• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

د ذهنې روغتیا نړیواله ورځ؛ د روغتیا سازمان وايي، ذهني ناروغان بیړني ملاتړ ته اړتیا لري

۱۸ تله ۱۴۰۴ - ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۵، ۱۶:۵۷ GMT+۱

په داسې حال کې چې د اکتوبر لسمه د ذهنې روغتیا د نړیوالې ورځې په توګه لمانځل کېږي، د ملګرو ملتونو اړوند ادارو خبرداری ورکړی، چې په افغانستان کې د طالبانو له واکمنېدو وروسته د ښځو رواني وضعیت د ژور بحران پر لور روان دی.

د ملګرو ملتونو د روغتیا سازمان ویلي، چې سږکال د دې ورځې په نمانځلو سره غواړي نړۍ ته پیغام ورسوي، چې د هغو خلکو د ذهنې او ټولنیز ملاتړ اړتیا ته پاملرنه وکړي، چې د طبیعي پېښو، جګړو او روغتیايي بېړنیو حالاتو له امله اغېزمن شوي دي.

افغانستان هم د هېوادونو له ډلې ګڼل کېږي، چې ډیری وګړي، یې د جګړو، طبیعي پېښو، کډوالۍ او بیړنیو روغتیايي اسانتیاوو ته د لاسرسي نه لرلو له امله قرباني دي.

که څه هم په افغانستان کې د ذهنې روغتیا په اړه تازه راپور نه دی ورکړل شوی، خو د ملګرو ملتونو د ښځو ادارې، د کډوالو نړیوال سازمان او په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندویه ماموریت له خوا په ۲۰۲۳ کال کې د افغانستان په ۲۲ ولایتونو کې یو څیړنه شوي، چې له مخې د ښځو د ذهنې روغتیا وضعیت د اندیښنې وړ بلل شوی وو.

په دغه څیړنې کې ګڼو ښځو د مرکو پرمهال ویلي، چې له خپګان، بې خوبۍ، د هیلو او هڅو له لاسه ورکولو، ویرې، تاوتریخوالي، ټولنیز یوازیتوب، د ځان وژنې فکرونو او له ټولنې څخه د ګوښه کېدو سره مخ دي.

یادو ادارو په خپله څیړنه کې په افغانستان کې د ښځو د ذهنې روغتیا وضعیت خرابیدو لامل د طالبانو له خوا د ښځو پر وړاندې د محدودیتونو وضع کول بللي دي.

د روغتیا نړیوال سازمان په تازه راپور کې ویل شوي، چې په نړیواله کچه د طبیعي پېښو، جګړو او روغتیايي بیړنیو حالاتو د بحرانونو له امله له هرو پنځو تنوڅخه یو یې د ذهنې ناروغۍ سره مخ دی.

دغه سازمان د یادو کسانو ملاتړ یوازې بشري همدردي نه، بلکې د ژوند ژغورلو، د زغم پیاوړتیا، د رغېدو او د ټولنو د بیا جوړېدو په برخه کې همکاري اړینه بللي ده.

د روغتیا نړیوال سازمان وايي:« دا اړینه ده چې دولتونه، روغتیايي او ټولنیز بنسټونه، ښوونځي او ټولنیزې ډلې په ګډه کار وکړي، څو د بېړنیو حالاتو له امله اغېزمن شویو کسانو ملاتړ وکړي او د ټولو د ذهنې روغتیا ساتنه یقیني کړي.»

یاد سازمان ویلي، چې په ګډه علمي او ټولنیزو همکاریو باندې پانګونه د خلکو د ذهنې روغتیا د اړتیاوو د پوره کولو ترڅنګ د اوږدمهاله رغېدو او د فردي او ټولنیز ثبات د بیا تینګښت سبب هم ګرځي.

د روغتیا نړیوال سازمان ټینګار کړی، چې د ذهنې روغتیا په برخه کې هڅې دې څو برابره شي او یو داسې نړۍ رامنځته شي چې پکې د ذهنې روغتیا د هر انسان د اساسي حق په توګه خوندي او د ټولو د لاسرسي وړ وي.

