د بنګله دېش محکمې پخوانۍ لومړۍ وزیرې شیخ حسینه ته د اعدام سزا واوروله

د روسیې د لومړي وزیر دفتر وايي، د سازمان له غړو هېوادونو سره سره د خبرو اترو د شریکانو هېوادونو، د څارونکو هېوادونو، د ګډو خپلواکو دولتونو د ټولنې غړو او د اوراسیا اقتصادي ټولنې لوړپوړي استازي هم دې ناستې ته بلل شوي دي.

د شانګهای همکارۍ سازمان یو سیمه‌ییز بنسټ دی، چې په ۲۰۰۱ز کال کې جوړ شوی. د دغه سازمان اصلي غړي روسیه، چین، هند، قزاقستان، قرغزستان، تاجکستان، پاکستان، ایران او ازبکستان دي. بلاروس د ۲۰۲۴ز کال د جولای په څلورمه نېټه د سازمان غړیتوب ترلاسه کړ.

افغانستان او مغولستان د سازمان د څارونکو هېوادونو په توګه پېژندل کېږي. اذربایجان، ارمنستان، بحرین، مصر، کامبوج، قطر، کویټ، مالدیف، میانمار، نیپال، متحده عربي امارات، سعودي عربستان، ترکیه او سریلانکا د شانګهای د همکارۍ سازمان د خبرو اترو شریکان دي.

تر اوسه څرګنده نه‌ده، چې ایا د طالبانو د ادارې کوم استازی به په دې ناسته کې ګډون وکړي او که نه. طالب چارواکو تر دې وړاندې د مغولستان حکومت په څو ناستو کې د څارونکي هېواد په توګه ګډون کړی دی.

د روسیې د لومړي وزیر دفتر په یوې خبرپاڼه کې لیکلي، چې د هېوادونو مشران او استازي به د نن او سبانۍ غونډو پر مهال د شانګهای د همکارۍ سازمان د ۲۰۳۵م کال د پراختیا پر تګلارې بحث او سلا مشورې وکړي.

دوی وایي، په دې ناسته کې به ځانګړې پاملرنه د سوداګریزو، اقتصادي، فرهنګي او بشرپالونکو اړیکو د پیاوړتیا په تړاو وشي چې په‌کې به د ډیجیټلي اقتصاد، انرژۍ، شنه صنعت، مصنوعي ځیرکتیا، ساینس او نوښت، ښوونې او روزنې، کلتور، ګرځندوی، روغتیايي پاملرنې، ورزش او د ځوانانو اړیکو په برخو کې ګډ کار ته لومړیتوب ورکړل شي.

ټرمپ د فلوریډا په پام بیچ ښار کې خبریالانو ته ویلي:«هر هغه هېواد چې د روسیې سره سوداګري کوي، خورا جدي بندیزونه به پرې ولګول شي.»

تر دې وړاندې د اکتوبر میاشتې په پیل کې د ټرمپ ادارې د مسکو پر وړاندې بندیزونه اعلان کړل؛ خو د امریکا د مالیې وزارت بیا پر لوکویل شرکت د بندیزونو د تطبیق نېټه چې د روانې نومبر میاشتې ۲۱مه نېټه ټاکل شوې وه وځنډوله؛ څو شرکت ته وخت ورکړل شي، چې خپله بهرنۍ شتمني وپلوري.

له بل پلوه د روان کال په پیل کې واشنګټن پر هند چې د روسیې د تېلو یو له لویو واردوونکو هېوادونو څخه دی، ۵۰ سلنه تعرفې ولګولې.

ولسمشر لي د خپلې تجربې له مخې د کارګرانو د خوندیتوب لپاره پراخ اقدامات اعلان کړي دي. د هغه حکومت تر اوسه د ګڼو شرکتونو پلټنې کړي، د صنعتي خوندیتوب لپاره یې بودیجه زیاته کړې او د قراردادي کارګرانو لپاره یې د خوندیتوب قوانین پیاوړي کړي دي.

د ۲۰۲۶کال په بودیجه کې د کار وزارت د پېښو د مخنیوي لپاره ۳۷ټریلیونه وون ځانګړي کړي او پرېکړه یې کړې، چې هغه شرکتونه چې په یو کال کې درې یا زیات کارګران له لاسه ورکړي، هغه به د خپلو عوایدو تر ۵سلنې پورې جریمه کېږي.

په وروستیو میاشتو کې د بېلابېلو پېښو له امله ګڼ شرکتونه بدلونونو ته اړ شوي دي. د «POSCO»او«Hanwha Ocean» شرکتونو ځینې پروژې درولي، مشران یې ګوښه کړي او د خوندیتوب نوي تدابیر یې نیولي دي.

سره له دې، د تېرو پنځو کلونو په اوږدو کې د کارځایونو د مړینو شمېر ۴،۱ سلنه زیات شوی دی. د کار نړۍوال سازمان د ۲۰۲۳ د معلوماتو له مخې، سوېلي کوریا د هرو ۱۰۰زره کارګرو پر وړاندې ۳،۹ مړینې لري.

