د اروپایي د پارلمان غړې هانا نیومن پر طالبانو نیوکې وکړې او ویې ویل، چې د یوه ملت نیمه برخه یې له عمومي ژونده اېستلې، خو دا نه کلتور دی او نه کورني مسایل، بلکې دا جنسیتي تبعیض دی. هغې وویل، درې کاله وړاندې ټولو ژمنه وکړه چې افغانستان به یوازې نه پرېږدي، خو نن دغه ژمنه ماتیږي.
هانا نیومرن د اروپا پارلمان ته د خپلو خبرو په ترڅ کې وویل، افغانستان یوازینی هېواد دی چې نجونې پکې ښوونځي ته له تګ او ښځې له کار، سفر او حتا خبرو کولو منع شوې دي.
هغې په ټول افغانستان کې د طالبانو پر انټرنیټي خدماتو محدودیت وغنده او ویې ویل چې طالبان انټرنېټ بندوي او ۴۰ میلیونه وګړي په قصدي ډول په ډیجیټلي تیاره کې یوازې پرېږدي.
د هغې په وینا، دا یو سیسټماټیک ظلم دی.
هانا نیومن زیاته کړه: «د افغان ښځو د ملاتړ پر ځای، اروپايي دولتونه پټ کابل ته سفرونه کوي او له ترهګرو سره [د کډوالو] پر شړلو خبرې کوي او حقونه او ژمنې د لنډمهاله معاملو او ګوتشمېر رایو په بدل کې معامله کوي.»
هغې وویل چې ددوی دنده د طالبانو د جنایتونو په ډاګه کول دي نه دا چې عادي وښودل شي.
د هغې په وینا د افغان مېرمنو په استازیتوب د چوپتیا پر ځای باید خبرې وشي.
هانا نیومن وایي «جنسیتي تبعیض» باید د بشر ضد جرم په توګه ثبت، شواهد وساتل شي او عدالت شونی شي.
د ټولنیزو شبکو یو شمېر کاروونکو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ویلي، چې له تېرو دریو ورځو راهیسې انټرنېټ کمزوری شوی او فیسبوک، انسټاګرام، ټویټر او نور ې ټولنیزې شبکې په سختۍ د استفادې وړ دي.
له کندهار څخه یو شمېر کسانو داسې انځورونه لېږلي چې ټولنیزې پاڼې محدودې شوې ښيي.
د میرویس په نوم د کندهار یو اوسیدونکي افغانستان انټرنشنل ته وویل:«فیسبوک او انسټاګرام کې عکسونه او ویډیوګانې یا پر مخ نه ښکاري او یا هم کله کله یو عکس ښکاره شي، خو لیکنې پکې ښکاري.»
په کندهار کې د ملا هبت الله په مشرۍ د ۳۴ ولایتونو د والیانو او ولسوالانو له درې ورځنۍ غونډې سره هممهاله پر انټرنېټ محدودیت و لګېد.
د کابل یو اوسیدونکي افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې خصوصي انټرنېټ شبکو کې هم د فیسبوک، انسټاګرام او نورو اپلیکیشنونه فلټر کېږي او له VPN پرته په سمه توګه د استفادې وړ نه دي.
نوموړی چې نه غواړي نوم یې واخېستل شي وايي:«ډیری کسان د ټیکټاک، سناپ چټ، انسټاګرام او نورو اپلیکیشنونو لپاره له VPN څخه استفاده کوي، خو هغه هم قوي انټرنېټ ته اړتیا لري. انټرنېټ سخت ضعیف شوی دی.»
په افغانستان کې د انټرنېنټ د خراب کیفیت او د طالبانو له خوا د انټرنېنټ او ټولنیزیو شبکو د فلټر کولو له امله خلک شکایت کوي، چې کاروبار ته یې زیان اوښتی دی.
عام خلک او کاروباري وګړي له طالبانو غوښتنه کوي، چې د انټرنېټ پر استعمال لګول شوي محدودیتونه لرې کړي.