ترویج لرونکی

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی
۱

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی

۲

طالبان: اشرف غني حق لري چې بېرته افغانستان ته راستون شي

۳

دوو افغان څېړونکو په امریکا کې علمي جایزې ترلاسه کړې

۴

د هلمند د علماوو شورا د مخابراتو د وزیر له لوري پر غصب شوې ځمکه رغنیزې چارې ودرولې

۵

سرچینې: څو لوړپوړو طالب چارواکو د طالبانو د رسنیز فعال جنرال مبین د خوشې کولو هڅې پیل کړې

•
•
•

نور کیسې

د پاکستان پوځ ویاند: فیض حمید به د نظامي محکمې له لارې محاکمه شي

۱۸ تله ۱۴۰۴ - ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۵، ۱۵:۴۵ GMT+۱

د پاکستان د پوځ ویاند جنرال احمد شریف چودري د جمعې په ورځ د یوه خبري کنفرانس پرمهال وویل، چې د دغه هېواد د استخباراتو د ادارې پخوانی مشر جنرال فیض حمید به په نظامي محکمه کې محاکمه شي او هغه ته به د ځان د دفاع بشپړ حق ورکړل شي.

د پاکستان د پوځ ویاند د یاد هېواد د استخباراتي ادارې (ای‌ایس‌ای) د پخواني مشر جنرال فیض حمید د قضيي په اړه وویل، چې د پاکستان پوځ د اوازې یا تورونو پر اساس نه، بلکې د حقایقو پربنسټ عمل کوي.

نوموړي زیاته کړه:«د پوځ اړیکه له دولت سره شخصي یا سیاسي نه وي، بلکي رسمي وي. که څوک دا اړیکې ته شخصي یا سیاسي بڼه ورکړي، نو بیا به یې د حساب ورکولو وخت هم راځي. پرېکړې د دولت له خوا کېږي، موږ یوازې خپل نظر او مشوره ورکوو، خو د هېڅ سیاسي ډلې ملاتړ نه کوو.»

د پاکستان د پوځ ویاند جنرال احمد شریف چودري وايي، د جنرال فیض حمید د نظامي محکمې له لارې محاکمه کېږي او هغه ته د بشپړې دفاع حق ورکړل شوی دی.

چودري زیاته کړه:«د یوه جنرال د نظامي محاکمه کېدو یو علت دا هم دی، چې که څوک رسمي اړیکې شخصي یا سیاسي کړي، نو د ځواب ویلو مسوولیت یې هم باید پر غاړه واخلي. موږ نه غواړو چې څوک دې پوځ د خپل سیاست برخه وګرځوي. موږ ټولو سیاسي ګوندونو ته درناوی لرو.»

د پاکستان د استخباراتي ادارې پخوانی مشر جنرال فیض حمید د دغه هېواد د پوځ د اصولو خلاف د حکومتي رازونو د افشا، له موقف څخه ناوړه ګټه اخېستنه، د دولتي وسایلو ناقانونه استفادې او د عمران خان په مشرۍ د تحریک انصاف ګوند په ګټه سیاسي فعالیتونه باندې تورن شوی.

رېچارډ بېنېټ: د طالبانو له امله افغان ښځې له ژور رواني فشار سره مخ دي

۱۸ تله ۱۴۰۴ - ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۵، ۱۵:۴۴ GMT+۱

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورکوونکي رېچارډ بېنېټ د «د ذهني روغتیا نړوالې ورځې» په مناسبت ویلي، افغانستان چې د طبیعي افتونو، اوږدمهاله جګړو او کړکېچونو ښکار دی، اوس د رواني ناروغیو له پراخ بحران سره مخ دی.

بېنېټ پر اېکس پاڼې د جمعې په ورځ (د تلې ۱۸مه) لیکلي چې په افغانستان کې د ذهني روغتیا خدمتونه خورا محدود دي، په ځانګړي ډول د ښځو او نجونو لپاره چې د طالبانو تر سخت فشار او ځپنې لاندې ژوند کوي.

بېنېټ زیاته کړې، د جګړو او بې‌ثباتۍ کلونو د افغانانو پر رواني حالت ژور اغېز کړی.

هغه زیاته کړې: «په افغانستان کې د ذهني روغتیا وضعیت ډېر اندېښمنوونکی دی او په ځانګړې توګه ښځې او نجونې د طالبانو د سختو محدودیتونو له امله له لا زیاتو رواني ستونزو سره مخ دي.»

هغه غوښتنه کړې چې نړیواله ټولنه باید د افغانستان د ذهني روغتیا د بحران د مدیریت لپاره بېړني ګامونه پورته کړي او د رواني ملاتړ خدمتونه پراخ کړي.