منتقدین ولسمشر لي د «کارګرپال سیاست» په نوم تورنوي او وایي، هغه یوازې پر شرکتونو فشار اچوي، نه دا چې د پېښو مخنیوی وکړي. خو د کار وزیر کیم یونګ هون وایي: «دا نه سیاسي نمایش دی، نه لنډمهاله اقدام، موږ غواړو د کاري فرهنګ بنسټیز بدلون راولو.»

د کارګرو د اتحادیې په وینا، د وروستیو خونړیو پېښو یو لامل دا دی چې شرکتونه د خوندیتوب مسولیتونه د فرعي قراردادیانو پر غاړه اچوي. د دې ستونزې د حل لپاره د «ژېړې لفافې قانون» تصویب شوی، چې د قراردادي کارګرو د خوندیتوب ساحه پراخوي.

په غونډه کې د څه باندې ۱۹۰ هېوادونو استازو ګډون کړی، چې د پاریس تړون د عملي کولو او په ځانګړې توګه د نړۍ د تودوخې درجې د کمولو په اړه خبرې او بحثونه کوي.
د ملګرو ملتونو د اقلیمي بدلون د ۳۰مې غونډې د استازو په وینا، کوربه هېواد برازیل د افغانستان د اوسني سیاسي وضعیت او د طالبانو د مشروعیت نه لرلو له امله د هغوی استازو ته بلنه ورنکړه.
ورته مهال، دقزاقستان استازي د خپل هېواد او د مرکزي اسیا هیوادونو په استازیتوب په دغه غونډه کې کډون کړی او د اقلیمي بدلون په تړاو یې خپل وړاندیزونه وړاندې کړل او ویې ویل، چې له دغه اقلیمي بدلونونو څخه افغانستان هم متاثره کېږي.

دا په داسې حال کې ده، چې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي استازي بیا د روان کال د زمري په میاشت کې د نړۍوالې انرژۍ د نوي او عصري پړاو په برخه کې د دغه سازمان د سرمنشي خبرو ته په اشارې ویلي و، چې دا پړاو د افغانستان لپاره ډېر ارزښت لري، ځکه په دغه هېواد کې د اقلیمي بدلون ناورین پيل شوی دی.

اندریکا رټوټه د زمري په ۵مه ويلي و: «که په دغه هېواد کې د اقلیمي بدلون مدیریت ونه شي، پایله به یې نه یوازې د افغانانو، بلکې د سیمې لپاره هم خطرناکه وي. رتوټه همداراز زیاته کړې وه، چې باید د افغانستان دانرژۍ پر اوږدمهالي خوندیتوب پانګونه ډېره شي.»
د ملګرو ملتونو د اقلیمي بدلون ۳۰مه غونډه کې ځینې وړاندیزونه وړاندې شول، چې د مرکزي اسیا لپاره د کاربن بازار ډیجیټل پلاتفورم جوړول، د ګازونو څارنې لپاره ډیجیټلي حل لارې وړاندې کول او د سیمه ییز اقلیم د واحد ډیجیټل مرکز جوړول پکې شامل و.
د ملګرو ملتونو د اقلیمي بدلون غونډه هر کال ترسره کېږي. د تېرې ۲۹مې غونډې کوربتوب د اذربایجان هېواد په باکو ښار کې د نومبر له ۱۱ تر ۲۲ نیټې پورې و، چې د طالبانو استازو هم په کې ګډون کړی و. د تېرې غونډې مشري مختار بابایف کوله.

چارواکو رویټرز ته ویلي، چې په پېښه کې ۴۹ تنه وژل شوي او د ۲۰ ټپيانو حالت ډېر نازک دی او روغتون ته انتقال شوي دي. دا پېښه د شنبې په ورځ د لوالابا ولایت د کالاندو په کاني سیمه کې شوې ده.

په کانګو کې اټکل کېږي، چې له یو نیم تر دوو میلیونو پورې کسان په کوچني یا لاسي کان‌کېندنه بوخت دي او تر لسو میلیونو زیات کسان په غېرمستقیم ډول ترې ملاتړ ترلاسه کوي.

د یادې ادارې په وینا، پل هغه مهال ونړېد چې د کان د امنیت د ساتنې لپاره ځای پر ځای شویو سرتېرو ډزې وکړې او هماغو ډزو د کارګرو ترمنځ وېره او ګډوډي رامنځته کړه.

اړوندې ادارې وایي: «کان‌کېندونکي د وېرې له امله یو پر بل راوغورځېدل چې له امله یې ګڼ ټپيان او مړه شول.»

د بشري حقونو د ساتنې ادارې غوښتنه کړې، چې د پوځ د رول په اړه دې یوه خپلواکه څېړنه وشي، ځکه د ځینو راپورونو له مخې د کارګرو او سرتېرو ترمنځ نښتې شوې وې.

په کانګو کې د لاسي کان‌کېندنې په بې‌نظمه ساحو کې د ډول ډول پېښو رامنځته کېدل عام دي او هر کال په دغو کانونو کې لسګونه کسان مړه کېږي. د مړینې علت د کافي تجهیزاتو او وسایلو نشتون دی.