
د پاکستان په راولپنډۍ ښار کې پولیسو د «غیرقانوني کډوالو» پر وړاندې په درې ورځنیو عملیاتو کې د کورونو هغه ۱۶ مالکان نیولي چې ناقانونه افغانانو ته یې کورونه په کرایه ورکړي و او ورسره جوخت یې ۱۶۳ افغانانو هم نیولي دي.
د پاکستاني رسنیو د راپور له مخې، د راولپنډۍ پولیسو دغه عملیات ۳ ورځې مخکې پیل کړي او په دې برخه کې یې د تورنو کسانو پر وړاندې ټولټال ۵۱ رسمي قضیې ثبت کړې دي.
چارواکو ویلي چې نیول شوي کسان د نورو څېړنو لپاره «توقیف ځای» ته لیږدول شوي دي.
د راولپنډۍ پولیسو په یوې اعلامیې کې له پاکستانیانو غوښتي چې، «خپل کورونه، دوکانونه، جایدادونه او یا وسایط هغو بهرنیانو ته په کرایه مه ور کوئ، چې د استوګنې قانوني اسناد نهلري، او له هغو سره له هر ډول معاملې او یا هم پر کارونو له ګومارنې ډډه وکړئ.»
د چارواکو په وینا، هغه بهرنیان چې د اوسېدو قانوني اسناد لري، باید د خپلو سیمو اړوند د پولیسو په حوزو کې په رسمي توګه ثبت شي.

د جرمني رسنیو راپور ورکړی، چې د پاکستان له پلازمینې اسلام اباد څخه د افغانانو یوه ۱۴ کسیزه ډله د دغه هېواد هانوور ښار ته رسېدلې ده. د دویچهویله د راپور له مخې، دا په جرمني کې د ایتلافي حکومت له جوړېدو راهیسې د افغان پناهغوښتونکو درېیمه ډله ده، چې دغه هېواد ته لېږدول کېږي.
د فریدریښ مېرڅ په مشرۍ د جرمني ایتلافي حکومت له رامنځته کېدو وروسته په مې میاشت کې د افغان کډوالو د لېږدونې پروګرام وځنډاوه. په داسې حال کې چې د جرمني تېر حکومت یو زیات شمېر افغانان له افغانستان څخه په دې تمه پاکستان ته لېږدولي و، چې په خپل هېواد کې به پناه ورکوي.
خو پاکستان بیا د افغان کډوالو د اېستنې په لړ کې یو شمېر هغه افغان پناه غوښتونکي چې د جرمني اړوندو میلمستونونو کې یې شپې او ورځې تېرولې، په زوره بېرته افغانستان ته استولي دي.
د پاکستان دغې چارې او د جرمني له لوري د منل شویو افغان پناه غوښتونکو پڅ بهیر هم د بشري حقونو اړوندو سازمانونو اندېښنې راپارولي دي.
د جرمني د حکومت په وینا، نږدې ۱،۹۱۰ افغان پناهغوښتونکي چې د جرمني له لوري د منلو ژمنه ورسره شوې لا هم په پاکستان کې پاتې دي.
د یادونې وړ ده، چې یو شمېر نور افغان پناهغوښتونکو د جرمني محکمو ته له شکایت کولو وروسته د محاکمو له لوري د ویزې ورکړې ادارې یادو کسانو ته د ویزې پر ورکړې مکلفې شوې او ورسره دغه هېواد ته لېږدول شوي دي.
پښتون ملتپال سیاستوال او د پاکستان د مشرانو جرګې پخوانی غړی افراسیاب خټک وايي، په پاکستان کې له افغان کډوال سره ډېر «وحشتناک» چلند کېږي. په پېښور کې بیا د طالبانو کونسل له پاکستان څخه غواړي تر هغې چې لارې نه وي پرانېستل شوي، نو د افغان کډوالو د اېستنې بهیر دې ودروي.
افراسیاب خټک په پاکستان کې له افغان کډوالو سره روان چلند د ټولو نړۍوالو قوانینو، بشري حقونو او کنوانسیونونو خلاف بولي او زیاتوي، «خپل هېواد ته د تګ لپاره تړلو دروازو ته د هغوی وړل او په بدو شرایطو کې د اونیو لپاره انتظار کول غیر انساني دي.»
په پېښور کې افغان کونسل محبالله شاکر بیا ویلي، دمګړۍ د افغان کډوالو له کډو بار سلګونه موټر له نوښار څخه تر تورخم پورې د سړک پر غاړه پرته له هېڅ ډول امکاناتو ولاړ او د تورخم دروازې خلاصون ته په تمه دي.
هغه له پاکستان څخه غوښتي چې د لارو تر خلاصېدو پورې د افغان کډوالو د جبري اېستنې بهیر ودروي او په یاده لاره کې په تمه ولاړو افغان کډوالو ته د سرپناه، اوبو او خوراکي توکو د برابرېدو زمینه هم برابره کړي.
پر کابل د پاکستان له هوايي برید او د ډیورند پر کرښې د افغان طالبانو او پاکستان تر منځ له جګړو وروسته د افغانستان او پاکستان تر منځ ټولې لارې د اسلام اباد له لوري وتړل شوې.
له ۲۱ ورځو راهیسې دغه لارې د هر ډول تګ راتګ پرمخ تړل شوي او د راپورونو لهمخې، ښايي سبا د پاکستان له خوا د تورخم دروازه یوازې د ګډوالو د ستنېدو لپاره پرانېستل شي.
د بلوچستان د کلات ولسوالۍ په خالق اباد سیمه کې د وسله والو د یوه نښه ویشتونکي له خوا په برید کې د پاکستان د دوو کمانډویانو په ګډون ۶ سرتيري وژل شوي دي. ځایي چارواکو بیا په علمیاتو کې د ګڼو بلوڅ وسله والو د وژولو ادعا کړې.
