طالبان وايي، د دافع هوا ۵ دوه میله دستګاوې یې ترمیم او فعال کړي دي

چيني، چې یو وخت د وېومینګ ایالت استازی او د دفاع وزیر هم پاتې شوی و، د ولسمشر تر مرستیالۍ مخکې هم په واشنګټن کې یو ځواکمن سیاستوال ګڼل کېده.

له ۲۰۰۱ څخه تر ۲۰۰۹ پورې د مرستیال ولسمشر په توګه، چيني د ولسمشرۍ د واک د پراختیا یو توند پلوی و.

نوموړي باور درلود چې د واټرګېټ د رسوايۍ له پېښې وروسته د ولسمشر واک محدود شوی و او ده هڅه وکړه چې د ولسمشرۍ دفتر ته بېرته ځواک ورکړي.

چيني د ۲۰۰۳میلادي کال د عراق د جګړې یو کلیدي ملاتړی و.

هغه پر دې ټینګار کاوه چې عراق د ډله‌ییزو وژنو د وسلو زېرمه لري، خو وروسته هېڅ ډول داسې وسلې ونه موندل شوې.

هغه د بوش د حکومت له څو لوړپوړو چارواکو، لکه د بهرنیو چارو وزیرانو کولن پاول او کانډولیزا رایس سره اختلافات هم درلودل.

د چيني لور، لېز چيني، هم د امریکا د استازو په مجلس کې د جمهوري‌ غوښتونکو استازې وه، خو وروسته یې له ټرمپ سره د مخالفت له امله څوکۍ بایلوده.

ډیک چېني په ۱۹۴۱م کال د جنورۍ په ۳۰ مه د امریکا په نبراسکا ایالت کې زېږېدلی و.

د دغه وزارت د خبرپاڼې له‌مخې، په ارزګان کې د راستنېدونکو لپاره ښارګوټی به په ۲۳۹۵ جریبه ځمکه کې له ټولو خدماتي او ښاري اسانتیاوو په پام کې نیولو سره جوړ شي. دغه ښارګوټی به ۱۷۴۰ د استوګنې نمرې ولري.

په ننګرهار کې به ورته ښارګوټی په ۵۰۰ جریبه ځمکه کې جوړ شي او ټولټال به ۵۰۰ د استوګنې نمرې ولري.

د دغو ښارګوټو طرحې د راستنېدونکو کډوالو د استوګنې د ستونزو د حل او د ښاري ژوند د اسانتیاوو د برابرولو په موخه جوړې شوي، څو بېرته راستنېدونکي او بې ‌ځایه شوي هېوادوال د ښاري ژوند له اسانتیاوو څخه برخمن او ورته د دوامدارې ودې زمینه برابره شي.

په خبرپاڼه کې په دې اړه چې دغه ښارګوټي به په کومې بودیجې او څومره وخت کې جوړ شي او همداراز د وېشنې د څرنګوالي په تړاو هېڅ ډول جزییات نه دي ورکړل شوي.

نوموړی سره له دې چې د دغو ژوبل شویو کسانو د شمېر په اړه څه نه وايي، خو زیاتوي چې په دې اړه یې پلټنې روانې دي.

له دې سره سم، د تاشقرغان چې د زلزلې مرکز ته نږدې ګڼل کېږي، یو شمېر اوسېدونکي افغانستان انټرنشنل- پښتو ته وايي، دمګړی په یاده ساحه کې ګردونه دي او داسې ښکاري، چې کوم غر ښوېیدلی، خو لا تر اوسه هېڅ یوې رسمي سرچینې د غره د ښوېیدو پخلی نه دی کړی.

افغانستان انټرنشنل- پښتو ته په رسېدلو ویډیوګانو کې د دغې زلزلې د شدت کچه لوړه ښکاري او ځينو مزار مېشتو هم ویلي، چې په دې زلزله کې یې د کورونو په دېوالونو کې درزونه پیدا شوي دي.

100%

د یادونې وړ ده، چې نن شپه د افغانستان په وخت د شپې په ۱۲:۵۸دقیقو د ۶ اعشاریه ۳ درجې رېښټر په کچه زلزلې د افغانستان د پلازمېنې په ګډون یو شمېر ولایتونه او په ځانګړې توګه شمالي ولایتونه لړزولي.

