ولس د ستونزو حل د دوی لومړیتوب دی.

هغه همداراز د راستنو شویو او په بهر کې د افغان کډوالو ستونزو ته د رسېدنې یادونه وکړه او زیاته یې کړه: «دوی په لویه کچه د کډوالو ستونزو حل ته تابیا نیولې ده.»

دا په داسې حال کې ده، چې له ګاونډیو هېوادونو سربېره ځينو اروپايي هېوادونو د افغان کډوالو او پناه غوښتونکو اېستنې ته ملا تړلې او یوازې د روان کال په لړ کې څه باندې ۱ میلیون افغانان بېرته هېواد ته په زوره ستنول شوي او دغه بهیر همداراز دوام لري.

دغه ستانه شوي افغانان په کور دننه د سرپناه د نشتوالي په ګډون له ګڼو ستونزو سره مخ دي او ځينې یې چې په تېر نظام کې دولتي او په ځانګړې توګه نظامي دندې درلودې او د ناچارۍ له امله لږ تر لږه ګاونډیو هېوادونو ته تللي و او هغوی هم په زوره بېرته اېستلي، نو دوی د خپل د سر د ګواښ اندېښنه هم لري.

پاکستاني طالبانو تېره شپه د خېبرپښتونخوا په اورکزۍ ولسوالۍ کې پر پاکستاني پوځیانو برید کړی، چې په پایله کې یې ۱۱ پاکستاني پوځیان ووژل شول.

د پاکستان د پوځ د اطلاعاتو او عامه اړیکو دفتر په یوه خبرپاڼه کې د خپلو ۱۱ پوځیانو د وژل کېدو پخلی کړی او ویلي یې دي، چې ۱۹ وسله‌وال یې هم وژلي دي.

خو پوځ ویلي، یاد برید د «هندي استخباراتو ملاتړې ډلې فتنه الخوارج» له لوري شوی.

د پاکستان پوځ په خپلو خبرپاڼو کې پاکستاني طالبانو ته د «فتنه الخوارج» اصطلاح کاروي.

د «لانګ وار ژورنال» د راپور له مخې، اورکزي ولسوالۍ د «جماعت‌الاحرار» مرکز بلل کېږي. دا ډله د پاکستاني طالبانو یوه خطرناکه څانګه ده، چې له القاعده او افغان طالبانو سره نږدې اړیکې لري.

دغه ډله د عمر خالد خراساني تر مشرۍ لاندې فعاله وه او نوموړی د ۲۰۲۲ کال په اګسټ میاشت کې د افغانستان په ختیځ کې وژل شوی.

د «لانګ وار ژورنال» د راپور له مخې، عمر خالد خراساني د القاعده پخواني مشر اېمن‌الظواهري ته پناه ورکړې وه او د ۲۰۰۱ کال د سپټمبر د ۱۱مې پر بریدونو یې په ښکاره خوښي څرګنده کړې وه.

د راپورونو له مخې، «ټي‌ټي‌پي» د ۲۰۲۲ کال د نومبر له میاشتې راهیسې د افغان طالبانو په منځګړیتوب د شوې اوربند د لغوه کېدو وروسته، یو ځل بیا په ټوله پاکستان کې خپل بریدونه زیات کړي دي.

په راپور کې ویل شوي، چې پاکستان د ۲۰۲۴ کال راهیسې تحریک طالبان پاکستان لپاره د «فتنه الخوارج» اصطلاح کاروي او دا ډله د هند د استخباراتو پروژه بولي، خو لانګ ژورنال په خپل راپور کې ویلي چې د شواهدو له مخې، پاکستان خپله د یادې ډلې د بنسټ اېښودنې او ملاتړ اصلي عامل دی.

دغه رسنۍ ویلي: «پاکستان د ۱۹۹۴ کال راهیسې د افغان طالبانو ملاتړ کړی او هغوی یې د خپل ستراتیژیک نفوذ د ژورولو لپاره د یوې جغرافیايي او پوځي وسیلې په توګه کارولي، څو د خپل اصلي سیال «هند» پر وړاندې د فشار توازن وساتي.»

«لانګ وار ژورنال» ویلي، سره له دې چې طالبانو القاعده ته پناه ورکړې وه، خو پاکستان یې ملاتړ کاوه. راپور کې لیکل شوي: «پاکستان ځان د امریکا متحد باله، خو په پټه یې افغان طالبانو ته د پناه او وسلو ملاتړ برابر کړی و.»

په راپور کې ویل شوي، چې د «ټي‌ټي‌پي» ډله د افغان طالبانو، القاعده او د پاکستان د ملاتړ لرونکو نورو ډلو لکه لښکر طیبه او حرکت المجاهدین په مرسته رامنځته شوې ده.

