طالبانو په زابل او کابل ولایتونو کې د یوې ښځې په ګډون ۳۰ کسان په دُرو ووهل

د دغه کمېسیون دارلانشاء د دوشنبې په ماخوستن (د لړم ۲۶مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره وايي، د سپین بولدک له لارې ۹۷۰کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۵۴۲۴ تنه کېږي هېواد ته راستنې او ۵۹۰ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۳۵۴۰ و، خپلو ولایتونو ته لېږدول شوي دي.

د خبرپاڼې له‌مخې، د تورخم له لارې ۴۴۶ کورنۍ چې ۲۴۲۵ تنه کېږي هېواد ته راستانه او له دې منځه بیا ۳۸۳ کورنۍ یې خپلو ولایتونو ته لېږدول شوي دي.

خبرپاڼه کاږي، د هرات د اسلام کلا له لارې ۴۲ کورنۍ چې ۱۶۵ تنه کېږي، د نیمروز د ورېښمو له لارې ۵۷ کورنۍ چې ۲۱۷ تنه کېږي او همداراز ورسره ۱۴۷۵ نور مسافر خپلو ولایتونو ته لېږدول شوي دي.

له دې سره سم، له کابل څخه ۹۰۵ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۴۱۸۶ تنه و، کندوز، بغلان، بلخ، پکتیا، پکتیکا، سرپل، جوزجان، فاریاب، پروان، سمنګان، کاپیسا، ننګرهار، تخار، غزني، بدخشان او خوست ولایتونو ته لېږدول شوې دي.

د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې په برخه کې د طالبانو کمېسیون وايي،راستنو شویو افغانانو ته د ثبت بهیر، لېږد، مالي مرستو، لنډمهاله مېشتېدنې، اسلامي نظام، هېواد، صبر او زغم، د ښوونې او روزنې او د شریعت د لارښوونو په ګډون عامه پوهاوی هم ورکړل شوی دی.

د دغه کمېسیون په وینا، دغو راستنو شویو کورنیو ته د کرایو له ورکړې او د روغتیايي خدماتو له وړاندې کېدو سربېره یو شمېر کورنیو ته پخه ډوډۍ، یوه اندازه نغدي مرستې او سیمکارتونه هم ورکړل شوي دي.

د ننګرهار د امنیه قومندانۍ لپاره د طالبانو ویاند سید طیب حماد وايي، نن مازدیګر مهال (دوشنبه د لړم ۲۶مه) د تورخم- جلال‌اباد پر لویه لاره په ګردي غوث سیمه کې د ښځینه روغتیايي کارکوونکو د عملې «بکسه» موټر د یوه «کرولا» موټر سره د ټکر له امله یوه تجربه‌کاره قابله او یو ماشوم مړه او شپږ ښځینه روغتیايي کارکوونکې، یو ماشوم او د بکسه موټر چلوونکی ټپیان شوي دي.

له دې سره سم، په سره رود ولسوالۍ کې یو موټر د بې‌احتیاطۍ له امله له سړک څخه واوښت او له امله یې یو کس مړ شو او همداراز د دره‌نور ولسوالۍ په بمبه‌کوټ سیمه کې په ورته پېښه کې یوه ښځینه سپرلۍ هم مړه شوې ده.

د ټرافیکي قوانینو نه مراعات، ګړندی تګ، او بې‌احتیاطي د دغه ډول پېښو اصلي لاملونه ګڼل کېږي.

دا په داسې حال کې ده، چې هر کال د نوامبر ۳مه یکشنبه د هغو کسانو په یاد نمانځل کېږي، چې د ټرافیکي پېښو له امله مړه کېږي. د ترافیکي پېښو له امله په نړۍ کې هره دقیقه دوه کسان مړه کېږي او دا له ۵ تر ۲۹ کلونو د ځوانانو لپاره د مړینې لومړنی لامل ګڼل کېږي.

د روغتیا نړۍوال سازمان راپور ښيي، چې هر کال ۱.۳۵ میلیونه کسان د ټرافیکي پېښو له امله ژوند له لاسه ورکوي.

جنید مکدا ویلي زرګونه کانتینر، چې دوه اړخیز، ټرانزیتي او د منځنۍ اسیا جمهوریتونو مالونه لېږدوي، په پاکستان کې بند پاتې دي. په دې کې د افغانستان، ازبکستان او نورو هېوادونو توکي شامل دي.

د نوموړي په وینا، دغه اوږد مهاله بندیز سوداګرو او ټرانسپورټرانو ته جدي مالي زیانونه اړولي، چې ډېری یې پاکستاني وګړي دي او اوس د هر کانتینر لپاره ورځني بندر فیسونه او د ځنډ پیسې د ۱۵۰-۲۰۰ ډالرو په اندازه اخېستل کیږي.

