د پاکستان او عراق له زندانونو تر ۵۰۰ زیات افغانان خوشې شول

د خبرپاڼې له مخې؛ دغه عملیات په پیرودهای، ګنجمنډي، وارث خان، باني، نیو ټاون، صادق اباد، رته امرال، صدروا، نصیر اباد، کېنټ، مورګاه، راوت، چونترا، جاټلي، ماندارا، ګوجر خان، دمیال او نورو سیمو کې ترسره شوي دي. د پلټنې یاد عملیات په ۱۲۷۱ کورونو، ۶۴۲ هټیو او ۶۳ هوټلونو کې شوي دي.

خبرپاڼه زیاتوي، چې د کور په کور پلټنو پرمهال یې بې‌اسناده افغان کډوالو ته په کرایه د کور ورکولو په تور هم ځینې قضیې ثبت کړې دي.

د پنجاب پولیسو تېره ورځ هم د یو لړ عملیاتو پرمهال د ۴۳ بې‌اسناده افغان کډوالو د نیول کېدو خبر ورکړی و.

په کابل کې د ایران سفیر علي‌رضا بېکدلي د چهارشنبې په ورځ (د لړم ۲۸مه) ویلي، د ایران چابهار بندر د افغانستان د صادراتو لپاره اسانه لار ده.

د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلوېزیون د نوموړي له قوله ویلي: «ایران ژمن دی، چې د چابهار بندر له لارې د افغانستان وچې مېوې تر نړۍوالو مارکېټونو ورسوي.»

بېکدلي د ایراني او افغان شرکتونو ترمنځ د ۹۰ میلیونه ډالرو په ارزښت تازه تړون هم یو مهم اقدام یاد کړی.

په همدې ورځ د ایران د چابهار بندر له لارې د افغانستان د وچې مېوې د صادراتو اړوند د افغانستان د وچې مېوې د صادراتو ټولنې او یوه ایراني شرکت ترمنځ د ۹۰ میلیونه ډالرو په ارزښت یو تړون لاسلیک شو.

د همدې تړون له مخې به د افغانستان د وچې مېوې ۳۰ زره کانټینرونه د هند او چین مارکېټونو ته صادر شي.

د تړون تر لاسلیک وروسته دواړو ټولنو دا اقدام د کابل او تهران د سوداګریزو اړیکو د پراختیا او د چابهار بندر له لارې د افغانستان د وچو مېوو د صادراتو لپاره ښه فرصت ګڼلی.

د طالبانو او پاکستان ترمنځ تر وروستۍ ترینګلتیا وروسته طالب مشرانو له افغان سوداګرو غوښتي، چې له پاکستان سره سوداګریزې اړیکې بندې او دوی ورته بدیلي لارې ولټوي.

نن د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي نوي ډیلي ته رسېدلی او ویل کېږي، چې عزیزي به په دغه پنځه ورځني سفر کې له هندي چارواکو سره پر دوه اړخیزې سوداګرۍ او هوايي دهلېز خبرې وکړي.

د طالبانو سترې محکمې د چهارشنبې په ورځ (د لړم ۲۸مه) په بېلابېلو خبرپاڼو کې اعلان کړی، چې له یاد شمېر کسانو څخه یې په کاپیسا ولایت کې یو کس د «غلا» په تور په ۳۹ دُرو وهلو او دوه کلن بند محکوم کړی دی.

دغې ادارې ویلي، چې په پکتیا کې یې یوې ښځې ته د «اخلاقي فساد» په تور د یو کال بند او ۳۹ دُرو سزا ورکړې ده.

د طالبانو د سترې محکمې د معلوماتو له مخې، په همدې ورځ یې په پروان ولایت کې یوې ښځې او دوو نارینه‌وو ته د «نامشروع اړیکو» په تور هر یوه ته ۱۸ میاشتې بند او ۳۹ دُرو سزا ورکړې ده.

دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو پر افغانستان له واکمنېدو وروسته د هېواد په بېلابېلو سیمو کې سلګونه کسان د بېلابېلو تورونو له امله په عام محضر کې په دُرو وهلي دي او په دې وروستیو کې بیا د طالبانو له لوري خلکو ته د بدنې سزاوو پېښې هم زياتې شوې دي.

دغې ډلې تېره ورځ هم په ننګرهار او بلخ ولایتونو کې د یوې ښځې په ګډون ۳ کسان د بېلابېلو تورونو په تړاو په عام محضر کې په دُرو وهلي دي.

