د ایران بشري حقونو سازمان: ایران په یوه میاشت کې د ۱۱ افغانانو په ګډون ۲۱۸ کسان اعدام کړي

نوري د روسیې او امریکا سره د مجاهدینو او طالبانو جګړې ته اشاره کړې ده چې که څه هم لرې وو خو دوی ورسره جنګېدلي دي.

نوموړي خواجه اصف ته په خطاب کې ویلي: "خواجه صاحب دې دا نه هېروي چې روسیه او امریکا زموږ څخه ډېر لرې وو، مګر زما او ستا وصلت په پنجاب او سند کې دی".

د طالبانو د قبایلو وزیر پاکستان ته ویلي چې تاسو په خپله ټېکنالوجۍ غرور مه کوئ.

هغه زیاته کړه: "دا د عقیدې د اساس او باشهامته ولس د دې جوش او صبر مه ازمویه".

وروسته له هغې چې پر ډېورنډ کرښه د طالبانو او پاکستان تر منځ نښتې وشوې د دواړو خواوو د چارواکو تر منځ توندې نیوکې او ګواښونه د رسنیو د سر ټکي ګرځېدلي دي.

له دې وړاندې د پاکستان د دفاع وزیر خواجه اصف طالبانو ته ګواښ کړی و، چې که له طالب لوري سره خبرې ناکامه شي، نو مخامخ به جګړې ته داخل شي.

خواجه اصف په اسلام اباد کې د خبریالانو سره د خبرو پرمهال هیله څرګنده کړې، چې د افغان طالبانو او پاکستان ترمنځ هر څه روښانه شي او د تړون برخه وګرځي.

نوموړړي ویلي، چې له تړون څخه د سرغړونې په صورت کې به قطر او ترکیه د تضمین کوونکو هېوادونو په توګه عمل وکړي.

اصف زیاته کړې:« پاکستان د سولې او سوداګرۍ غوښتونکی دی او هرڅوک چې تضمین ورکوي باید په لیکلي بڼه وي تر څو پر همدې بنست مخکې لاړ شو.»

همدارنګه اصف زیاته کړې:«پاکستان له افغانستان سره د مذاکراتو لپاره د بل چا د لارښوونې اړتیا نه لري او دا خبرې اړینې دي، ځکه د سیمې د امن لپاره سوله اړینه ده.»

د پاکستان د دفاع وزیر دا څرګندونې پرداسې مهال کړې، چې د پاکستان او طالبانو ترمنځ په استابنول کې د تېرو دوو ورځو راهیسې د دواړو لوریو ترمنځ درېیم پړاو خبرې روانې دي او د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې د ټي ټي په تړاو د شواهدو او غوښتنو لېست یې منځګړو ته سپارلی دی.

د ایراني رسنیو د راپورونو له مخې، د ایران کورنیو چارو وزارت د بهرنیو وګړو او کډوالو د مرکز رییس نادر یار احمدي د هالنډ له حکومت څخه په ایران کې د مېشت افغان کډوالو د کوربه توب له امله د ملاتړ په برخه کې د همکارۍ غوښتنه کړې ده.

هغه، په ایران کې د مېشت کډوالو د ستونزو حل په برخه کې د نړیوالو سازمانونو همکاري او د ګډو تجربو څخه استفاده اړینه بللې ده.

احمدي له ایران څخه د افغان کډوالو د شړلو په اړه ویلي:«د بېرته ستنولو پلان د عامو خلکو په جدي غوښتنه ترسره کېږي. د دواړو اړخونو ژمنو ته په عمل او د نړیوالو سازمانونو سره د دوه اړخیزو همکاریو زیاتوالی به د دې برخې ستونزې ښه مدیریت او حل کولو کې مرسته وکړي.»

پر همدې مهال د منځني ختیځ او شمالي افریقا په چارو کې د هالنډ د بهرنیو چارو وزارت مسولې کرېستالېسټ ویلي:«موږ د ایران پر حکومت او خلکو باندې د کډوالو د دې درانه فشار په اړه پوهیږو. او موږ چمتو یوو چې په دې برخه کې ستونزې حل کړو او له سیاسي اختلافاتو پرته په دې پروسه کې مرسته وکړو.»

ایران پر داسې مهال د افغان کډوالو د کوربه توب له امله د مرستو او همکارۍ غوښتنه کړې، چې د تېرکال راهیسې یاد هېواد سلګونه زره افغان کډوال په زور بېرته افغانستان ته ستانه کړي دي او له ایران څخه د افغان کډوالو د شړلو لړۍ لا هم دوام لري.