د امریکا د جیولوجیکي سروې (USGS) د راپور له‌مخې، د دغې زلزلې مرکز «خُلم» ولسوالۍ بلل شوې او تر ځمکې لاندې په ۲۲ کیلومترۍ کې رامنځته شوې ده.

د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې د ۶ اعشاریه ۳ درجې رېښتر په کچه زلزله وشوه | افغانستان انټرنشنل پښتو

د راپورونو له‌مخې، دغه زلزله له افغانستان سربېره په تاجکستان، ترکمنستان او ازبکستان کې هم احساس شوې ده.

لا تر اوسه د دغې زلزلې له امله د اوښتي احتمالي تلفاتو په تړاو څه نه دي ویل شوي.

یاد سفارت د یکشنبې په ورځ (د لړم ۱۱مه) په خپل اېکس کې زیاته کړې، هر خبریال ته باید اجازه ورکړل شي، چې پرته له وېرې حقیقت ووایې.

برېتانیا همداراز په ډاګه کړې: «د یوې ښې راتلونکي د جوړولو لپاره حقونه، شمولیت او درناوی اړین دي.»

د خبریالانو پر وړاندې له جرمونو د معافیت د پای ته رسولو له نړۍوالې ورځې په داسې حال کې نمانځنه کېږي، چې په کور دننه خبریالان له څه باندې څلورو کلونو راهیسې د طالبانو تر سخت څار او شدید سانسور لاندې کار کوي.

د راپورونو له مخې، د طالبانو د څلور کلنې واکمنۍ په موده کې د خبریالانو او د رسنیو د کارکوونکو له حقونو څخه د سرغړونې لږ تر لږه ۶۴۰ پېښې ثبت شوي ۵ خبریالان وژل شوي دي.

ویل کېږي، هر کال د نومبر دویمه په ټوله نړۍ کې د خبریالانو او مطبوعاتو د ودې او کاري خوندیتوب په موخه نمانځل کېږي.

د څېړنې لیکوالان وايي، که یو څوک هم‌مهاله هم موسیقي اوري او هم یې غږوي، د ذهني زوال پر وړاندې یې د دفاع اغېز لا قوي کېږي.

پروفیسوره جوان رایان چې د استرالیا د موناش پوهنتون د عصبي روان‌پوهني او د عقل زوال د څېړنو مشره ده، وایي:«تر اوسه د عقل زوال درملنه نه ده موندل شوې، له همدې امله دا ډېره مهمه ده چې د مخنیوي یا ځنډولو بدیله لاره وموندل شي.»

نوموړې زیاته کړې:«اوسنۍ شواهد ښيي چې د مغز زړېدل یوازې د عمر او جنیټیکي عواملو پورې محدود نه دي، بلکې د چاپېریال او د ژوند د سبک له امله هم اغېزمنېږي.»

د دې څېړنې پایلې د «» International Journal of Geriatric Psychiatry په وروستۍ ګڼه کې خپرې شوې دي.

څېړنه د څو کلونو پر مهال د ۱۰زره هغو مشرانو باندې ترسره شوې، چې عمرونه یې له ۷۰ کلونو پورته وو.

پایلو څرګنده کړې چې، منظم د موسیقۍ اورېدل یا غږول نه‌ یوازې د ذهني اختلال خطر کموي، بلکې د «پېښو د حافظې» په نوم هغه حافظه هم پیاوړې کوي، چې د ورځنیو پېښو د یادولو لپاره مهمه ده.

څېړونکي وايي، د موسیقۍ الې غږول په تېر عمر کې د حافظې او تفکر د وړتیا د پیاوړتیا لامل ګرځي.

د نړۍوال روغتیا سازمان (WHO) د معلوماتو له مخې، دا مهال نږدې ۵۷میلیونه کسان په ټوله نړۍ کې د عقل له زوال ستونزې سره مخ دي.

څېړنه څرګندوي، موسیقي کېدای شي یوه ساده او اغېزمنه لار وي چې د انسان د ذهني فعالیت په ساتنه کې مرسته وکړي.

یادې پایلې د هغو څېړنو لړۍ ته ورزیاتې شوي، چې له وړاندې یې ښودلې وه، خلاقه، ټولنیزې او فکري فعالیتونه لکه موسیقي، لوستل او هنر د انسان مغزي روغتیا ته په زړښت کې مثبت اغېز لري.