هغه ټینګار کړی چې د پاکستان-افغانستان دوه اړخیزه او ټرانزیتي سوداګري په کال کې د ۵ میلیاردو ډالرو ظرفیت لري، چې د پاکستان اقتصاد مستقیم حمایه کوي او د هیواد سیمه‌ییز موقعیت پیاوړی کوي، خو د مکرر ګډوډیو او اوسنيو سرحدي بندیزونو له امله، دا سوداګري اوس له یو میلیارد ډالرو کمه شوې، چې د ملي عوایدو او اوږدمهاله اقتصادي ثبات لپاره جدي پایلې لري.

مکدا زیاته کړه چې دوی پاکستان ملي امنیتي لومړیتوبونو ته بشپړ احترام لري، خو په ورته وخت کې د لارو بندښت خلکو ته ستونزې جوړې کړې دي.

په لیک کې همدارنګه ویل شوي چې د لارو د بندېدو له امله د صادراتو عملیات درېدلي، د عرضې سلسلې ماتې شوې او د ټرانسپورټرانو، کارګرو او کارکوونکو ترمنځ بې‌کاري ډېره شوې ده.

هغه وړاندیز کړی، چې ټولې لارې پرانېستل شي او د افغان تجارتي مالونو موټرو ته د تګ لومړیتوب ورکړل شي.

هغه دغه راز د فیسونو د سل سلنه معافیت غوښتنه کړې ده.

جی شنکر، چې دا مهال د روسیې په سفر بوخت دی، له خپل روسي سیال سره په خبرو کې وویل، چې نوی ډیلی د سیمو په ټولو مسایلو، سوله، رغنده خبرو اترو او ثبات کې همکارۍ ته ژمن دی.

هغه په خپلو خبرو کې وویل، چې دواړه لوري به په راتلونکو ناستو کې د افغانستان، اوکراین او منځني ختیځ د وضعیت په اړه پراخې خبرې اترې ولري.

جی شنکر وویل، چې هند او روسیه نوي ډیلي ته د روسیې د ولسمشر ولادیمیر پوتین د سفر په تړاو څو تړونونه، نوښتونه او پروژې چمتو کوي.

هغه زیاته کړه،«په بېلابېلو برخو کې څو دوه‌ اړخیز تړونونه، نوښتونه او پروژې دي. موږ هیله لرو چې دا په راتلونکو څو ورځو کې نهایی شي. دا زموږ ځانګړي ستراتیژیک مشارکت ته نوره محتوا او اهمیت ور اضافه کوي».

د هند د بهرنیو چارو وزیر زیاته کړه چې د ۲۰۲۵ کال په ترڅ کې له لاوروف سره لیدنې د دوه‌ اړخیزو اړیکو د پرمختګ لپاره ډېرې ګټورې وې.

سرګي لاوروف په دې ناسته کې وویل، چې د روسیې او هند سرمشریزه د نوي ډېلي په ښار کې درې اونۍ وروسته کېږي.

د تاس اژانس د رپوټ له مخې، لاوروف زیاته کړه: «ستاسې سفر ډېر مناسب وخت کې دی، ځکه د هند پلازمېنه کې د روسیې او هند سرمشریزه په درې اونیو کې، راتلونکې میاشت ترسره کېږي».

د روسیې د ولسمشر ویاند دمتري پسکوف هم مخکې ویلي و چې هند ته د پوتین سفر به د ۲۰۲۵ کال تر په پای کې ترسره شي او د دې سفر د چمتووالي لپاره فعالې هڅې روانې دي.

شرمن د جون په میاشت کې اعتراف وکړ. چې هغه دا بریښنالیکونه میرمن پیمان ته لیږلي دي.

دغه اسټرالیايي وګړي ته د ۱۸ میاشتو بند سزا ورکړل شوه.

قاضي جولیا بارلینګ له شرمن څخه وغوښتل چې دا سزا جدي ونیسي، او زیاته یې کړه: «که تاسې د جرم له سابقې سره محکمې ته راغلي وای، نو ما غوښتل چې د عمر سزا درکړم.»

هغې وویل چې میرمن پیمان ته د بریښنالیکونو محتوا ژوره توهینوونکې او کرکه پاروونکې وه.

شرمن د راپورونو له مخې، میرمن پیمان په پیغامونو کې "کورنۍ ترهګره" او "کرکه لرونکې مسلمانه" بللې وه.

قاضي بارلینګ یادونه وکړه، چې د شرمن له ادعا سره سره چې هغه د بریښنالیک لیږلو پر مهال ځان نشه بللی و، د بریښنالیک متن دقیق او محاسبه شوی و.

د راپورونو له مخې، یاد کس له الکولو څخه د پرهیز کولو دوره هم تیره کړې ده او د خپلې سزا له پای ته رسولو وروسته د الکولو ناوړه ګټه اخیستنې او رواني روغتیا ستونزو لپاره هم درملنې ته اړتیا لري.

فاطمه پیمان په ۲۰۲۲ کال کې د کارګر ګوند غړې په توګه د اسټرالیا سناتوره وټاکل شوه. میرمن پیمان په غزه کې د اسراییل د "نسل وژنې" یوه څرګنده منتقده او د فلسطینیانو ملاتړې ده.