کلراډو سن ورځپاڼې د جمعې په ورځ راپور ورکړی چې دادفر په تېرو کلونو کې د افغانستان د پوځ یو امنیتي چارواکی و او د طالبانو پر ضد جګړه کې یې له امریکایي ځواکونو سره اوږه په اوږه کار کړی و.

راپور وايي، هغه له دې وېره درلوده چې له افغانستان څخه د امریکایي ځواکونو تر وتلو وروسته به د طالبانو له خوا ووژل شي، نو له خپلې کورنۍ سره یې امریکا ته پناه راوړې وه.

دادفر تېره میاشت د یو باروړونکي موټر په چلولو د اینډيانا پر لور روان و، چې د امریکا د کډوالۍ د ادارې مخ پټو مامورانو له لوري ودرول شو او ونیول شو.

د هغه مېرمن، چې د امنیتي اندېښنو له امله یې نوم نه دی څرګند شوی، ویلي دي چې مېړه یې هېڅ جرم نه دی کړی او د پناه غوښتنې قانوني بهیر تعقیبوي.

هغې زیاته کړې: «زما خاوند۱۴یا ۱۵کاله د طالبانو پر ضد جګړه کړې ده. موږ افغانستان څخه د راوتلو لپاره سختې شپې ورځې تېرې کړې. اوس چې امریکا ته را رسېدلي یو، هغه بندي شوی دی. زموږ ماشومان خپل پلار ته اړتیا لري.»

راپور زیاتوي چې دادفر هره ورځ له توقیف ځایه له کورنۍ سره اړیکه نیسي، خو ماشومانو ته وايي چې دی د بار وړلو په سفر کې دی، نه دا چې بندي دی.

محمد علي دادفر خپلې مېرمن ته ویلي چې د نیول کېدو پر مهال مامورانو ترې د قانوني اسنادو غوښتنه وکړه، خو د هغه د اسنادو لیدلو ته یې پام ونه‌ کړ.

د دادفر مېرمن وايي: «که هغه بېرته افغانستان ته ستنېږي، ژوندی نه پاتې کېږي. طالبان اوس د هغو کسانو په لټه کې دي چې د پخواني حکومت لپاره کار کړی او د دوی پر ضد جنګېدلي دي.»

د راپور له مخې، دا افغانه کورنۍ د طالبانو تر واکمنېدو وروسته لومړی ایران ته، بیا برازیل ته تللې وه، او له هغه ځایه یې د امریکا د پناه غوښتنې بهیر پیل کړی و. هغوی له یو کال پاتې کېدو وروسته د مکسیکو له لارې امریکا ته رسېدلي دي، او اوس یې د پناه غوښتنې دوسیه لا هم د کډوالۍپه محکمه کې تر څېړنې لاندې ده

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت سرچینه زیاتوي، چې پاکستاني لوري د خپلو غوښتنو اته ماده ییز لېست د طالبانو مذاکراتي پلاوي ته سپارلی چې له مخې یې پاکستان غواړي طالبان د ټي ټي پي اړوند وسله واله په افغانستان کې بې وسلې ځای پر ځای کړي.

د سرچینې په خبره، پاکستان ادعا کړې چې افغان طالبان د ټي ټي پي د ملاتړ سربېره په پاکستان کې د ټي ټي پي د وسله والو سره اوږه په اوږه د پاکستان د حکومت پر وړاندې جنګیږي چې د طالبانو له خوا په مذاکراتو کې رد شوې ده.

په ترکیه کې د مذاکراتي پلاوي یوې سرچینې بیا ویلي چې د طالبانو پلاوي د داعش - خراسان ډلې په تړاو شواهد چې په بلوچستان او یو شمېر قبایلي سیمو کې د پاکستان د حکومت تر څار لاندې فعالیت کوي منځګړو هېوادونو ته سپارلي دي.

سرچینه وايي چې طالبانو له منځګړیو هېوادونو غوښتي، تر څو پاکستان قانع کړي چې داعش ډلې ته اجازه ورنه کړي چې د دوی پر ضد د پاکستان له خاورې استفاده وکړي، خو پاکستان دغه ادعا رد کړې ده.

سرچینې ویلي چې تر اوسه په مذاکراتو کې یوازې منځګړو ته د شواهدو او غوښتنو لېستونه سپارل شوي دي او تر دا مهاله یوازې لومړني بحثونه پرې پرته له نتیجې ترسره شوي دي.

د طالبانو او پاکستان له وروستۍ جګړې وروسته دا د خبرو درېیم پړاو دی چې په ترکیه کې ترسره کیږي.

یوازې لومړي پړاو یې د طالبانو او پاکستان تر منځ اوربند قایم کړ او پاتې دوه پړاوونو یې کومه محسوسه نتیجه نه ده لرلې.