طالبانو په کابل کې ۱۷ کسان په عام محضر کې په دُرو وهلي
د طالبانو سترې محکمې ویلي، چې په کابل کې یې ۱۷ کسان د چرسو او الکولي مشروبانو د قاچاق او پېر او پلور په تور په عام محضر کې په دُرو وهلي دي.
د طالبانو سترې محکمې ویلي، چې په کابل کې یې ۱۷ کسان د چرسو او الکولي مشروبانو د قاچاق او پېر او پلور په تور په عام محضر کې په دُرو وهلي دي.
یادې محکمې د پنجشنبې په ورځ، د لړم ۱۵مه ویلي، چې دغه کسان یې له ۱۰ تر ۳۹ دُرې وهلي او له شپږ میاشتو تر ۷ کالو په تنفیذي بند باندې محکوم شوي دي.
د امریکا د پخواني ولسمشر جورج ډبليو بوش مرستیال او په ۲۰۰۳ کال کې د عراق جګړې کلیدي ملاتړی ډیک چيني د دوشنبې په ورځ د سینه بغل او د زړه او رګونو ناروغۍ له امله د ۸۴ کلونو په عمر ومړ. د هغه کورنۍ دا خبر د سېشنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې تایید کړی دی.
چيني، چې یو وخت د وېومینګ ایالت استازی او د دفاع وزیر هم پاتې شوی و، د ولسمشر تر مرستیالۍ مخکې هم په واشنګټن کې یو ځواکمن سیاستوال ګڼل کېده.
له ۲۰۰۱ څخه تر ۲۰۰۹ پورې د مرستیال ولسمشر په توګه، چيني د ولسمشرۍ د واک د پراختیا یو توند پلوی و.
نوموړي باور درلود چې د واټرګېټ د رسوايۍ له پېښې وروسته د ولسمشر واک محدود شوی و او ده هڅه وکړه چې د ولسمشرۍ دفتر ته بېرته ځواک ورکړي.
چيني د ۲۰۰۳میلادي کال د عراق د جګړې یو کلیدي ملاتړی و.
هغه پر دې ټینګار کاوه چې عراق د ډلهییزو وژنو د وسلو زېرمه لري، خو وروسته هېڅ ډول داسې وسلې ونه موندل شوې.
هغه د بوش د حکومت له څو لوړپوړو چارواکو، لکه د بهرنیو چارو وزیرانو کولن پاول او کانډولیزا رایس سره اختلافات هم درلودل.
د چيني لور، لېز چيني، هم د امریکا د استازو په مجلس کې د جمهوري غوښتونکو استازې وه، خو وروسته یې له ټرمپ سره د مخالفت له امله څوکۍ بایلوده.
ډیک چېني په ۱۹۴۱م کال د جنورۍ په ۳۰ مه د امریکا په نبراسکا ایالت کې زېږېدلی و.
د طالبانو د کور او ښار جوړولو وزارت سرپرست نجیبالله حیات حقاني په ارزګان او ننګرهار ولایتونو کې د راستنېدونکو کډوالو لپاره د ښارګوټو تفصیلي پلانونه منظور کړل. په دغو ښارګوټو کې به ۲۲۴۰ کورونه جوړ شي.
د دغه وزارت د خبرپاڼې لهمخې، په ارزګان کې د راستنېدونکو لپاره ښارګوټی به په ۲۳۹۵ جریبه ځمکه کې له ټولو خدماتي او ښاري اسانتیاوو په پام کې نیولو سره جوړ شي. دغه ښارګوټی به ۱۷۴۰ د استوګنې نمرې ولري.
په ننګرهار کې به ورته ښارګوټی په ۵۰۰ جریبه ځمکه کې جوړ شي او ټولټال به ۵۰۰ د استوګنې نمرې ولري.
د دغو ښارګوټو طرحې د راستنېدونکو کډوالو د استوګنې د ستونزو د حل او د ښاري ژوند د اسانتیاوو د برابرولو په موخه جوړې شوي، څو بېرته راستنېدونکي او بې ځایه شوي هېوادوال د ښاري ژوند له اسانتیاوو څخه برخمن او ورته د دوامدارې ودې زمینه برابره شي.
په خبرپاڼه کې په دې اړه چې دغه ښارګوټي به په کومې بودیجې او څومره وخت کې جوړ شي او همداراز د وېشنې د څرنګوالي په تړاو هېڅ ډول جزییات نه دي ورکړل شوي.
د بلخ ولایت لپاره د طالبانو د والي ویاند وايي، د دغې زلزلې له امله د مزارشریف ښار له یو شمېر بلاکونو ځينو کسانو ځانونه راغورځولي او له امله یې لاس او پښې یې ماتې شوې او هغوی پر وخت روغتونونو ته لېږدول شوي دي.
نوموړی سره له دې چې د دغو ژوبل شویو کسانو د شمېر په اړه څه نه وايي، خو زیاتوي چې په دې اړه یې پلټنې روانې دي.
له دې سره سم، د تاشقرغان چې د زلزلې مرکز ته نږدې ګڼل کېږي، یو شمېر اوسېدونکي افغانستان انټرنشنل- پښتو ته وايي، دمګړی په یاده ساحه کې ګردونه دي او داسې ښکاري، چې کوم غر ښوېیدلی، خو لا تر اوسه هېڅ یوې رسمي سرچینې د غره د ښوېیدو پخلی نه دی کړی.
