د ایسلېنډ مرستیال وزیره: افغان مېرمنې له ښکاره تبعیض او ځورونې سره مخ دي

نوموړي ویلي، چې پاکستان د افغان ولس په وړاندې هېڅ بد نېت نه لري، خو هېڅکله به د افغانانو او د سیمې د ګاونډیو هېوادونو خلاف اقدام کې د طالبانو ملاتړ ونه کړي.

عطا تارړ خبرداری ورکړی، چې د خپلو خلکو د امنیت او خپلواکۍ د ساتنې لپاره به ټول ممکنه لارې او انتخابونه وکاروي.

نوموړي دا څرګندونې له هغه وروسته کړې، چې وړاندې د طالبانو د قومونو، قبایلو او سرحداتو وزیر د پاکستان دفاع وزیر خواجه اصف ته په ګواښمنه ژبه په یوې غونډې کې ویلي چې امریکا او روسیه له افغانستان څخه ډېر لرې وو، خو افغانستان له پاکستان سره په ځمکه وصل دی. هغه زیاته کړې: «ته په دې باور لرې چې سپین ږیري او ځوانان به درپسې دروځي».

د ایران د بشري حقونو سازمان په راپور کې ویل شوي، چې اعدام شویو کسانو کې ۱۱ افغانان، ۶ ښځې، ۸ بلوڅان، ۸ کردان او ۱۱ تنه عربان هم شامل وو.

د ایران د بشري حقونو سازمان ویلي، چې دا په ایران کې د تېرو ۲۵ کلونو پرمهال د اعدام شویو کسانو لوړ ارقام بلل کېږي.

د یاد سازمان له خوا د خپاره شویو معلوماتو له مخې، د روان ۲۰۲۵ کال په تېرو لسو میاشتو کې د ایران په زندانونو کې ۱۲۷۱ کسان اعدام شوي دي.

د ایران د بشري حقونو سازمان له نړیوالې ټولنې څخه غوښتنه کړې، چې د ایران په زندانونو کې د اعدامونو مخنیوی وکړي او د ایران د حکومت له خوا د انسانیت پر وړاندې د جرمونو د ترسره کولو موضوع دې جدې وڅېړل شي.

د ایران د بشري حقونو د سازمان رییس محمود امیري مقدم ویلي:«موږ د هغو خلکو د ډلیزو او سیستماټیکو وژنو شاهدان یو، چې د ایران د قضايي ادارو له خوا د عادلانه محاکمې پرته د مرګ په سزا محکم شوي دي. نړیواله ټولنه او هېوادونه چې د ایران سره ډیپلوماټیکې اړیکې لري مکلف دي، چې ژر تر ژره د ایران د حکومت له خوا د اعدام ماشین په خپله اجنډا کې شامل کړي.»

د ایران د بشري حقونو سازمان ویلي، چې اعدام شویو کسانو ته نشه يي توکو د قاچاق، قصدي قتل، جاسوسۍ، جنسي تیري او سیاسي مخالفتونو په تور د مرګ په سزا محکوم کړل شوي وو، چې له دې ډلې یوازې د ۲۴ کسان د اعدام موضوع رسنیزه شوې ده.

نوري د روسیې او امریکا سره د مجاهدینو او طالبانو جګړې ته اشاره کړې ده چې که څه هم لرې وو خو دوی ورسره جنګېدلي دي.

نوموړي خواجه اصف ته په خطاب کې ویلي: "خواجه صاحب دې دا نه هېروي چې روسیه او امریکا زموږ څخه ډېر لرې وو، مګر زما او ستا وصلت په پنجاب او سند کې دی".

د طالبانو د قبایلو وزیر پاکستان ته ویلي چې تاسو په خپله ټېکنالوجۍ غرور مه کوئ.

هغه زیاته کړه: "دا د عقیدې د اساس او باشهامته ولس د دې جوش او صبر مه ازمویه".

وروسته له هغې چې پر ډېورنډ کرښه د طالبانو او پاکستان تر منځ نښتې وشوې د دواړو خواوو د چارواکو تر منځ توندې نیوکې او ګواښونه د رسنیو د سر ټکي ګرځېدلي دي.

له دې وړاندې د پاکستان د دفاع وزیر خواجه اصف طالبانو ته ګواښ کړی و، چې که له طالب لوري سره خبرې ناکامه شي، نو مخامخ به جګړې ته داخل شي.

خواجه اصف په اسلام اباد کې د خبریالانو سره د خبرو پرمهال هیله څرګنده کړې، چې د افغان طالبانو او پاکستان ترمنځ هر څه روښانه شي او د تړون برخه وګرځي.

نوموړړي ویلي، چې له تړون څخه د سرغړونې په صورت کې به قطر او ترکیه د تضمین کوونکو هېوادونو په توګه عمل وکړي.

اصف زیاته کړې:« پاکستان د سولې او سوداګرۍ غوښتونکی دی او هرڅوک چې تضمین ورکوي باید په لیکلي بڼه وي تر څو پر همدې بنست مخکې لاړ شو.»

همدارنګه اصف زیاته کړې:«پاکستان له افغانستان سره د مذاکراتو لپاره د بل چا د لارښوونې اړتیا نه لري او دا خبرې اړینې دي، ځکه د سیمې د امن لپاره سوله اړینه ده.»

د پاکستان د دفاع وزیر دا څرګندونې پرداسې مهال کړې، چې د پاکستان او طالبانو ترمنځ په استابنول کې د تېرو دوو ورځو راهیسې د دواړو لوریو ترمنځ درېیم پړاو خبرې روانې دي او د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې د ټي ټي په تړاو د شواهدو او غوښتنو لېست یې منځګړو ته سپارلی دی.

د ایراني رسنیو د راپورونو له مخې، د ایران کورنیو چارو وزارت د بهرنیو وګړو او کډوالو د مرکز رییس نادر یار احمدي د هالنډ له حکومت څخه په ایران کې د مېشت افغان کډوالو د کوربه توب له امله د ملاتړ په برخه کې د همکارۍ غوښتنه کړې ده.

هغه، په ایران کې د مېشت کډوالو د ستونزو حل په برخه کې د نړیوالو سازمانونو همکاري او د ګډو تجربو څخه استفاده اړینه بللې ده.

احمدي له ایران څخه د افغان کډوالو د شړلو په اړه ویلي:«د بېرته ستنولو پلان د عامو خلکو په جدي غوښتنه ترسره کېږي. د دواړو اړخونو ژمنو ته په عمل او د نړیوالو سازمانونو سره د دوه اړخیزو همکاریو زیاتوالی به د دې برخې ستونزې ښه مدیریت او حل کولو کې مرسته وکړي.»

پر همدې مهال د منځني ختیځ او شمالي افریقا په چارو کې د هالنډ د بهرنیو چارو وزارت مسولې کرېستالېسټ ویلي:«موږ د ایران پر حکومت او خلکو باندې د کډوالو د دې درانه فشار په اړه پوهیږو. او موږ چمتو یوو چې په دې برخه کې ستونزې حل کړو او له سیاسي اختلافاتو پرته په دې پروسه کې مرسته وکړو.»

ایران پر داسې مهال د افغان کډوالو د کوربه توب له امله د مرستو او همکارۍ غوښتنه کړې، چې د تېرکال راهیسې یاد هېواد سلګونه زره افغان کډوال په زور بېرته افغانستان ته ستانه کړي دي او له ایران څخه د افغان کډوالو د شړلو لړۍ لا هم دوام لري.