پاکستانۍ وېبپاڼه «ډیلي سیپک» په یوه خپره کړې مقاله کې وایي، د روسیې «مسکو فارمټ» غونډې د افغانستان د وضعیت په اړه د سیمې مهم هېوادونه سره راټول کړل، چې پکې پاکستان د افغانستان له خاورې د ترهګرۍ د ګواښونو د مخنیوي لپاره د ګډو هڅو غوښتنه وکړه.
په دې اوومه ناسته کې د افغانستان ترڅنګ د هند، ایران، قزاقستان، چین، قرغزستان، پاکستان، روسیې، تاجکستان او ازبکستان استازو ګډون کړی و. دا په داسې حال کې ده، چې د لومړي ځل لپاره طالبان په رسمي ډول د غړیتوب برخه وو او بېلاروس د مېلمه په توګه ګډون درلود.
دا خبري وېبپاڼه وایي، چې د پاکستان ځانګړي استازي محمد صادق د دغه ناستې پر مهال ټینګار وکړ، چې د سیمې هېوادونه باید د افغانستان له خاورې د فعالو ترهګريزو شبکو په ځانګړي ډول د تحریک طالبان پاکستان «ټي ټي پي» پر ضد ګډه همغږي رامنځته کړي. هغه وویل، د ترهګرۍ ضد هڅې باید له سیاسي او اقتصادي همکارۍ او د نشه یي توکو پر ضد له ګډو نوښتونو سره یوځای پر مخ ولاړې شي. پاکستان یو ځل بیا د یو باثباته او سولهییز افغانستان د ملاتړ ژمنه تکرار کړه.
په مقاله کې راغلي، چې د غونډې په ګډه اعلامیه کې ټینګار شوی چې افغانستان د سیمهییز امنیت لپاره بنسټیز ارزښت لري. ګډونوالو غوښتنه وکړه، چې د افغانستان له خاورې د ترهګریزو فعالیتونو د مخنیوي لپاره باید پرېکنده ګامونه پورته شي. همدارنګه د افغانستان د اقتصادي ودې، سوداګرۍ، پانګونې، سیمهییز اتصال او د بشري مرستو د پراختیا غوښتنه وشوه، د ګډون کوونکو هېوادونو استازو ټینګار وکړ چې بشري مرستې باید له سیاسي موخو لرې وساتل شي.
ډیلي سیپک وېبپاڼه وایي، چې ګډونوالو په څرګنده توګه د بهرنیو قدرتونوپه ځانګړي ډول د امریکا له خوا په افغانستان کې د پوځي اډو د بیا ځای پر ځای کولو هڅې رد کړې. دا څرګندونې وروسته له هغې کېږي، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د بګرام هوايي اډې د بیا فعالېدو وړاندیز کړی و. خو طالبانو ویلي، چې هېڅ بهرني ځواک ته به د پوځي حضور اجازه ورنه کړي.
د غونډې په څنډو کې، د پاکستان ځانګړي استازي محمد صادق د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي سره وکتل. دواړو د سوداګرۍ، ټرانزیټ، سیمهییز اتصال او امنیت په اړه خبرې وکړې او پرېکړه یې وکړه، چې د ګمرکي چارو په اسانولو او د زېربناوو په پیاوړتیا سره د سیمهییزو سوداګریزو دهلېزونو امکانات پرانیزي. همدارنګه، محمد صادق د چین او ایران له استازو سره هم لیدلي او د سیمهییز امنیت، ترهګرۍ ضد همکارۍ او بشري ملاتړ پر موضوعاتو یې خبرې کړې دي.
له بلې خوا، د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف سره هم لیدلي دي. دواړو د دوه اړخیزو اړیکو، اقتصادي همکاریو، سیمهییزو پروژو او د نشه یي توکو پر ضد مبارزې په اړه بحث کړی. متقي د روسیې له لوري د طالبانو د رسمي پېژندنې هرکلی کړی او دا یې د افغانستان د نړۍوالو سیاسي او اقتصادي تعاملاتو لپاره یو مهم ګام بللی.
د مسکو د فارمټ ګډونوالو یو ځل بیا د یو خپلواک، باثباته او سولهییز افغانستان د ملاتړ ژمنه وکړه. دوی ټینګار وکړ، چې د ترهګرۍ پر ضد مبارزه، اقتصادي وده، سیمهییز اتصال او دوامداره بشري مرستې د سیمې د سولې او پرمختګ لپاره اړین ګامونه دي.
