رېچارډ بېنېټ: د طالبانو له امله افغان ښځې له ژور رواني فشار سره مخ دي

امیرخان متقي د خپلو خبرو پرمهال وویل، چې هېچاته اجازه نه ورکوي، په افغانستان کې نظامي مداخله وکړي او یا هم نظامي حضور ولري.

هغه زیاته کړې:«دا زموږ پرېکړه ده، چې افغانستان یو ازاد او خپلواک هېواد دی او تردې وروسته به هم وي.»

نوموړی وايي، هېوادونه کولی شي له افغانستان سره له نورو لارو خپلې اړیکې وساتي.

متقي زیاته کړه:« که هېوادونه غواړي زموږ سره اړیکې ولري، نو کولی شي د ډیپلوماتیکو اړیکو له لارې اړیکې ولري، اقتصادي اړیکې ولري، خو په نظامي یونیفورم کې موږ ته د چا حضور د منلو وړ نه دی.»‍

پر همدغه مهال امیرخان متقي وویل چې د هند د بهرنیو چارو وزیر جی شنکر سره یې د لیدني پرمهال د اقتصادي او سوداګریزو موضوعات ترڅنګ د امنیتي اندیښنو په اړه هم خبرې کړې دي.

نوموړي یوځل بیا خپله ژمنه تکرار کړه، چې د افغانستان خاوره به د هېڅ هېواد پر وړاندې ونه کارول شي.

متقي وايي، له هند سره د سوداګرۍ د پراختیا په تړاو یې له یاد هېواد سره د یوې سوداګریزې کمیتې پر جوړېدو هوکړه کړې ده او د یادې کمیټې په جوړېدو سره د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ په وړاندې خنډونه به له منځه ولاړ شي.

احمد چودري د جمعې په ورځ (د تلې ۱۷مه) پېښور کې په یوه خبري کنفرانس کې وویل چې د نورو کلونو په پرتله په ۲۰۲۴ او ۲۰۲۵ کې په خېبرپښتونخوا کې ترهګریز بریدونه ډېر شوي دي. د ده په وینا، په دې موده کې ۱۶۱ افغانان چې د ترهګریزو پېښو په ترسره کولو کې یې لاس درلود، د پاکستان د پوځ له لوري وژل شوي، او ۳۰ ځانمرګي بریدګر هم د افغانستان تابعیت درلود.

همد ارنګه نوموړي زیاته کړې، چې ۱۳۵ بهرني وسله‌وال له افغانستان څخه پاکستان ته د ننوتلو پرمهال وژل شوي دي.

چودري ویلي، چې ګڼ شمېر ترهګر له افغانستان څخه په تشکیلاتو کې پاکستان ته ورځي او ترهګریز بریدونه کوي.

نوموړي ویلي، چې د ۲۰۲۱ د اکسټ وروسته د ترهګرو لاس ته په لوړه کچه امریکايي وسلې لویدي دي. او کله چې په خېبر پښتونخوا کې ترهګر وژل کېږي له هغوی څخه امریکايي وسلې ترلاسه کېږي.
د پاکستان د پوځ ویاند احمد شریف چودري وايي، په پاکستان کې په ترهګریزو پېښو کې د افغانانو د لاس لرلو له شمېرو څرګنده شوې، چې هند د افغانستان خاوره د پاکستان پر وړاندې د خپل عملیاتي اډې په توګه کاروي.

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت په خبرپاڼه کې راغلي، چې مولوي امیر خان متقي نن د هند په پلازمېنه نوې ډیلي کې له خپل هندي سیال ډاکټر ایس. جی شنکر سره کتلي دي.

په دې لیدنه کې دواړو لوریو د سیاسي اړیکو د پیاوړتیا، اقتصادي همکاریو د پراختیا، د ولسونو ترمنځ د تګ راتګ، او پر سیمه‌ییزو موضوعاتو هر اړخیز بحث کړی دی.

د خبرپاڼې له مخې، متقي د هند د بهرنیو چارو له وزیر څخه د سفر بلنې مننه کړې او دا سفر یې «یو مهم او تاریخي تحول» بللی دی.

په خبرپاڼه کې راغلي، متقي ویلي چې د افغانستان او هند اړیکې یوازې ډېپلوماټیکې نه دي، بلکې دواړه هېوادونه ژور تاریخي، تمدني او ولسي پیوستون لري.

نوموړي د نشه‌یي توکو پر ضد مبارزې، سیمه‌ییزو اقتصادي پروژو او ټرانسپورتي دهلیزونو په برخه کې د متقابلې همکارۍ پر اړتیا ټینګار کړی او ویلې یې دي چې افغانستان د پانګونې لپاره ګڼ فرصتونه لري.

د ده په وینا، هندي پانګوال کولای شي په کرنه، روغتیا، کانونو، برېښنا او ترانسپورت کې پانګونه وکړي.

متقي هیله څرګنده کړې چې د هند حکومت دې د افغان بندیانو ستونزو ته رسېدنه وکړي، د ویزو په برخه کې دې اسانتیاوې رامنځته کړي او د واګه بندر د خلاصېدو لپاره دې هم عملي ګامونه پورته شي.