افغانستان انټرنشنل- پښتو ته په رسېدلو ویډیوګانو کې د دغې زلزلې د شدت کچه لوړه ښکاري او ځينو مزار مېشتو هم ویلي، چې په دې زلزله کې یې د کورونو په دېوالونو کې درزونه پیدا شوي دي.
د یادونې وړ ده، چې نن شپه د افغانستان په وخت د شپې په ۱۲:۵۸دقیقو د ۶ اعشاریه ۳ درجې رېښټر په کچه زلزلې د افغانستان د پلازمېنې په ګډون یو شمېر ولایتونه او په ځانګړې توګه شمالي ولایتونه لړزولي.
د امریکا د جیولوجیکي سروې (USGS) د راپور لهمخې، د دغې زلزلې مرکز «خُلم» ولسوالۍ بلل شوې او تر ځمکې لاندې په ۲۲ کیلومترۍ کې رامنځته شوې ده.
د راپورونو لهمخې، دغه زلزله له افغانستان سربېره په تاجکستان، ترکمنستان او ازبکستان کې هم احساس شوې ده.
لا تر اوسه د دغې زلزلې له امله د اوښتي احتمالي تلفاتو په تړاو څه نه دي ویل شوي.
د خبریالانو پر وړاندې له جرمونو د معافیت د پای ته رسولو له نړۍوالې ورځې سره سم، د افغانستان لپاره د برېتانیا سفارت وایي، چې دغه هېواد له افغان خبریالانو ملاتړ ته ژمن دی.
یاد سفارت د یکشنبې په ورځ (د لړم ۱۱مه) په خپل اېکس کې زیاته کړې، هر خبریال ته باید اجازه ورکړل شي، چې پرته له وېرې حقیقت ووایې.
برېتانیا همداراز په ډاګه کړې: «د یوې ښې راتلونکي د جوړولو لپاره حقونه، شمولیت او درناوی اړین دي.»
د خبریالانو پر وړاندې له جرمونو د معافیت د پای ته رسولو له نړۍوالې ورځې په داسې حال کې نمانځنه کېږي، چې په کور دننه خبریالان له څه باندې څلورو کلونو راهیسې د طالبانو تر سخت څار او شدید سانسور لاندې کار کوي.
د راپورونو له مخې، د طالبانو د څلور کلنې واکمنۍ په موده کې د خبریالانو او د رسنیو د کارکوونکو له حقونو څخه د سرغړونې لږ تر لږه ۶۴۰ پېښې ثبت شوي ۵ خبریالان وژل شوي دي.
ویل کېږي، هر کال د نومبر دویمه په ټوله نړۍ کې د خبریالانو او مطبوعاتو د ودې او کاري خوندیتوب په موخه نمانځل کېږي.
یوې نوې څېړنې ښودلې چې د موسیقۍ اورېدل یا د موسیقۍ د یوې الې غږول، د عقل زوال یا د حافظې د کمزورتیا ګواښ په څرګند ډول راکموي. د څېړنې له مخې، هغه مشران چې د ۷۰ کلونو پورته عمر لري او په منظم ډول موسیقي اوري، د نورو پرتله نږدې ۴۰سلنه لږ د عقل د زوال له ګواښ سره مخامخ دي.
د څېړنې لیکوالان وايي، که یو څوک هممهاله هم موسیقي اوري او هم یې غږوي، د ذهني زوال پر وړاندې یې د دفاع اغېز لا قوي کېږي.
پروفیسوره جوان رایان چې د استرالیا د موناش پوهنتون د عصبي روانپوهني او د عقل زوال د څېړنو مشره ده، وایي:«تر اوسه د عقل زوال درملنه نه ده موندل شوې، له همدې امله دا ډېره مهمه ده چې د مخنیوي یا ځنډولو بدیله لاره وموندل شي.»
نوموړې زیاته کړې:«اوسنۍ شواهد ښيي چې د مغز زړېدل یوازې د عمر او جنیټیکي عواملو پورې محدود نه دي، بلکې د چاپېریال او د ژوند د سبک له امله هم اغېزمنېږي.»
د دې څېړنې پایلې د «» International Journal of Geriatric Psychiatry په وروستۍ ګڼه کې خپرې شوې دي.
څېړنه د څو کلونو پر مهال د ۱۰زره هغو مشرانو باندې ترسره شوې، چې عمرونه یې له ۷۰ کلونو پورته وو.
پایلو څرګنده کړې چې، منظم د موسیقۍ اورېدل یا غږول نه یوازې د ذهني اختلال خطر کموي، بلکې د «پېښو د حافظې» په نوم هغه حافظه هم پیاوړې کوي، چې د ورځنیو پېښو د یادولو لپاره مهمه ده.
څېړونکي وايي، د موسیقۍ الې غږول په تېر عمر کې د حافظې او تفکر د وړتیا د پیاوړتیا لامل ګرځي.
د نړۍوال روغتیا سازمان (WHO) د معلوماتو له مخې، دا مهال نږدې ۵۷میلیونه کسان په ټوله نړۍ کې د عقل له زوال ستونزې سره مخ دي.
څېړنه څرګندوي، موسیقي کېدای شي یوه ساده او اغېزمنه لار وي چې د انسان د ذهني فعالیت په ساتنه کې مرسته وکړي.
یادې پایلې د هغو څېړنو لړۍ ته ورزیاتې شوي، چې له وړاندې یې ښودلې وه، خلاقه، ټولنیزې او فکري فعالیتونه لکه موسیقي، لوستل او هنر د انسان مغزي روغتیا ته په زړښت کې مثبت اغېز لري.