عراقچي وايي د افغانستان او پاکستان په تړاو سیمه ییزه ناسته جوړیږي

د ایران د ولسمشر سلاکار نورالدین اهي د یکشنبې په ورځ، د لړم ۲۵مه، په سیستان او بلوچستان کې د سوداګریزو اتحادیو په یوه غونډه کې ویلي:« پوله ګواښ نه بلکې، یو فرصت دی او ایران هڅه کوي، چې له افغانستان او پاکستان سره یو ګډ ځانګړی اقتصادي زون جوړ کړي.»

نوموړي یادې څرګندونې پرداسې مهال کړې، چې د افغان طالبانو او پاکستان ترمنځ د وروستۍ شخړې له امله ټولې لارې د سوداګرۍ او تګ راتګ پر مخ تړل شوې دي.

په ورته مهال تېره ورځ طالبانو د سوداګرۍ وزیر په مشرۍ یو پلاوی د سوداګرۍ لپاره د نویو لارو چارو په لټه کې ایران ته استولی دی.

سید عباس عراقچي د یکشنبې په ورځ په تهران کې د یوې غونډې په څنډه کې خبریالانو ته وویل، چې تهران په وروستیو ورځو کې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د روغې جوړې او ثبات په هڅو کې ښکیل دی.

نوموړي د یوې پوښتنې په ځواب کې وویل، « په وروستیو ورځو کې، موږ د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ارامښت او ثبات رامنځته کولو په هڅو کې یو. ټیلیفوني اړیکې مو ټینګې کړې دي او هیله من یو، چې پام وړ پایلو ته ورسیږو».

د ایران د بهرنیو چارو وزیر په نږدې راتلونکي کې د یوې سیمه ییزې ناستې خبر هم ورکړ، خو ډېره یې روښانه نه کړه، چې دا ناسته د کومې مسالې په اړه جوړیږي.

د ایرنا اژانس د رپوټ له مخې، عراقچي وویل، « که خدای کړل یوه سیمه ییزه ناسته به ترسره شي او موږ دا پېښه تعقیبوو».

نوموړي ددې ناستې د څرنګتیا، وخت او ځای په اړه څه ونه ویل او نه یې هم دا روښانه کړې، چې دا ناسته د کومو هېوادونو د استازو په ګډون جوړیږي.

د طالبانو او اسلام اباد ترمنځ په دې وروستیو کې د ټي ټي پي د فعالیتونو او د افغانستان پر خاوره د پاکستان د هوايي بریدونو له امله اړیکې ترینګلې شوې دي.

دواړو خواوو د قطر او ترکیې په استازیتوب درې پړاوه خبرې اترې کړې دي، خو تر اوسه دغه خبرې اترې کومې پایلې ته نه دي رسېدلې.

طالبانو تېره اونۍ وویل، چې پاکستاني پلاوي غوښتنه کړې، چې د طالبانو مشر دې په پاکستان کې د جګړو خلاف فتوا ور کړي، خو دې ډلې د فتوا صادرول په استسفا او د طالبانو په دارالافتا پورې مشروط کړي او وايي، د فتوا ورکول د امیر کار نه دی.

پاکستان پر طالبانو تور لګوي، چې د پاکستان په جګړه کې د ښکیلو پاکستاني جنګیالیو ډلو ملاتړ کوي، خو طالبان دا ردوي.

د طالبانو تر واک لاندې د کانکور ازموینو ملي ادارې ویاند محمد هاشم صالحي نن د یکشنبې په ورځ، د لړم ۲۵مه وویل، چې د ۱۴۰۵ لمریز کال عمومي کانکور ازموینې لپاره بشپړ چمتووالی نیول شوی دی.

نوموړي ملي ټلوېزیون ته وویل، چې که کوم کس د کانکور د ازموینې لپاره له یوه هغه څخه زیاتې فورمې ډکې کړي نو له ازموینې به محرومیږي.

هغه زیاته کړه، « چې څوک فورمې ډکوي نو بیادې ۴۰۰ افغانۍ تحویل کړي او که څوک په ازموینه کې غیرحاضر وي نو له هغه څخه په اخر کې د کال اخر دوره کې اخیستل کېږي، نو پیسې به دوهم ځل تحویلوي».

د ازموینې ملي ادارې ویاند وایي، چې دا ځل ازموینه په څلورو ژبو پښتو، دري، عربي او انګلیسي اخیستل کېږي.

نوموړی همداراز وايي،چې د ښوونځیو او مدرسو له زده کوونکو په پښتو او دري ژبو او له بهرنیو هېوادونو څخه راغلو زده کوونکو څخه په انګلیسي او عربي ژبو د کانکور ازموینه اخیستل کیږي.

د یادې ادارې په وینا، له بهرنیو هېوادونو څخه د راستنو شويو افغان زده کوونکو لپاره به د کانکور ازموینې فورمې په هر ولایت کې ډکیږي.

د ۱۴۰۴ کال د کانکور په ازموینه کې هم د تېرو دوو کلونو په څېر د طالبانو له لوري نجونو ته د ګډون اجازه نه وه ور کړل شوې او دا ځل هم د نجونو د ګډون په اړه څه نه دي ویل شوي.

د رسمي شمیرو له مخې، د کانکور د۱۴۰۴ کال په ازموینه کې سل زره او ۵۴۸ کسانو ګډون کړی و، چې له ۵۱ زرو ډېر کسان د لوړو او نیمه لوړو زده کړو موسسو ته بریالي شوي ول.

د طالبانو تر واک لاندې دولتي شرکتونو ریاست نن یکشنبه، د لړم ۲۵مه ویلي، چې دغه هوټل به له عصري او نړیوالو معیارونو سره برابر او د ځانګړې بڼې درلودونکی وي.

یاد ریاست وايي، د دغه هوټل جوړېدل به د سیمې اوسېدونکو د اقتصاد په پیاوړي کولو او د کاري فرصتونه په برابرولو کې رغنده رول ولري.

د یادونې ده، چې د دولتي شرکتونو ریاست په خبرپاڼه کې د هوټل د جوړېدو د کار د پيل او لګښت په اړه څه نه دي ویل شوي.

د طالبانو تر واک لاندې د احصايي او معلوماتو ملي ادارې د معلوماتو له مخې، په وږي‌ میاشت کې له افغانستان نه بهرنیو هېوادونو ته د ۲۲۹،۸ میلیون ډالرو په ارزښت او د تلې په میاشت کې د ۲۷۴،۹ میلیون ډالرو په ارزښت صادرات شوي دي.

د یادې ادارې د شمېرو له مخې، په تله میاشت کې د وږي میاشتې په پرتله له افغانستان نه صادراتو کې ۴۵،۱ میلیونه ډالره زیاتوالی راغلی دی.

پر همدغه مهال یادې ادارې ویلي، چې په تلې میاشت کې افغانستان ته د یو میلیارد او ۱۶۸،۴ میلیون ډالرو په ارزښت واردات شوي، چې د وږي میاشتې په پرتله په وارداتو کې ۶۴،۲ میلیونه ډالر کمښت راغلی دی.

طالبانو ویلي، چې په تلې میاشت کې له افغانستان نه تر ټولو ډېر صادرات هند، پاکستان، ترکیې او متحده عربي اماراتو ته شوي او تر ټولو ډېر واردات له ایران، چین، پاکستان او متحده عربي اماراتو څخه شوي دي.