پاکستان له افغان طالبانو د ټي ټي پي پر ضد د اقداماتو غوښتونکی دی

د دایکندي په مرکز نیلي کې ځايي سرچینو نن جمعه، د لړم ۲۳مه افغانستان انټرنیشنل - پښتو ته وویل، چې د طالبانو ښاروالۍ د نیلي ښار په بازارونو کې د مېرمنو دوکانونه تړلي دي او ورته یې ویلي چې د ښار په څنډه کې په یوه پارک کې خپل کاروبار ته دوام ورکړي.
د سرچینو په وینا، طالبانو مېرمنو ته ویلي چې د خپلو فعالیتونو د دوام لپاره دوی باید هټۍ واخلي چې له پنځوس زره افغانیو څخه ډیر لګښت لري او بیا د ښاروالۍ لخوا ټاکل شوي ځای ته لاړ شي.

سرچینو زیاته کړې، چې دا لګښت د هغو مېرمنو لپاره خورا ستونزمن دی چې د کورنیو سرپرستي ور تر غاړې ده.

د سرچینو په وینا، طالبانو دمخه ښځو ته ګواښ کړی و چې د نیلي ښار زاړه او نوي بازارونه خالي کړي.
د ترلاسه شویو معلوماتو له مخې، شاوخوا ۶۰ ښځینه سوداګرې لا دمخه د ښاروالۍ لخوا ټاکل شوي ځای ته لیږدول شوي دي.

سرچینې وايي چې بل ځای ته لېږدول شوې میرمنې هم غواړي، چې بیرته نیلي بازار ته راشي.
د هغو میرمنو څخه چې دوکان یې تړل شويیوه یې وایي: «زموږ دوکانونه د څلورو ورځو لپاره تړل شوي دي ځکه چې موږ باید د نارینه وو په منځ کې کار ونه کړو.»
د سرچینو په وینا، وروسته له هغه چې دوکانونه وتړل شول، مېرمنې څو ځله د طالبانو ولایت مقام ته ورغلې او د طالبانو له مرستیال والي سره یې لیدلي خو ویل کېږي چې دوی له ناوړه چلند سره مخامخ شوي دي.

سرچینو زیاته کړه، چې د طالبانو چارواکو مېرمنو ته وویل: «یا د ښاروالۍ امرونه تعقیب کړئ یا خپل دوکانونه بند کړئ او په کور کې پاتې شئ.»

یوې سرچینې وویل چې مېرمنې سوداګرې لاهم د طالبانو له چارواکو سره مشورې کوي.

افغانستان انټرنشنل ته رارسېدلو انځورونه دا هم ښايي، چې ځینې دوکانونه قلف شوي او د مېرمنو یوه ډله د ولایت د والي د دفتر مخې ته راټوله شوې ده.

د افغانستان د ملي امنیت پخواني رییس رحمت الله نبیل په پاکستان کې وروستیو پېښو ته په اشاره ویلي، چې پاکستاني سیاستوالو د پاکستانیانو د بوختیا لپاره شور جوړ کړی وو، خو د پردې تر شا د یاد هېواد پارلمان په چوپتیا سره د ۲۷م اساسي قانون په تعدیلولو سره کودتا وکړه.

د نوموړي په خبره د یاد قانون په تعدیل سره د پاکستان د پوځ مشر ته ډېر واکونه ورکړل شوي او اوس پاکستان په ښکاره ډول له نیمه ملکي جوړښت څخه یوې قانوني پوځي واکمنۍ ته واوښت.

رحمت الله نبیل ویلي:« د بهرنیو دښمنانو په اړه خبرې هېڅکله واقعي امنیتي موضوع نه وه. دا یوازې یوه پرده وه، څو د خلکو ذهنونه بوخت وساتي، په داسې حال کې چې اصلي کودتا د پارلمان دننه په چوپتیا سره بشپړیده. دا اعلان شوې کودتا نه وه؛ بلکې یوه چوپه، قانوني او هدفمنده کودتا وه.

نوموړي ویلي، چې سر له اوسه پاکستان د اقتصادي سقوط لور روان دی، د توکو بیې لوړې شوې، د ډالرو زیرمي ټیټي کچې ته رسېدلي او ملکي سیاستوال څوکۍ لري، خو واک نه لري.

د رحمت الله نبیل د اټکل له مخې، په پاکستان کې پوځي واکمني به د حکومت نوی معمول شي، د ټي ټي پي او نورو ډلو فعالیتونو د پراخېدو له امله به ناامني زیاته شي، اقتصادي فشار به ډېر شي، د پوځي حاکمیت له وجې به نړیوال باور کم شي او پاکستاني ملکي مشران به د تصمیم نیولو پرځای یوازې د عملي کوونکو رول ولري.

د پاکستان د پارلمان له خوا د ۲۷م اساسي قانون په تصویب سره د پاکستان د پوځ مشر جنرال عاصم منیر ته د دفاعي ځواکونو د مشر لقب ورکړل شوی، چې له مخې به یې منیر د پاکستان په ملي پرېکړو کې پراخ نفوذ ولري.

یاد وزارت ویلي: «دواړو خواوو د پوځي او تخنیکي همکارۍ په اړه بحث کړی او دا یې مهمه وګڼله چې په سیمه او نړۍ کې په بې ثباته شرایطو کې ملګرتیا لا پیاوړې کړي.»

د تاجکستان او پاکستان د لوړ پوړو پوځي چارواکو ترمنځ د بحث نور موضوعات په دواړو هیوادونو کې د ګډو تمرینونو ترسره کول، د تجربو شریکول او په روزنیزو کورسونو کې ګډون کول شامل دي.