د غونډې په پای کې ګډونوالو یو ځل بیا ژمنه وکړه، چې د دوامدارو خبرو، همکارۍ او ګډو اقداماتو له لارې به د سیمې د سولې او ثبات لپاره هڅې جاري وساتي.
یونېسف دا شمېرې د چهارشنبې په ورځ (د تلې ۱۶مه) پر اېکس خواله رسنۍ خپرې کړې دي.
د افغانستان لپاره د یونېسف د استازي مرستیالې اندریا جېمز ټینګار کړی، چې افغانستان په بېړني ډول د ماشومانو او نوي نسل لپاره د رواني روغتیا ملي ستراتیژۍ ته اړتیا لري.
افغانستان د ماشومانو لپاره د نړۍ له بدترینو هېوادونو څخه بلل کېږي، چې اوسمهال په دغه هېواد کې ماشومان له فقر، محرومیت او ګڼو ټولنیزو محدودیتونو سره مخ دي.
د خوړو نړۍوال پروګرام (ډبلیو اېف پي) د معلوماتو له مخې، نږدې ۴.۷میلیونه مېندې او ماشومان د خوارځواکۍ یا غذایي کمښت له ستونزو سره مخ دي.
تر هغه وروسته چې طالبان یو ځل بیا په هېواد کې واک ته ورسېدل، د افغانستان زرګونه نجونې له زدهکړو بېبرخې شوې دي. د یونسکو د شمېرو له مخې، شاوخوا ۱.۴میلیونه نجونې چې له شپږم ټولګي پورته دي، ښوونځیو ته د تګ اجازه نه لري.
کارپوهان خبرداری ورکوي، چې د نجونو له زدهکړو محرومول نه یوازې د هغوی پر رواني او عاطفي وضعیت ژوره منفي اغېز لري، بلکې د افغانستان د راتلونکي پرمختګ او ټولنیز ثبات پر وړاندې هم یو جدي خنډ جوړوي.
د افغانستان د کرېکټ بورډ په وینا، د دغې سیالۍ پچه بنګلهدېش وګټله او لومړی یې د افغان اتلانو پر وړاندې د توپوهنې پرېکړه وکړه او د خپلو ټولو لوبغاړو په سوځېدو سره یې ایله ۲۲۱ منډې وکړې او افغان اتلانو ته یې د ۲۲۲ منډو هدف وټاکه.
افغان کرېکټ لوبغاړو بیا د پنځو لوبغاړو په سوځېدو سره په ۴۸ اور کې یاد شوی هدف ترلاسه او ورسره یې سیالې بنګالۍ لوبډلې ته په ماتې ورکولو سره په روانه لوبلړۍ کې یو د صفر پر وړاندې مخکې شول.
د افغان لوبډلې په ګټه راشد خان او عظمت الله عمرزي ۳-۳، غضنفر ۲ او ننګیال خروټي یوه ویکټه ترلاسه کړه. عظمت الله عمرزي لومړی په توپ اچونه کې ۳ ویکټې ترلاسه کړې او وروسته یې په توپوهنه کې په ۴۴ توپونو ۴۰ منډې جوړې کړې او له همدې امله د دغې لوبې غوره لوبغاړی انتخاب او جایزه یې ترلاسه کړه.
له دې سره سم، د افغانستان کرېکټ ملي لوبډلې لوبډلمشر حشمت الله شهیدي په نننۍ لوبې سره د لوبډلمشر په توګه خپله ۵۰ نړۍواله یو ورځنۍ لوبه هم وکړه او له اصغر افغان وروسته دویم افغان لوبډلمشر شو، چې په ۵۰ نړۍوالو یو ورځنیو سیالیو کې د افغان لوبډلې د مشرۍ دنده پرمخ وړي.
په ورته وخت کې د افغانستان کرېکټ ملي لوبډلې ځلانده ستوري راشد خان بیا په یو ورځنیو نړۍوالو سیالیو کې ۲۰۰ ویکټې بشپړې کړې او لومړنی افغان لوبغاړی شو چې د لوبې په دې بڼه کې ۲۰۰ ویکټې ترلاسه کوي.
نوموړي په خپله ۱۱۵مه نړۍواله یو ورځنۍ لوبه کې دغه ویاړ ترلاسه کړ او پر بنسټ یې په نړۍ کې شپږم لوبغاړی شو، چې د نورو پرتله په کمو سیالیو کې ۲۰۰ ویکټو ته رسېږي.
د یادونې وړ ده، چې د افغانستان او بنګلهدېش تر منځ دویمه یو ورځنۍ سیالۍ به د اکټوبر په ۱۱مه او درېیمه یا وروستۍ سیالۍ به د اکټوبر په ۱۴مه ترسره شي.