د بېنېټ په وینا، د ذهني روغتیا ستونزې یوازې طبي مسله نه ده، بلکې د ټولنیز عدالت، بشري حقونو او د ژوند د کرامت موضوع هم ده او له دې پلوه یې د افغانانو ملاتړ یو «بشري مسوولیت» وباله.

د بګرام په اړه د متقي څرګنونې: په نظامي یونیفورم کې موږ ته د چا حضور د منلو وړ نه دی

۱۸ تله ۱۴۰۴ - ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۵، ۱۵:۱۱ GMT+۱

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي په ډیلي کې د یوې خبري غونډې پرمهال د بګرام هوايي اډې ته د امریکایانو د بېرته ستنېدو په اړه وویل:«د افغانستان تاریخ شاهد دی، چې افغانانو په افغانستان کې هېڅکله بهرني نظامیان نه دي منلي او تردې وروسته یې هم نه مني.»

امیرخان متقي د خپلو خبرو پرمهال وویل، چې هېچاته اجازه نه ورکوي، په افغانستان کې نظامي مداخله وکړي او یا هم نظامي حضور ولري.

هغه زیاته کړې:«دا زموږ پرېکړه ده، چې افغانستان یو ازاد او خپلواک هېواد دی او تردې وروسته به هم وي.»

نوموړی وايي، هېوادونه کولی شي له افغانستان سره له نورو لارو خپلې اړیکې وساتي.

متقي زیاته کړه:« که هېوادونه غواړي زموږ سره اړیکې ولري، نو کولی شي د ډیپلوماتیکو اړیکو له لارې اړیکې ولري، اقتصادي اړیکې ولري، خو په نظامي یونیفورم کې موږ ته د چا حضور د منلو وړ نه دی.»‍

پر همدغه مهال امیرخان متقي وویل چې د هند د بهرنیو چارو وزیر جی شنکر سره یې د لیدني پرمهال د اقتصادي او سوداګریزو موضوعات ترڅنګ د امنیتي اندیښنو په اړه هم خبرې کړې دي.

نوموړي یوځل بیا خپله ژمنه تکرار کړه، چې د افغانستان خاوره به د هېڅ هېواد پر وړاندې ونه کارول شي.

متقي وايي، له هند سره د سوداګرۍ د پراختیا په تړاو یې له یاد هېواد سره د یوې سوداګریزې کمیتې پر جوړېدو هوکړه کړې ده او د یادې کمیټې په جوړېدو سره د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ په وړاندې خنډونه به له منځه ولاړ شي.

د نوبل د سولې جایزه وینزویلایي فعالې ماریا کورینا ماچادو وګټله، نه ډونالډ ټرمپ

۱۸ تله ۱۴۰۴ - ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۵، ۱۴:۰۷ GMT+۱

د ۲۰۲۵ کال د نوبل د سولې جایزه د وینزویلا د اپوزېسیون مشرې ماریا کورینا ماچادو وګټله، خو د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ چې سږ کال د دغې جایزې لپاره نوماند و، د دې جایزې حقدار ونه ګڼل شو.

د نوبل کمېټې ویلي، ماچادو له سختو فشارونو، ګواښونو او سیاسي بندیزونو سره- سره، د وینزویلا د خلکو د ازادۍ او مدني حقونو لپاره خپل غږ نه دی چوپ کړی.

ماریا کورینا ماچادو د ۱۹۶۷ کال د اکتوبر په ۷مه د وینزویلا په پلازمېنه کاراکاس کې زېږېدلې ده.

هغه د صنعتونو انجینره ده او پلار یې د فولادو په صنعت کې یو پېژندل شوی سوداګر و.

ماچادو د ۲۰۲۳ کال د اپوزیسیون په مقدماتي ټاکنو کې په څرګند اکثریت رایو بریالۍ شوه او زرګونه خلک یې د انتخاباتي غونډو برخه وال وو، خو د عامه دندو د ترسره کولو له بندیز وروسته هغې ته د ۲۰۲۴ کال د ولسمشرۍ په ټاکنو کې د ګډون اجازه ورنه کړل شوه او د نيکولاس مادورو پر ضد د سیالۍ پر مهال نه وه.

