د پاکستان دفاع وزیر: له طالبانو سره هر ډول هوکړه باید په لیکلې بڼه وي

د ایراني رسنیو د راپورونو له مخې، د ایران کورنیو چارو وزارت د بهرنیو وګړو او کډوالو د مرکز رییس نادر یار احمدي د هالنډ له حکومت څخه په ایران کې د مېشت افغان کډوالو د کوربه توب له امله د ملاتړ په برخه کې د همکارۍ غوښتنه کړې ده.

هغه، په ایران کې د مېشت کډوالو د ستونزو حل په برخه کې د نړیوالو سازمانونو همکاري او د ګډو تجربو څخه استفاده اړینه بللې ده.

احمدي له ایران څخه د افغان کډوالو د شړلو په اړه ویلي:«د بېرته ستنولو پلان د عامو خلکو په جدي غوښتنه ترسره کېږي. د دواړو اړخونو ژمنو ته په عمل او د نړیوالو سازمانونو سره د دوه اړخیزو همکاریو زیاتوالی به د دې برخې ستونزې ښه مدیریت او حل کولو کې مرسته وکړي.»

پر همدې مهال د منځني ختیځ او شمالي افریقا په چارو کې د هالنډ د بهرنیو چارو وزارت مسولې کرېستالېسټ ویلي:«موږ د ایران پر حکومت او خلکو باندې د کډوالو د دې درانه فشار په اړه پوهیږو. او موږ چمتو یوو چې په دې برخه کې ستونزې حل کړو او له سیاسي اختلافاتو پرته په دې پروسه کې مرسته وکړو.»

ایران پر داسې مهال د افغان کډوالو د کوربه توب له امله د مرستو او همکارۍ غوښتنه کړې، چې د تېرکال راهیسې یاد هېواد سلګونه زره افغان کډوال په زور بېرته افغانستان ته ستانه کړي دي او له ایران څخه د افغان کډوالو د شړلو لړۍ لا هم دوام لري.

کلراډو سن ورځپاڼې د جمعې په ورځ راپور ورکړی چې دادفر په تېرو کلونو کې د افغانستان د پوځ یو امنیتي چارواکی و او د طالبانو پر ضد جګړه کې یې له امریکایي ځواکونو سره اوږه په اوږه کار کړی و.

راپور وايي، هغه له دې وېره درلوده چې له افغانستان څخه د امریکایي ځواکونو تر وتلو وروسته به د طالبانو له خوا ووژل شي، نو له خپلې کورنۍ سره یې امریکا ته پناه راوړې وه.

دادفر تېره میاشت د یو باروړونکي موټر په چلولو د اینډيانا پر لور روان و، چې د امریکا د کډوالۍ د ادارې مخ پټو مامورانو له لوري ودرول شو او ونیول شو.

د هغه مېرمن، چې د امنیتي اندېښنو له امله یې نوم نه دی څرګند شوی، ویلي دي چې مېړه یې هېڅ جرم نه دی کړی او د پناه غوښتنې قانوني بهیر تعقیبوي.

هغې زیاته کړې: «زما خاوند۱۴یا ۱۵کاله د طالبانو پر ضد جګړه کړې ده. موږ افغانستان څخه د راوتلو لپاره سختې شپې ورځې تېرې کړې. اوس چې امریکا ته را رسېدلي یو، هغه بندي شوی دی. زموږ ماشومان خپل پلار ته اړتیا لري.»

راپور زیاتوي چې دادفر هره ورځ له توقیف ځایه له کورنۍ سره اړیکه نیسي، خو ماشومانو ته وايي چې دی د بار وړلو په سفر کې دی، نه دا چې بندي دی.

محمد علي دادفر خپلې مېرمن ته ویلي چې د نیول کېدو پر مهال مامورانو ترې د قانوني اسنادو غوښتنه وکړه، خو د هغه د اسنادو لیدلو ته یې پام ونه‌ کړ.

د دادفر مېرمن وايي: «که هغه بېرته افغانستان ته ستنېږي، ژوندی نه پاتې کېږي. طالبان اوس د هغو کسانو په لټه کې دي چې د پخواني حکومت لپاره کار کړی او د دوی پر ضد جنګېدلي دي.»

د راپور له مخې، دا افغانه کورنۍ د طالبانو تر واکمنېدو وروسته لومړی ایران ته، بیا برازیل ته تللې وه، او له هغه ځایه یې د امریکا د پناه غوښتنې بهیر پیل کړی و. هغوی له یو کال پاتې کېدو وروسته د مکسیکو له لارې امریکا ته رسېدلي دي، او اوس یې د پناه غوښتنې دوسیه لا هم د کډوالۍپه محکمه کې تر څېړنې لاندې ده

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت سرچینه زیاتوي، چې پاکستاني لوري د خپلو غوښتنو اته ماده ییز لېست د طالبانو مذاکراتي پلاوي ته سپارلی چې له مخې یې پاکستان غواړي طالبان د ټي ټي پي اړوند وسله واله په افغانستان کې بې وسلې ځای پر ځای کړي.

