زیلینسکي وايي چې اوکراین له فرانسې نه ۱۰۰ رافال جنګي الوتکې ترلاسه کوي

دغه پرېکړه د ۱۹۷۱م کال له خپلواکۍ راهیسې د یوه پخواني بنګله دېشي مشر \مشرې پر ضد تر ټولو سخت قانوني ګام بلل کېږي.

دغه پرېکړه داسې مهال ده، چې د فبرورۍ په پیل کې پارلماني ټاکنې رانږدې کېږي او د هغې ګوند عوامي لیګ له ګډون څخه منع شوی.

وېره شته چې دا حکم به له ټاکنو وړاندې ناارامۍ راوپاروي.

حسینه چې ۷۸ کلنه ده، د ۲۰۲۴ کال د پاڅون په ترڅ کې په اګست میاشت کې هند ته وتښتېده او محکمې د هغې په نشتوالي کې پرېکړه اعلان کړه. هغې ته د بشریت ضد جرمونو په تور د عمر قید، او د پاڅون پر مهال د څو کسانو د وژلو په تور د اعدام سزا اورول شوې ده.

په ډاکه کې د محکمې د حکم له اعلان سره سم چکچکې او خوشحالۍ پیل شوې.

دغه پرېکړه د سترې محکمې په کچه د استیناف وړ ده.

د حسینې زوی او سلاکار سجیب واجد یوه ورځ مخکې ویلي وو چې تر هغه به استیناف نه کوي څو د عوامي لیګ په ګډون یو منتخب حکومت په واک کې نه وي.

حسینې د حکم په غبرګون کې رسنیو ته په لېږل شوې اعلامیه کې محکمې ته «له درغلیو ډکه محکمه» ویلي دي.

د روسیې د لومړي وزیر دفتر وايي، د سازمان له غړو هېوادونو سره سره د خبرو اترو د شریکانو هېوادونو، د څارونکو هېوادونو، د ګډو خپلواکو دولتونو د ټولنې غړو او د اوراسیا اقتصادي ټولنې لوړپوړي استازي هم دې ناستې ته بلل شوي دي.

د شانګهای همکارۍ سازمان یو سیمه‌ییز بنسټ دی، چې په ۲۰۰۱ز کال کې جوړ شوی. د دغه سازمان اصلي غړي روسیه، چین، هند، قزاقستان، قرغزستان، تاجکستان، پاکستان، ایران او ازبکستان دي. بلاروس د ۲۰۲۴ز کال د جولای په څلورمه نېټه د سازمان غړیتوب ترلاسه کړ.

افغانستان او مغولستان د سازمان د څارونکو هېوادونو په توګه پېژندل کېږي. اذربایجان، ارمنستان، بحرین، مصر، کامبوج، قطر، کویټ، مالدیف، میانمار، نیپال، متحده عربي امارات، سعودي عربستان، ترکیه او سریلانکا د شانګهای د همکارۍ سازمان د خبرو اترو شریکان دي.

تر اوسه څرګنده نه‌ده، چې ایا د طالبانو د ادارې کوم استازی به په دې ناسته کې ګډون وکړي او که نه. طالب چارواکو تر دې وړاندې د مغولستان حکومت په څو ناستو کې د څارونکي هېواد په توګه ګډون کړی دی.

د روسیې د لومړي وزیر دفتر په یوې خبرپاڼه کې لیکلي، چې د هېوادونو مشران او استازي به د نن او سبانۍ غونډو پر مهال د شانګهای د همکارۍ سازمان د ۲۰۳۵م کال د پراختیا پر تګلارې بحث او سلا مشورې وکړي.

دوی وایي، په دې ناسته کې به ځانګړې پاملرنه د سوداګریزو، اقتصادي، فرهنګي او بشرپالونکو اړیکو د پیاوړتیا په تړاو وشي چې په‌کې به د ډیجیټلي اقتصاد، انرژۍ، شنه صنعت، مصنوعي ځیرکتیا، ساینس او نوښت، ښوونې او روزنې، کلتور، ګرځندوی، روغتیايي پاملرنې، ورزش او د ځوانانو اړیکو په برخو کې ګډ کار ته لومړیتوب ورکړل شي.

ټرمپ د فلوریډا په پام بیچ ښار کې خبریالانو ته ویلي:«هر هغه هېواد چې د روسیې سره سوداګري کوي، خورا جدي بندیزونه به پرې ولګول شي.»

تر دې وړاندې د اکتوبر میاشتې په پیل کې د ټرمپ ادارې د مسکو پر وړاندې بندیزونه اعلان کړل؛ خو د امریکا د مالیې وزارت بیا پر لوکویل شرکت د بندیزونو د تطبیق نېټه چې د روانې نومبر میاشتې ۲۱مه نېټه ټاکل شوې وه وځنډوله؛ څو شرکت ته وخت ورکړل شي، چې خپله بهرنۍ شتمني وپلوري.

له بل پلوه د روان کال په پیل کې واشنګټن پر هند چې د روسیې د تېلو یو له لویو واردوونکو هېوادونو څخه دی، ۵۰ سلنه تعرفې ولګولې.