د یاد کمېسیون غړو دغه څرګندونې په داسې حال کې کړي، چې په کندهار کې طالبانو د چهارشنبې په ورځ (د لړم ۲۸مه) ویلي، چې په دامان ولسوالۍ کې یې ۱۹ زره او ۵۰۰ جریبه امارتي ځکمه له غصب څخه خلاصه کړې.

له غصب څخه د مخنیوي پلاوي غړي عبدالمتین سعید ویلي، خلاصه شوې ځمکه باید د هبت‌الله له لوري د ملي ګټو او عامه خدمتونو لپاره وکارول شي.

د نوموړي په خبره، د غصب شویو ځمکو د خلاصولو لړۍ پیل شوې او د کندهار په صنعتي پارک کې به هم غصب شوې ځمکه ژر خلاصه کړي.

د سعید په خبره، یو شمېر زورواکي او غاصبین هڅه کوي تاثیرات او فشارونه زیات کړي، خو دوی یې پروا نه ساتي.

هغه زیاته کړې: «غاصبین او زورواکي هڅه کوي چې فشارونه او اغېزې واچوي، خو موږ دا په پام کې نه نیسو. د خپل مشر د فرمانونو مطابق کار ته دوام ورکوو او د غصب مخنیوی کوو.»

دغه کمېسیون ویلي، چې په تېرو درېیو میاشتو کې یې په دامان ولسوالۍ کې ۱۸ زره جریبه نوره ځمکه هم له غصب څخه خلاصه کړې وه.

دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو د عدلیې وزارت تر دې وړاندې ویلي و چې تراوسه د هېواد په کچه له غاصبینو شاوخوا څلور مېلیونه جریبه دولتي ځمکه بېرته اخیستل شوې او د نورو زرګونو جریبو ځمکو د بېرته راګرځولو قضیې لا هم تر څېړنې او تعقیب لاندې دي.

دغه وزارت په وار-وار ټينګار کړی، چې د ځمکو د بېرته ترلاسه کولو بهیر د روڼتیا او د دوی د قانون پر بنسټ روان دی او د ملکیتونو د تثبیت دا هڅې به د عامه شتمنیو د ساتنې او د دغه ډلې د قانون حاکمیت د پیاوړتیا لامل وګرځي.

په دغه لیک کې د نورستان قومي مشرانو له دولتي ادارو څخه د نورستانیانو د ګوښه کولو په اړه اندېښنه څرګنده کړې او ویلي یې دي، چې په دولتي دندو کې د نورستانیانو حقوق له پامه غورځول شوي دي.

دوی د طالبانو دغه کړنه «قومي تصفیه بللې» او ویلي یې دي، چې دا کار به په دغه ولایت کې قومي او ټولنیزې ناکرارۍ ته لاره هواره کړي، چي «د ناوړه پایلو مسوولیت» به یې د طالبانو پر غاړه وي.

د دوی په وینا، نورستان په افغانستان کې یوازینی قومي ولایت دی چې ۹۵ سلنه اوسېدونکي یې د نورستاني ژبو قبایلي اصلي اوسېدونکي او شاوخوا پنځه سلنه یې د پشه یي قبایلو اصلي اوسېدونکي دي.

دغو قومي مشرانو ادعا کړې، چې د دغه ولایت شاوخوا ۹۰ سلنه مهم دولتي پوسټونه د نورو ولایتونو اوسېدونکو، غېر مسلکی، د جهادي مدرسو فارغینو او هغو کسانو ته سپارل شوي، چې ټیټ تعلیم لري. دوی وایي، ځینې دغه کارکونکي د طالب چارواکو سره د ملګرتیا او شخصي اړیکو له مخې په دندو ګومارل شوي دي.

یادو قومي مشرانو ویلي، چې له والي، امنیه قومندان، د والي له مرستیال، د استخباراتو له رییس څخه نیولې تر دې چې د دې ولایت د نورو ریاستونو او مهمو دولتي پوستونو پورې د نورو قومونو کسان ګومارل شوي دي.

همداراز دوی دا ادعا هم کوي، چې د نورستان ولایت د کانونو او پټرولیم رییس سید رحیم عمیر چې د لغمان ولایت اصلي اوسېدونکی دی، د نورستان ولایت څخه هم ورته پېژندپاڼه اخیستل شوې ده.

دا په داسې حال کې ده، چې نړۍوالې ټولنې په وار-وار د طالبانو له خوا د ټولګډونه حکومت پر جوړېدو ټینګار کړی او دغه مسله د طالبانو د رسمیت پېژندنې لپاره یو له شرطونو څخه دی.