د راپور له مخې، دواړو خواوو د پوځي همکارۍ، زده کړې، د ترهګرۍ سره مبارزه او سیمه ییز امنیت په برخو کې د هڅو د زیاتولو هوډ څرګند کړی.

د یادلو وړ ده، چې د تاجکستان او پاکستان ځانګړو ځواکونو د روان کال په اګست کې د ترهګرۍ ضد خپل لومړی ګډ تمرین ترسره کړ، چې نوم یې «دوستي– ۲۰۲۵»و. دا تمرین د تاجیکستان د دفاع وزارت د فخراباد په روزنیز ډګر کې د ختلون په سیمه کې ترسره شو.

د دواړو هیوادونو شاوخوا ۱۰۰ځانګړو ځواکونو، په شمول د هوایي او پیاده ځواکونو، په دې تمرینونو کې برخه اخیستې وه.

د تاجکستان د دفاع وزارت وايي چې د نړیوال تروریزم او افراطیت ګواښونو ته په پام سره د داسې ګډو تمرینونو ترسره کول خورا مهم دي.

اېمېل ولي خان د پاکستان په سنا کې د خپلې وینا پر مهال وسله والو ډلو سره د چلند او پالیسۍ په اړه سختي نیوکې کړي او وايي، د پاکستان ادارې د خپلو ناکامو پالیسیو پړه پر افغانسان ور تاوانوي.

اېمل ولي خان زیاته کړې:«دا اوس یو رواج جوړ شوی دی او دلته چې څه پېښیږي، پړه یې پر افغانستان اچول کېږي. هغه څلویښت زره وسله وال چې د پاکستان په اجازه راغلي دي، هغوی باندې څه وشول؟ هغه وخت موږ ته ویل کېدل، چې لس زره یې ځان وژونکي دي، هغه څه شول؟»

نوموړي ویلي، ترهګري، بغاوت او افراطیت اوس د پاکستان د ټولنې برخه ګرځیدلي او پاکستان د سخت دریځۍ په لور روان دی.

نوموړي ویلي، چې د ښو او بدو وسله والو ډلو په نوم پالیسۍ ورته د منلو وړ نه دي او دا مسله باید په جدي توګه حل شي.

نوموړي دا څرګندونې پر داسې مهال کړې، چې په دې وروستیو کې د افغان طالبانو او پاکستان ترمنځ اړیکې په خورا خراب حالت کې دي او په ورته مهال په پاکستان کې د وسله والو بریدونه هم زیات شوي دي.

په کابل کې طالب سرچینو نن جمعې ورځ، د لړم ۲۳مه افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي، چې په تېره یوه میاشت کې ددې ډلې مشر ملا هبت الله د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني ته نږدې کسان په بېلابېلو دولتي څوکیو ګمارلي دي.

د طالبانو مشر هبت الله تېره میاشت یوازې په یوه حکم کې سراج الدین حقاني ته نږدې کس محمد وزیر بادشاه د کورنیو چاور وزارت د معین په توګه وټاکه، نوموړی د حقاني شبکې ډېر بانفوذه او با اعتماده شخص بلل کېږي.

د ملا هبت الله له خوا د ګمارنو په دې حکم کې، د طالبانو د کورنیو چارو وزارت مرستیال عبدالله مختار د خوست لپاره د طالبانو والي په توګه وټاکل شوی. د مختار په اړه معلومات دا دي چې هغه سراج الدین حقاني ته له نږدې کسانو څخه شمېرل کېږي.

په همدې حال کې ملا هبت الله، سراج الدین حقاني ته ډیر بااعتماده او په کورنیو چارو وزارت کې د هغه مرستیال محمد نبي عمري ورور حافظ عبدالرشید عمري په خوست کې د ښاروال په توګه وټاکه، چې نوموړي له دې وړاندې د غزني د والي مرستیال په توګه کار کاو.

د سرچینو د معلوماتو له مخې د طالبانو مشر هبت الله د حقاني شبکې مخکښ غړی حافظ بلال د زندانونو چارو د سمون ادارې د تخنیکي او مسلکي پالیسۍ معین په توګه ټاکلی دی.

د باخبره سرچینو په وینا هبت الله په دې هڅه کې دی، ترڅو په خوست کې د حقاني شبکې واک راکم کړي خو اوس یو ځل بیا سراج الدین حقاني ته نږدې کسان په دغه ولایت کې ټاکل شوي دي.

خوست د سراج الدین حقاني د نفوذ مرکز بلل کېږي او دا ډله تر ډېر هڅه کوي ترڅو په خپل ولایت کې واک په لاس کې ولري.

د طالبانو په کورنیو چارو وزارت کې سرچینو افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل، چې د یاد وزارت وزیر سراج الدین حقاني او د هبت الله ترمنځ اړیکې ترینګلې نښکاري او حقاني د خپل رهبر امرونه مني او پر وړاندې کوم غبرګون نه ښايي.

د ر وان کال د زمري ۲۴ اسوشټیډ پریس په یوه راپور کې ویلي و، چې د هبت الله اخوندزاده له لوري پر وسلو او پوځي تجهیزاتو د مستقیم کنټرول له امله د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني نفوذ کم شوی او د دفاع او کورنیو چارو وزارتونه څنډې ته شوي دي.

حقاني چې وړاندې یې څو ځله د هبت الله پر انحصاري سیاستونو نیوکه کړې وه اوس د کندهار له ډلې سره د مقابلې توان نه لري.