ولسمشر لي د خپلې تجربې له مخې د کارګرانو د خوندیتوب لپاره پراخ اقدامات اعلان کړي دي. د هغه حکومت تر اوسه د ګڼو شرکتونو پلټنې کړي، د صنعتي خوندیتوب لپاره یې بودیجه زیاته کړې او د قراردادي کارګرانو لپاره یې د خوندیتوب قوانین پیاوړي کړي دي.

د ۲۰۲۶کال په بودیجه کې د کار وزارت د پېښو د مخنیوي لپاره ۳۷ټریلیونه وون ځانګړي کړي او پرېکړه یې کړې، چې هغه شرکتونه چې په یو کال کې درې یا زیات کارګران له لاسه ورکړي، هغه به د خپلو عوایدو تر ۵سلنې پورې جریمه کېږي.

په وروستیو میاشتو کې د بېلابېلو پېښو له امله ګڼ شرکتونه بدلونونو ته اړ شوي دي. د «POSCO»او«Hanwha Ocean» شرکتونو ځینې پروژې درولي، مشران یې ګوښه کړي او د خوندیتوب نوي تدابیر یې نیولي دي.

سره له دې، د تېرو پنځو کلونو په اوږدو کې د کارځایونو د مړینو شمېر ۴،۱ سلنه زیات شوی دی. د کار نړۍوال سازمان د ۲۰۲۳ د معلوماتو له مخې، سوېلي کوریا د هرو ۱۰۰زره کارګرو پر وړاندې ۳،۹ مړینې لري.

منتقدین ولسمشر لي د «کارګرپال سیاست» په نوم تورنوي او وایي، هغه یوازې پر شرکتونو فشار اچوي، نه دا چې د پېښو مخنیوی وکړي. خو د کار وزیر کیم یونګ هون وایي: «دا نه سیاسي نمایش دی، نه لنډمهاله اقدام، موږ غواړو د کاري فرهنګ بنسټیز بدلون راولو.»

د کارګرو د اتحادیې په وینا، د وروستیو خونړیو پېښو یو لامل دا دی چې شرکتونه د خوندیتوب مسولیتونه د فرعي قراردادیانو پر غاړه اچوي. د دې ستونزې د حل لپاره د «ژېړې لفافې قانون» تصویب شوی، چې د قراردادي کارګرو د خوندیتوب ساحه پراخوي.

په غونډه کې د څه باندې ۱۹۰ هېوادونو استازو ګډون کړی، چې د پاریس تړون د عملي کولو او په ځانګړې توګه د نړۍ د تودوخې درجې د کمولو په اړه خبرې او بحثونه کوي.
د ملګرو ملتونو د اقلیمي بدلون د ۳۰مې غونډې د استازو په وینا، کوربه هېواد برازیل د افغانستان د اوسني سیاسي وضعیت او د طالبانو د مشروعیت نه لرلو له امله د هغوی استازو ته بلنه ورنکړه.
ورته مهال، دقزاقستان استازي د خپل هېواد او د مرکزي اسیا هیوادونو په استازیتوب په دغه غونډه کې کډون کړی او د اقلیمي بدلون په تړاو یې خپل وړاندیزونه وړاندې کړل او ویې ویل، چې له دغه اقلیمي بدلونونو څخه افغانستان هم متاثره کېږي.

دا په داسې حال کې ده، چې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي استازي بیا د روان کال د زمري په میاشت کې د نړۍوالې انرژۍ د نوي او عصري پړاو په برخه کې د دغه سازمان د سرمنشي خبرو ته په اشارې ویلي و، چې دا پړاو د افغانستان لپاره ډېر ارزښت لري، ځکه په دغه هېواد کې د اقلیمي بدلون ناورین پيل شوی دی.

اندریکا رټوټه د زمري په ۵مه ويلي و: «که په دغه هېواد کې د اقلیمي بدلون مدیریت ونه شي، پایله به یې نه یوازې د افغانانو، بلکې د سیمې لپاره هم خطرناکه وي. رتوټه همداراز زیاته کړې وه، چې باید د افغانستان دانرژۍ پر اوږدمهالي خوندیتوب پانګونه ډېره شي.»
د ملګرو ملتونو د اقلیمي بدلون ۳۰مه غونډه کې ځینې وړاندیزونه وړاندې شول، چې د مرکزي اسیا لپاره د کاربن بازار ډیجیټل پلاتفورم جوړول، د ګازونو څارنې لپاره ډیجیټلي حل لارې وړاندې کول او د سیمه ییز اقلیم د واحد ډیجیټل مرکز جوړول پکې شامل و.
د ملګرو ملتونو د اقلیمي بدلون غونډه هر کال ترسره کېږي. د تېرې ۲۹مې غونډې کوربتوب د اذربایجان هېواد په باکو ښار کې د نومبر له ۱۱ تر ۲۲ نیټې پورې و، چې د طالبانو استازو هم په کې ګډون کړی و. د تېرې غونډې مشري مختار بابایف کوله.