په خبرپاڼه کې راغلي، د هند د بهرنیو چارو وزیر ډاکټر ایس. جی شنکر د امنیت ټینګښت او د نشه‌یي توکو د قاچاقو د مخنیوي په برخه کې د طالبانو هڅې وستایلې او ټینګار یې وکړ چې هېواد به یې له افغانستان سره د دوه اړخیزو اړیکو د پراخېدو لپاره تعامل ته دوام ورکړي.

شنکر اعلان وکړ چې د هند د سفارت ماموریت به له تخنیکي کچې ډېپلوماټیکې کچې ته لوړ شي او په ډيلي کې د طالبانو د ډېپلوماټانو منلو ته هوکړه یې هم وکړه.

هغه د ننګرهار او کونړ وروستیو زلزلو ته په اشارې سره له افغان ولس سره د خواخوږۍ او بشري مرستو د دوام ژمنه وکړه او زیاته یې کړه چې هند به د افغان بندیانو او ویزو ستونزو د حل لپاره جدي هڅې کوي.

د خبرپاڼې له مخې، د دواړو هېوادونو وزیرانو د هوايي دهلېز د بیا فعالېدو هرکلی وکړ او د سوداګرۍ د ګډې کمېټې پر جوړېدو سره سلا شول.

همدارنګه، هند ژمنه وکړه چې د پراختیايي پروژو، په ځانګړي ډول د روغتیا، بریښنا، زیربناوو او مرستو په برخو کې خپله ښکېلتیا به لا زیاته کړي.

د ناستې په پای کې دواړو لوریو په سیمه کې د سولې، ثبات او متقابل اعتماد پر اهمیت ټینګار وکړ.

جی شنکر زیاته کړې، د طالبانو له پلاوي سره به د هند په هغو پروژو هم خبرې وکړي چې دوی یې په افغانستان کې د بشړېدو ژمنه کړې وه. نوموړی وړاندې وايي، هند ته د امیرخان متقي سفر د دواړو هېوادونو د اړیکو په پیاوړتیا کې مهم او د پام وړ رول لري او دوی هیله‌من دي چې په بېلابېلو برخو کې له کابل سره خپلې اړیکې پراخې کړي.

هغه د خپلو خبرو په یوې برخه کې ویلي، هند او افغانستان د سولې او پرمختګ لپاره ګډه ژمنتیا لري؛ خو دغه مسله له پولو هاخوا د ټرهګرۍ تر ګواښ لاندې ده.

د هند د بهرنیو چارو وزیر په افغانستان کې د هغه هندي پروژو چې له وړاندې بشپړې شوې، د بیارغونې په برخه کې هم خپله ژمنه تازه کړه. دغه لوړپوړي هندي ډیپلومات ویلي، چې هېواد به یې په افغانستان کې د روغتیایي سکټور په برخه کې په پراخه کچه پانګونه وکړي. د افغانستان روغتونونو ته د پرمختللو اېم ار ای او سیټي سکن ماشینونو او ۲۰ مجهزو امبولاسونو سربېره د واکسینونو ورکړه؛ د عامې روغتیا په برخه کې د هند لویې ژمنې وې.

د هند د بهرنیو چارو وزیر وایي، چې د کابل او نوي ډیلي ترمنځ به د الوتنو په شمېر کې زیاتوالی راشي. جی شنکر افغانستان ته د کډوالو د پراخې ستنېدنې په اړه خواشیني وښوده او د سرپناوو د جوړولو په برخه کې یې کابل ته د مرستو ډاډ ورکړ.

د هغه په وینا؛ هند د افغانستان خپلواکۍ او ځمکنۍ بشپړتیا ته درناوی لري او د امیرخان متقي له دې غوښتني چې هندي کمپنۍ دې په افغانستان کې د کانونو په برخه کې پانګونه وکړي، د زړه له تله مننه کړې او ویلي یې دي، چې دغه مسله د تعامل او فکر وړ ده.

د هند د بهرنیو چارو وزیر د خپلو خبرو په پای کې په افغانستان کې د اوبو د مدیرت په برخه کې هم د مرستې ژمنه وکړه او ویې ویل، چې د هند تخنیکي ظرفیت به په دې برخه کې وکارول شي. هغه دارنګه په افغانستان کې د کرېکټ پرمختګ ته په اشارې سره وویل، چې هېواد به یې له تخنیکي پلوه په دې برخه کې هم د افغانانو لاسنیوی وکړي.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې دغه غونډه د روانې اکټوبر میاشتې له ۱۰ تر ۱۲مې نېټې پورې د بېلابېلو هېوادونواو اقتصادي سازمانونو د استازو په ګډون ترسره کېږي.

د خبرپاڼې له مخې؛ د غونډې موخه د نړۍوالې سوداګرۍ پياوړتيا او په ډيجيټلي بڼه د بدلېدونکي نړۍوال اقتصاد په برخه کې د شته فرصتونو او ننګونو ارزونه ده.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت وايي، چې په دغه نړۍوال کانګرس کې د دوی د پلاوي ګډون د سوداګرۍ د پیاوړتیا او پانګونې په برخه کې خورا مهم او د پام وړ ګام دی.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي د چهارشنبې په ورځ (د تلې ۱۶مه) دغه کانګرس کې د ګډون لپاره چین ته لاړ. د طالبانو د سوداګرۍ وزارت د خبرپاڼې له مخې؛ نوموړی به په دغه غونډه کې وینا هم وکړي او د بېلابېلو هېوادونو له وزیرانو سره به دوه‌اړخیزې ناستې ولري.