د سرچینې په خبره، پاکستان ادعا کړې چې افغان طالبان د ټي ټي پي د ملاتړ سربېره په پاکستان کې د ټي ټي پي د وسله والو سره اوږه په اوږه د پاکستان د حکومت پر وړاندې جنګیږي چې د طالبانو له خوا په مذاکراتو کې رد شوې ده.

په ترکیه کې د مذاکراتي پلاوي یوې سرچینې بیا ویلي چې د طالبانو پلاوي د داعش - خراسان ډلې په تړاو شواهد چې په بلوچستان او یو شمېر قبایلي سیمو کې د پاکستان د حکومت تر څار لاندې فعالیت کوي منځګړو هېوادونو ته سپارلي دي.

سرچینه وايي چې طالبانو له منځګړیو هېوادونو غوښتي، تر څو پاکستان قانع کړي چې داعش ډلې ته اجازه ورنه کړي چې د دوی پر ضد د پاکستان له خاورې استفاده وکړي، خو پاکستان دغه ادعا رد کړې ده.

سرچینې ویلي چې تر اوسه په مذاکراتو کې یوازې منځګړو ته د شواهدو او غوښتنو لېستونه سپارل شوي دي او تر دا مهاله یوازې لومړني بحثونه پرې پرته له نتیجې ترسره شوي دي.

د طالبانو او پاکستان له وروستۍ جګړې وروسته دا د خبرو درېیم پړاو دی چې په ترکیه کې ترسره کیږي.

یوازې لومړي پړاو یې د طالبانو او پاکستان تر منځ اوربند قایم کړ او پاتې دوه پړاوونو یې کومه محسوسه نتیجه نه ده لرلې.

میاخېل د پاکستان له خوا پر افغانستان د تیرې ورځې برید په غبرګون کې د ذبیح الله مجاهد هغه څرکندونو ته چې په استانبول کې د مذاکراتو په احترام یې د برید ځواب ور نه کړ، سخت غبرګون ښودلی او طالبان یې پوښتلي، چې د دوحې د سولې خبرو پرمهال یې ولې هره ورځ بې ګناه افغانان وژل؟

نوموړي ویلي چې افغانانو د طالبانو له خوا په جوماتونو، ښوونځیو او سړکونو باندې ترهګریز بریدونه نه شي هېرولی.

اسماعیل میاخېل زیاته کړې چې طالبان په تېرو څلورو کلونو کې هره شخړه، هره پېښه او هره ورزشي لاسته راوړنه د خپل ځان د بقا او تبلیغ لپاره کارولې.«د اسلام په نامه مو پرون او نن هره ګړنه د خپلې ډلې د بقا لپاره وه.»

میاخېل ویلي، که طالبان په سوله او اسلام باور لري، نو له افغانانو سره دې د سولې رېښتنی بهیر پیل کړي، استبداد، ظلم او بندیزونه دې پای ته ورسوي.

نوموړي ویلي، چې طالبان ښځو او نارینه وو ته د انساني او اسلامي حقوقو په ورکړي، د نجونو د ښوونځیو پرانېستلو او د یوه سوکال افغانستان لپاره د یو ستر ملي بهیر په ژمنه کې د خپلې ډلې بقا نه ویني.

سهیل اپریدي په یوه بیان کې د خیبر پښتونخوا په قبایلي سیمو کې د پوځي عملیاتو په اړه سختې نیوکې کړې او وايي، هغه تګلارې کې چې د یاد ایالت د اوسیدونکو په ګټه نه وي، نه يي مخکې منلي او نه به یې اوس ومني.

نوموړي د خپلو خبرو پرمهال زیاته کړې:«امنیتي ځواکونو زموږ په جوماتونو کې سپي تړل. کله چې به موږ ورتللو او‌ ویل به مو چې دا د جومات سپکاوی دی، نو هغوی به ویل، چې د سپیانو او ستاسو حیثیت یو دی.»

نوموړي دا څرکندونې پر داسې مهال کړې، چې څو ورځې وړاندې د خیبر پښتونخوا د تیرا سلګونو اوسیدونکو د یوې غونډې پر مهال په یاده سیمه کې له پوځي عملیاتو سره مخالفت ښودلی و او‌پرېکړه یې کړې وه، چې له خپلې سیمې به کډه نشي.