زېلېنسکي یوځل بیا له ډونالډ ټرمپ سره پر اوږدواټنه توغندیو غږېدلی

واشنګټن پوسټ زیاتوي، دغه افشا شوي اسناد ښيي چې د ایران ګواښ د اسراییل او مهمو عربي هېوادونو ترمنځ د نږدې امنیتي اړیکو اصلي لامل دی او د امریکا د پوځ مرکزي قوماندانۍ (سنتکام) د دې اړیکو د پیاوړتیا لپاره هڅې کړې دي.

د راپور له مخې، په تېرو درېیو کلونو کې د اسراییل او شپږو عربي هېوادونو لوړپوړي پوځي چارواکي د امریکا په منځګړیتوب په بحرین، مصر، اردن او قطر کې د پلان جوړونې غونډې ترسره کړې دي.

ورځپاڼه دا هم لیکي، چې د اسراییل له خوا پر قطر د هوايي برید وروسته د اسراییل او عربي هېوادونو امنیتي اړیکو کې کړکېچ رامنځته شو، خو دا امکان شته چې دا اړیکې د غزې د اوربند څارنې په برخه کې مهم رول ولوبوي.

د اوربند د لومړي پړاو د تړون له مخې، چې د امریکا په منځګړیتوب د دواړو خواوو ترمنځ لاسلیک شوی، له غزې څخه د یرغملو تر ستنېدو وروسته اسراییل به شاوخوا ۲۰۰۰ فلسطیني امنیتي بندیان خوشې کړي.

حماس مخکې ویلي و، چې ښايي د ۷۲ ساعته ضرب‌الاجل په موده کې د ځینو مړو شویو یرغملو د جسدونو موندلو کې له ستونزو سره مخ شي او اسراییل هم له دې موضوع خبر دی.

ویل کېږي، چې له ۴۸ یرغملو څخه ۲۰ تنه ژوندي دي او ۲۸ تنه مړه شوي دي.

د راپورونو له مخې، د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د مصر د ولسمشر عبدالفتاح السیسي په ګډه مشري کېدونکې سرمشریزه کې به د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترېش او د برېتانیا لومړی وزیر هم ګډون وکړي.

تمه کېږي، چې د دې ناستې پر مهال د اسراييل د یرغمل شویو کسانو د خوشې کولو بهیر هم پیل شي، خو اسراییل به پخپله په دې کنفرانس کې ګډون ونه کړي.

حماس هم اعلان کړی، چې د شرم‌الشېخ په ناسته کې ګډون نه کوي.

د دې ډلې د سیاسي دفتر غړي حسام بدران د فرانسې خبري اژانس ته ویلي، چې حماس «په دې بهیر کې دخیل نه دی» او تر ډېره یې پخوانۍ خبرې اترې د قطر او مصر له لارې تعقیب کړې دي.

که څه هم د امیرخان متقي سفر لا هم پای ته نه دی رسېدلی، خو له ډېرو اړخیزو اغېزو سره مخ شوی دی.

له دې وړاندې د بامیان د بودا مجسمې سره د هغه د خبري غونډې انځور خپرېدل او د ښځينه خبریالانو له شتون پرته خبرې غونډې ترسره کېدل سخت غبرګونونه راپارولي وو.

سرچینو ویلي، چې په ډيلي کې د افغانستان په سفارت کې د امیرخان متقي د خبري ناستې په تالار کې د طالبانو بیرغ نه و، خو د طالبانو پلاوي له ځان سره د کابل نه خپل بیرغ وړی و او هغه یې له بکس نه را واېسته او د بهرنیو چارو وزیر مخې ته یې پر مېز کېښود.

یاد اقدام د ډیپلوماتیکو اصولو څخه سرغړونه ګڼل شوې ده.

هند ته د امیرخان متقي سفر پراخ غبرګونونه راپارولي دي.

له دې وړاندې د هند د اپوزیسیون مشر د دغه هېواد لومړی وزیر تورن کړ، چې د طالبانو پر وړاندې یې د هندي ښځو ملاتړ نه دی کړی.

هغې پر ایکس خواله رسنۍ لیکلي:«دا ډيپلوماسۍ نده، بلکې د تسليمۍ نښه ده.»

سوهسیني هایدار دا څرګندونې وروسته له هغه وکړې، چې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي په نوي ډیلي کې د افغانستان د سفارت په ودانۍ کې له هندي رسنیو سره خبري غونډه وکړه، خو د سفارت امنیتي کسانو ښځینه خبریالانو ته د ننوتلو اجازه ورنکړه.

د هند د مشهورو رسنیو لکه «انډیا ټوډې»او «ټایمز ناو»ښځینه خبریالانې د یادې غونډې د پوښښ لپاره ورغلې وې، خو د امنیتي کسانو په خبره، د طالبانو له لوري ورته امر شوی و، چې «هیڅ ښځې ته د ننوتلو اجازه نشته.»

دغه تبعیضي چلند د هند د خبریالانو او مدني فعالانو پراخ غبرګون راپارولی دی.

یوې بله پېژندل شوې خبریالې د «سي‌اين‌اين نیوز۱۸»شبکې په یوه تبصره کې ویلي:«کله چې طالبان د نوي ډیلي په زړه کې ښځې له خبري غونډې باسي، د هند حکومت چوپتیا د اندېښنې وړ ده.»

د هندي شنونکو په باور، دا پېښه ښيي چې د طالبانو د ښځو پر وړاندې تبعیضي سیاستونه اوس د دوی په ډیپلوماتیکو اړیکو کې هم څرګند شوي دي.