ټرمپ اسراییل او مصر ته له سفر مخکې: د سیمې هېوادونه په غزه کې سولې ته په تمه دي

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د یکشنبې په ورځ (د تلې ۲۰مه) پر خپلې اېکس پاڼې لیکلي: «ایران د هغو هڅو هرکلی کوي، چې د غزې د نسل وژنې مخنیوی کوي او د اشغالګرو ځواکونو اېستل تضمین کړي.»

هغه ټينګار کړی، چې فلسطینان باید د خپل برخلیک ټاکلو حق تر لاسه کړي.

نوموړي ټول هېوادونه مکلف ګڼلي، چې د فلسطينانو له قانوني او مشروع مبارزې سره مرسته وکړي.

عراقچي زياته کړې، چې ایران د سیمې د سولې لپاره مهم ځواک پاته شوی؛ «ایران د اسراييل نسل وژونکي رژيم او ابدي جنګونو پلوی نه دی، بلکي دايمې سولې او همکارۍ ته ژمن دی.»

دغه بنسټ به د ټرمپ په مشرۍ وي او د برېتاینا پخوانی لومړی وزیر ټوني بلیر به پکې ګډون لري.

په دې ناسته کې به د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترېش هم برخه ولري.

د ټرمپ د غزې جګړې د پای ته رسولو پلان د محمود عباس په مشرۍ د فلسطین ادارېته د غزې کنټرول وړاندیزوي، خو دا به هله شونی وي، چې اړتیا وړ اصلاحات رامنځته شي.

د ټرمپ وړاندیز وایي، حماس باید خپل واک پای ته ورسوي او وړاندیز کوي چې د غزې اداره د فلسطین یوه تخنیکي کمیټه پر غاړه واخلي او د یوه نړیوال بنسټ تر څار لاندې واوسي.

دغه بنسټ به د ټرمپ په مشرۍ وي او بریتاینا پخوانی لومړی وزیر ټوني بلیر به پکې ګډون لري.

د فلسطین د ازادۍ سازمان مرستیال مشر حسین شیخ وویل چې هغه له بلیر سره وکتل څو د غزې له «بیا رغونې وروسته ورځو» او د ټرمپ د پلان په تړاو خبرې وکړي.

زېلېنسکي پر خپل ایکس لیکلي، « موږ د انرژۍ له سکتور سره تړلې ګڼې مسالې هم وڅېړلې. ولسمشر ټرمپ د ټولو روانو موضوعاتو په اړه ښه معلومات لري. موږ موافقه وکړه چې خپل بحثونه به غځوو او دواړه ټیمونه د راتلونکو خبرو لپاره چمتووالی نیسي».

بل‌خوا، کریملین د یکشنبې په ورځ وویل، مسکو د دې احتمال په اړه ژوره اندېښنه لري چې امریکا به اوکراین ته د توماهاک توغندیو د ورکولو پرېکړه وکړي.

کریملین خبرداری ورکړ چې جګړه اوس «ډراماتیک پړاو» ته رسېدلې او د ټولو لوریو له‌خوا د تاوتریخوالي د زیاتېدو نښې ښکاري.

ولسمشر ټرمپ د دوشنبې په ورځ وویل چې د توما‌هاک توغندیو له احتمالي ورکولو مخکې، غواړي پوه شي چې اوکراین به دغه وسلې څنګه کاروي، ځکه نه غواړي جګړه نوره هم پراخه شي.

واشنګټن پوسټ زیاتوي، دغه افشا شوي اسناد ښيي چې د ایران ګواښ د اسراییل او مهمو عربي هېوادونو ترمنځ د نږدې امنیتي اړیکو اصلي لامل دی او د امریکا د پوځ مرکزي قوماندانۍ (سنتکام) د دې اړیکو د پیاوړتیا لپاره هڅې کړې دي.

د راپور له مخې، په تېرو درېیو کلونو کې د اسراییل او شپږو عربي هېوادونو لوړپوړي پوځي چارواکي د امریکا په منځګړیتوب په بحرین، مصر، اردن او قطر کې د پلان جوړونې غونډې ترسره کړې دي.

ورځپاڼه دا هم لیکي، چې د اسراییل له خوا پر قطر د هوايي برید وروسته د اسراییل او عربي هېوادونو امنیتي اړیکو کې کړکېچ رامنځته شو، خو دا امکان شته چې دا اړیکې د غزې د اوربند څارنې په برخه کې مهم رول ولوبوي.

د اوربند د لومړي پړاو د تړون له مخې، چې د امریکا په منځګړیتوب د دواړو خواوو ترمنځ لاسلیک شوی، له غزې څخه د یرغملو تر ستنېدو وروسته اسراییل به شاوخوا ۲۰۰۰ فلسطیني امنیتي بندیان خوشې کړي.

حماس مخکې ویلي و، چې ښايي د ۷۲ ساعته ضرب‌الاجل په موده کې د ځینو مړو شویو یرغملو د جسدونو موندلو کې له ستونزو سره مخ شي او اسراییل هم له دې موضوع خبر دی.

ویل کېږي، چې له ۴۸ یرغملو څخه ۲۰ تنه ژوندي دي او ۲۸ تنه مړه شوي دي.