«لانګ وار ژورنال» ویلي، چې د «ټي‌ټي‌پي» او د پاکستان د پوځ ترمنځ جګړو کې نږدې ۱۰۰ زره پاکستانیان وژل شوي او د خېبرپښتونخوا ډېری سیمې یې ویجاړې کړې دي.

په راپور کې ویل شوي، چې که څه هم د پاکستان پوځ له لسو کلونو جګړې وروسته د «ټي‌ټي‌پي» ظاهري کنټرول پای ته ورساوه، خو دغه ډله بېرته په افغانستان کې راټوله شوه.

د ملګرو ملتونو د څار او بندیزونو ډلې په خپل د ۲۰۲۴ کال راپور کې ویلي، چې «ټي‌ټي‌پي» په افغانستان کې په پراخه کچه فعاله ده او له هماغه ځایه پر پاکستان بریدونه ترسره کوي.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت په خبرپاڼه کې ویل شوي، دواړو لوریو د افشار او بامیان د روغتونونو د جوړېدو، او د سرطان په ګډون په مهمو طبي برخو کې د پرمختګ په اړه خبرې وکړې.

په خبرپاڼه کې راغلي، جلالي د لیدنې پر مهال ویلي، چې وزارت هڅه کوي د افغان روغتیايي کارکوونکو د مسلکي وړتیاوو د لوړولو ترڅنګ، د درملو او پرمختللو وسایلو واردولو، د واکسین د کورني تولید او نویو روغتیايي مرکزونو د جوړولو په برخه کې هم پرمختګونه وشي.

خبرپاڼه زیاتوي، د ایران سفیر علي‌ رضا بیکدلي د افغانستان د روغتیا له سکتور سره د دوامدارې همکارۍ ډاډ ورکړی او ویلي یې دي چې تهران به د افغان روغتیايي برخې د پیاوړتیا لپاره خپلې هڅې لا زیاتې کړي.

د برېښنا شرکتد چارشنبې په ورځ، د تلې پر ۱۶مه وویل، چې په دې ناسته کې د ۵۰۰ کیلوولټه برېښنا د لېږد مزي، د کرکي ـ کابل ۵۰۰ کیلوولټه لاین، د بادغیس د بالا مرغاب او د جوزجان د خماب او قرقین ولسوالیو د برېښنا رسونې پروژې، او د ټاپ(ترکمنستان ـ افغانستان ـ پاکستان) د برېښنا لېږد پروژه وڅېړل شوې.

د طالبانو تر واک لاندې برېښنا شرکت وايي، د ترکمنستان د برېښنا د نړیوالو پروژو عمومي رییس مراد ارتیکوف د افغانستان د برېښنا شرکت له تخنیکي همکاریو مننه وکړه او ویې ویل چې دا به د دواړو هېوادونو ترمنځ د انرژۍ په برخه کې لا پراخې همکارۍ ته زمینه برابره کړي.

د برېښنا شرکت د معلوماتو له مخې، ټاکل شوې دا خبرې اترې سبا د یو رسمي پروتوکول په لاسلیک پای ته ورسېږي، چې موخه یې د برېښنا د پروژو عملي کېدل او د سیمه‌ییزې انرژۍ په برخه کې د همکارۍ پیاوړتیا ده.

یاده غونډه د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر له ۱۰مې تر ۱۲مې نېټې پورې د چین د هاینان په ولایت کې د «نړیوالې ودې، سوداګرۍ او دوامدار نوښت پر لور دروازې» تر سرلیک لاندې ترسره کېږي.

په دې کانګرس کې د ازادو زونونو رول، د هېوادونو ترمنځ د همکارۍ پراختیا، د تجربو تبادله او د اقتصادي اړیکو پیاوړتیا ارزول کېږي.

ازاد زون ځانګړې اقتصادي سیمه وي، چې حکومتونه د تجارت، پانګونې، وارداتو او صادراتو په برخه کې پکې ځانګړي اسانتیاوې رامنځته کوي.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر به د دغه سازمان د مسوولینو په رسمي بلنه د وزیرانو په غونډه کې ګډون کوي.

د طالبانو د سوداګرۍ وزارت د خبرپاڼې له مخې، نوموړی به په دې غونډه کې وینا هم وکړي او له ګډونوالو وزیرانو سره به دوه‌اړخیزې لیدنې ولري.

یاده دې وي چې د دې کانګرس لسمه غونډه تېر کال په دوبۍ کې ترسره شوې وه.