د هېواد انتخاباتي کمېسیون او سترې محکمې مادورو بریالی اعلان کړ، خو د رایو رسمي شمېر یې هېڅکله نه دی خپور کړی. ماچادو د مادورو د لوړې پرمهال په یوې مظاهره کې راڅرګنده شوه، ونیول شوه او بیا خوشې کړای شوه.

هغې په ۲۰۰۲ کال کې د خپلې کورنۍ د فولادو له فابریکې سره موازي د «سوماته» په نوم د رایو د څارنې یوه ټولنه تاسیس کړه، چې وروسته د اپوزیسیون مهم سیاسي ځواک وګرځېده.

د ۲۰۱۲ کال په ټاکنو کې، ماچادو د اپوزیسیون له لوري د ولسمشرۍ لپاره نومانده شوه، خو سیالي یې د هنریک کاپریلس په ګټه پای ته ورسېده.

په ۲۰۲۳ کال کې هغې بیا د ولسمشرۍ لپاره نوې مبارزه پیل کړه، دا ځل په خورا محدودو سرچینو، خو د ولسي ملاتړ له پراختیا سره یې په مقدماتي ټاکنو کې تر دوو میلیونو ډېرې رایې خپلې کړې.

له هغې وروسته چې د حکومت د بندیز له کبله نوموړې له سیالۍ پاتې شوه، د هغې ډلې نوماندي یوه پخواني ډېپلوماټ او استاد اډمونډو ګونزالیز ته وسپارله، چې اوس په مادرید کې په تبعید کې ژوند کوي.

ګونزالیز په یوه ویډیو کې چې په ټولنیزو شبکو خپره شوې، له ماچادو سره د هغې د جایزې د ګټلو په لړ کې خبرې کوي. ماچادو په ویډیو کې وايي:«زه لاهم په شاک کې یم، باور مې نه راځي... اوه خدایه!»

ماریا کورینا ماچادو د ازاد اقتصاد او خصوصي سکټور د پیاوړتیا ملاتړې ده.

هغې د دولتي شرکتونو لکه د وینزویلا د ملي تېلو شرکت د خصوصي کولو غوښتنه کړې او د بېوزلو د ملاتړ لپاره د ټولنیزو پروګرامونو جوړولو پلوې ده.

د پاکستان پوځ وایي هند د افغانستان له خاورې پاکستان کې بریدونه کوي

۱۸ تله ۱۴۰۴ - ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۵، ۱۱:۲۰ GMT+۱

د پاکستان د پوځ ویاند احمد شریف چودري په پېښور کې د یوه خبري کنفرانس پرمهال وویل، چې هند د افغانستان له خاورې په استفادې پاکستان کې بریدونه ترسره کوي. نوموړي زیاته کړه، چې په افغانستان کې د ترهګرو لپاره امن ځایونه او پرمختللې وسلې په واک کې ورکړل شوي دي.

احمد چودري د جمعې په ورځ (د تلې ۱۷مه) پېښور کې په یوه خبري کنفرانس کې وویل چې د نورو کلونو په پرتله په ۲۰۲۴ او ۲۰۲۵ کې په خېبرپښتونخوا کې ترهګریز بریدونه ډېر شوي دي. د ده په وینا، په دې موده کې ۱۶۱ افغانان چې د ترهګریزو پېښو په ترسره کولو کې یې لاس درلود، د پاکستان د پوځ له لوري وژل شوي، او ۳۰ ځانمرګي بریدګر هم د افغانستان تابعیت درلود.

همد ارنګه نوموړي زیاته کړې، چې ۱۳۵ بهرني وسله‌وال له افغانستان څخه پاکستان ته د ننوتلو پرمهال وژل شوي دي.

چودري ویلي، چې ګڼ شمېر ترهګر له افغانستان څخه په تشکیلاتو کې پاکستان ته ورځي او ترهګریز بریدونه کوي.

نوموړي ویلي، چې د ۲۰۲۱ د اکسټ وروسته د ترهګرو لاس ته په لوړه کچه امریکايي وسلې لویدي دي. او کله چې په خېبر پښتونخوا کې ترهګر وژل کېږي له هغوی څخه امریکايي وسلې ترلاسه کېږي.
د پاکستان د پوځ ویاند احمد شریف چودري وايي، په پاکستان کې په ترهګریزو پېښو کې د افغانانو د لاس لرلو له شمېرو څرګنده شوې، چې هند د افغانستان خاوره د پاکستان پر وړاندې د خپل عملیاتي اډې په توګه کاروي.