د پاکستان ځایي امنیتي چارواکو د جمعه په ورځ (د لړم ۹مه) د خراسان ډایري په نوم رسنۍ ته ویلي، چې په بلوچستان کې پر ځواکونو د بریدو وروسته یې د بلوڅ وسله والو پر پټنځایونو عملیات تر سره کړي.
چارواکو ویلي، چې په دې عملیاتو کې یې ډېری بلوڅ وسله وال وژلي دي؛ خو تر اوسه یې لا د وژل شویو کسانو کره شمېر نه دی ویلی.
د بلوچستان دغه سېمې ته ټولې لارې تړل شوي او د سختو نښتو راپورونه ورکړل شوي.
له سیمې سره ټولې مخابراتي اړیکې هم پرې شوي دي.
تر اوسه د دې برید مسولیت چا په غاړه نه دی اخیستی.
د قطر لپاره د طالبانو سفیر او په استانبول کې له پاکستان سره د مرکچي پلاوي غړی سهیل شاهین وايي، د استانبول په پنځه ورځنیو خبرو اترو کې د پاکستان ځينې غوښتنې غیر عملي او غیر منطقي وې. هغه وایي، د طالبانو غوښتنې ډیرې منطقي او باید په متن کې شاملې شوې وای، خو «توافق ته ونه رسېدو.»
سهیل شاهین له یوې بهرنۍ رسنۍ په مرکه کې ویلي، په استانبول کې د پاکستان پلاوي یوه «غیر منطقي» غوښتنه دا وه چې افغانستان باید په پاکستان کې له نا امنیو مخنیوی وکړي.
شاهین زیاته کړې، «یوه غوښتنه یې [پاکستان] چې زما په نظر غیر عملي وه او هغه دوی ته راجع کېده، دا وه چې باید پاکستان داخل کې امنیتي پېښه ونهشي، نو دا خو د دوی هېواد دی او مسوولیت یې هم د دوی دی، افغانستان څنګه کولی شي چې په یوه بل هېواد کې د هغوی د امنیت مسوولت په غاړه واخلي، نو دا زما په نظر غیر عملي او غیر منطقي وه.»
د نوموړي په وینا، په دا ځل خبرو کې هم د طالبانو غوښتنه دا وه، چې د افغانستان حریم نقض نهشي او په پاکستان کې د داعش په ګډون د افغانستان خلاف له وسله والو ډلو ملاتړ ودرېږي او اجازه ورنهکړل شي چې د پاکستان خاوره د افغانستان پر ضد وکاروي.
خو دغه دواړه غوښتنې د استانبول غونډې په ګډه اعلامیه کې نه دي راغلي او سهیل شاهین یې د لامل په تړاو وايي، ځکه تر اوسه یې په اړه ورستۍ پرېکړه نه ده شوې خو د عناوینو په توګه چې په راتلونکې کې به پرې بحث کېږي یادونه شوې ده.
په استانبول کې د طالبانو د مرکچي پلاوي غړی د افغانستان او پاکستان تر منځ د لارو د تړل کېدو په تړاو وايي، لارې د پاکستان له لوري بندې شوي او په وینا یې پاکستان لوري ان په دوحه غونډه کې هم ژمنه کړې وه، چې لارې به پرانېزي، خو له ۲۱ ورځو راهیسې تړلې دي.
سهیل شاهین په ټينګار سره وایي، «سوداګري او سیاست باید سره جلا وي، دواړو خواو ته عام ولس او تجاران باید قرباني نه وي.»
د نوموړي په وینا، په استانبول غونډه کې پر مسایلو باندې په یوه وخت تر ۱۶ ساعتونو هم بحث شوی او په وینا یې کله کله به دغه خبرې هم جدې کېدلې.
د یادونې وړ ده، چې د طالبانو او د پاکستان تر منځ د سولې خبرې له ۵ ورځو وروسته پرون (۵شنبه د لړم ۸مه) د یوې ګډې اعلامیې په خپرولو سره پایته ورسېدې او راتلونکې ۵شنبه بیا بیا سره کیني.
د ګډې اعلامیې په یوې برخه کې ویل شوي، «ټولو خواوو د اوربند د دوام پرېکړه وکړه، د سرغړونې پر مهال به د جریمې ټاکلو لپاره د څارنې او تصدیق یو ګډ میکانیزم جوړ شي.»
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند وايي چې پاکستان د امریکا او هند ترمنځ د دفاعي تړون په اړه خبر ترلاسه کړی دی. طاهر اندرابي ویلي، چې دوی پر سیمه باندې د امریکا او هند د دفاعي تړون د اغیزو په اړه بیاکتنه کوي.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت وياند زياته کړې، چې د پاکستان وسله وال ځواکونه د هند د پوځي تمريناتو څارنه کوي او که هند کوم تهاجمي ګام پورته کړي، نو پاکستان به ورته بشپړ او قوي ځواب ورکړي.
طاهر اندرابي وویل، دا پوښتنه باید له هند څخه وشي، چې پاکستان څو هندي جنګي الوتکې نسکورې کړې دي، ځکه حقيقت ښايي د هند لپاره ډېر تریخ وي.
هغه زیاته کړې، د پاکستان او افغانستان د اړيکو پرمختګ به هند خوشحاله نه کړي، خو د هند خوښي يا ناخوښي د پاکستان لپاره هېڅ ارزښت نه لري.
د یادونې وړ ده، چې امريکا او هند لس کلن دفاعي تړون لاسليک کړی، چې له مخې به د دواړو هېوادونو د پوځونو تر منځ د جنګي وسايلو د پېرلو او د اسانتياوو د برابرولو لپاره لاره هواره شي.